Câu1:
Trong đoạn trích Truyện Kiều, nhân vật Đạm Tiên hiện lên như một hình ảnh tiêu biểu cho số phận bi thảm của người phụ nữ tài sắc trong xã hội phong kiến. Qua lời kể của Vương Quan, Đạm Tiên từng là một ca nhi “nổi danh tài sắc một thì”, được nhiều người ngưỡng mộ, săn đón. Thế nhưng, cuộc đời nàng lại ngắn ngủi, “nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương”, để lại nỗi xót xa khôn nguôi. Bi kịch của Đạm Tiên không chỉ nằm ở cái chết khi tuổi xuân còn dang dở mà còn ở sự cô đơn, bạc bẽo sau khi mất: mồ mả hoang lạnh, “hương khói vắng tanh”, “mồ vô chủ ai mà viếng thăm”. Hình ảnh ấy cho thấy thân phận mong manh, bị lãng quên của người phụ nữ sống bằng tài sắc, khi còn sống được tung hô nhưng khi chết lại không ai đoái hoài. Qua nhân vật Đạm Tiên, Nguyễn Du bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc đối với những kiếp hồng nhan bạc mệnh, đồng thời lên án xã hội bất công đã chà đạp lên quyền sống và hạnh phúc của người phụ nữ. Đạm Tiên vì thế trở thành biểu tượng ám ảnh cho bi kịch số phận và giá trị nhân đạo trong Truyện Kiều.

Câu 2:

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của nhiều học sinh. Mạng xã hội mang lại nhiều lợi ích như giúp kết nối bạn bè, mở rộng hiểu biết, cập nhật thông tin nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều và thiếu kiểm soát, mạng xã hội dễ khiến học sinh sao nhãng việc học, sống ảo, thiếu trách nhiệm với bản thân và những người xung quanh. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là vấn đề cần được quan tâm.

Trước hết, mỗi học sinh cần xác định mục đích đúng đắn khi sử dụng mạng xã hội. Mạng xã hội nên được dùng để học tập, trao đổi kiến thức, giải trí lành mạnh và giữ liên lạc với bạn bè, không nên sa đà vào những nội dung vô bổ, tiêu cực. Bên cạnh đó, học sinh cần biết quản lí thời gian hợp lí, tránh dành quá nhiều giờ mỗi ngày cho mạng xã hội, đặc biệt là trong giờ học và giờ tự học. Việc lập thời gian biểu rõ ràng sẽ giúp cân bằng giữa học tập, nghỉ ngơi và giải trí.

Ngoài ra, mỗi người cần có ý thức chọn lọc thông tin, không tin tưởng hay chia sẻ những tin giả, nội dung độc hại; đồng thời biết cư xử văn minh, tôn trọng người khác khi giao tiếp trên không gian mạng. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, định hướng và giáo dục học sinh kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả.

Tóm lại, mạng xã hội không xấu nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Khi có ý thức tự giác, biết làm chủ bản thân và sử dụng mạng xã hội một cách hợp lí, học sinh sẽ vừa tận dụng được lợi ích của công nghệ, vừa học tập tốt và sống có trách nhiệm hơn.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản

Văn bản được viết theo thể thơ lục bát – thể thơ truyền thống của dân tộc Việt Nam, đặc trưng bởi cặp câu 6 chữ – 8 chữ, gieo vần nhịp nhàng, uyển chuyển.
→ Truyện Kiều của Nguyễn Du là đỉnh cao rực rỡ của thể thơ lục bát.

Câu 2. Xác định kiểu lời thoại của nhân vật

Hai dòng thơ:

Rằng: “Sao trong tiết Thanh minh,
Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?”

Sử dụng lời thoại trực tiếp của nhân vật (Vương Quan).
→ Dấu hiệu nhận biết: có từ dẫn “rằng” và lời nói được đặt trong dấu ngoặc kép, thể hiện trực tiếp lời thắc mắc của nhân vật trước cảnh mộ hoang lạnh.

Câu 3. Nhận xét về hệ thống từ láy trong văn bản

Nguyễn Du sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị biểu cảm, tiêu biểu như:

• sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lạnh ngắt, lờ mờ, dầm dầm, đầm đầm…

Nhận xét:

• Các từ láy gợi hình, gợi cảm rất tinh tế, khắc họa rõ cảnh hoang vắng, hiu quạnh của ngôi mộ Đạm Tiên.
• Đồng thời, từ láy còn diễn tả sâu sắc tâm trạng đau xót, thương cảm của Thúy Kiều.
• → Góp phần tạo nên không khí buồn thương, ám ảnh, đúng với cảm hứng nhân đạo và bi kịch thân phận con người trong Truyện Kiều.

Câu 4. Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều và phẩm chất nhân vật

Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều:

• Xúc động mạnh, đau đớn, xót thương sâu sắc cho số phận Đạm Tiên.
• Rơi nước mắt trước cảnh “mồ vô chủ”, cảm nhận rõ nỗi bạc mệnh của người phụ nữ:

  “Đau đớn thay, phận đàn bà!
  Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.”

Qua đó cho thấy Thúy Kiều là người:

• Giàu lòng nhân ái, biết cảm thương cho những phận người bất hạnh.
• Đa cảm, tinh tế, có khả năng đồng cảm sâu xa với nỗi đau của người khác.
• Đồng thời, Kiều cũng là người sớm ý thức về số phận mong manh của người phụ nữ, như một linh cảm cho chính cuộc đời mình sau này.

Câu 5. Bài học rút ra cho bản thân

Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học:

• Cần biết yêu thương, trân trọng con người, đặc biệt là những số phận kém may mắn trong cuộc sống.
• Không nên vô cảm trước nỗi đau của người khác; hãy sống nhân hậu, giàu lòng sẻ chia.
• Đồng thời, mỗi người cần biết trân quý hiện tại, bởi cuộc đời con người rất mong manh, ngắn ngủi.

Vì:
Văn bản cho thấy tài sắc không bảo đảm cho hạnh phúc, số phận con người có thể đổi thay bất ngờ; chỉ có tình thương và nhân nghĩa mới khiến con người trở nên có giá trị và đáng sống.