Câu 1

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa sâu sắc tâm trạng Kim Trọng khi trở lại vườn Thúy sau nửa năm chịu tang. Cảnh cũ giờ đã đổi thay: cỏ mọc, rêu phong, lầu không sập sệ, tất cả gợi một không gian hoang vắng, tiêu điều. Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình được vận dụng tinh tế: cảnh vật hoang phế chính là sự phản chiếu nỗi lòng trống vắng, đau đớn của Kim Trọng trước biến cố gia đình Kiều. Hình ảnh “hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” tạo nên sự đối lập giữa cái còn và cái mất, giữa thiên nhiên vô tình và số phận con người mong manh. Khi nghe tin Kiều bán mình chuộc cha, chàng càng đau đớn, xót xa. Qua đó, đoạn trích thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc: cảm thương cho số phận con người tài hoa mà bạc mệnh, đồng thời ngợi ca tấm lòng thủy chung, nghĩa tình.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại đầy cạnh tranh và gấp gáp, sự hi sinh thầm lặng vẫn luôn là một giá trị đẹp đẽ và bền vững. Đó là những hành động không ồn ào, không phô trương, nhưng chứa đựng tình yêu thương và trách nhiệm lớn lao. Sự hi sinh thầm lặng có thể bắt gặp ngay trong gia đình – nơi cha mẹ âm thầm làm việc vất vả để con cái có điều kiện học tập tốt hơn. Họ chấp nhận những khó khăn, mệt nhọc mà không đòi hỏi sự đền đáp.

Ngoài xã hội, ta cũng thấy biết bao con người lặng lẽ cống hiến: những người công nhân làm việc xuyên đêm, những thầy cô tận tụy với nghề, những chiến sĩ nơi biên cương giữ gìn bình yên cho Tổ quốc. Họ không cần được tung hô, nhưng chính sự âm thầm ấy đã góp phần làm cho xã hội vận hành ổn định và tốt đẹp hơn.

Sự hi sinh thầm lặng còn thể hiện ở những điều nhỏ bé: một người bạn sẵn sàng giúp đỡ khi ta khó khăn, một người nhường ghế cho người già, hay đơn giản là biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Những hành động ấy tuy giản dị nhưng lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc.

Tuy nhiên, trong thời đại mạng xã hội, nhiều người có xu hướng tìm kiếm sự công nhận, thích được chú ý hơn là âm thầm cống hiến. Điều đó không sai, nhưng nếu mọi việc đều nhằm mục đích phô bày thì giá trị của sự hi sinh sẽ phần nào giảm đi. Sự hi sinh đích thực xuất phát từ lòng chân thành, không vụ lợi.

Là học sinh, chúng ta có thể rèn luyện tinh thần hi sinh thầm lặng bằng cách sống có trách nhiệm với gia đình, tập thể; sẵn sàng giúp đỡ người khác; chăm chỉ học tập để không phụ lòng cha mẹ. Khi mỗi người biết âm thầm đóng góp phần nhỏ bé của mình, xã hội sẽ trở nên ấm áp và tốt đẹp hơn.

Sự hi sinh thầm lặng giống như những mạch nước ngầm nuôi dưỡng sự sống. Dù không ồn ào, nó vẫn bền bỉ chảy, làm nên giá trị bền vững của tình người trong cuộc sống hôm nay.

Câu 1.

Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm (thể thơ lục bát).

Câu 2.

Văn bản là ngôn ngữ của tác giả Nguyễn Du (lời người kể chuyện, có xen lời nhân vật).

Câu 3. Tóm tắt sự kiện chính:

Sau nửa năm ở Liêu Dương chịu tang, Kim Trọng trở lại vườn Thúy thì cảnh cũ hoang tàn, không còn bóng người. Hỏi thăm mới biết gia đình Kiều gặp tai biến, Kiều đã bán mình chuộc cha, gia đình sa sút phải dời đi nơi khác. Kim Trọng lần tìm đến nơi ở mới, gặp lại gia đình Kiều, nghe kể rõ sự tình thì vô cùng đau đớn, xót xa.

Câu 4.

Hình ảnh “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi sự đối lập giữa cảnh và người: hoa vẫn như cũ mà người xưa không còn. Qua đó thể hiện nỗi bâng khuâng, tiếc nuối, xót xa trước sự đổi thay và mất mát.

Câu 5.

Biện pháp tả cảnh ngụ tình trong các câu:

“Sập sè én liệng lầu không,

Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày.

Cuối tường gai góc mọc dày,

Đi về này những lối này năm xưa!”

→ Có tác dụng:

• Khắc họa cảnh vườn hoang tàn, lạnh lẽo, vắng bóng người.

• Gợi sự đổi thay nghiệt ngã của thời gian và biến cố cuộc đời.

• Qua cảnh hoang phế ấy, bộc lộ tâm trạng đau đớn, bàng hoàng, xót xa của Kim Trọng khi trở lại chốn cũ mà người xưa không còn.