a. Tổ chức chính quyền thời Đinh – Tiền Lê
Đứng đầu nhà nước là vua (thời Đinh Tiên Hoàng và sau đó là Lê Đại Hành), nắm mọi quyền hành.

• Giúp vua có các quan lại, chia thành quan văn và quan võ.
• Ở địa phương: cả nước được chia thành đạo/giáp, do các quan cai quản.
• Quân đội được tổ chức chặt chẽ, gồm cấm quân (bảo vệ kinh thành) và quân địa phương.
  b.Em vẫn chọn đặt kinh đô ở Hoa Lư.

Lý do:

• Hoa Lư có địa hình hiểm trở (núi đá vôi bao bọc), dễ phòng thủ, khó tấn công → rất phù hợp trong bối cảnh đất nước mới thống nhất, còn nhiều nguy cơ xâm lược.
• Vị trí thuận lợi để kiểm soát vùng đồng bằng Bắc Bộ.
• Khi đất nước chưa ổn định, yếu tố an toàn – quân sự quan trọng hơn phát triển kinh tế

a. Sự phân hóa địa hình ở Bắc Mỹ:

Địa hình Bắc Mỹ phân hóa rõ rệt theo chiều Tây – Đông, gồm 3 khu vực chính:

• Phía Tây: hệ thống núi trẻ, cao và đồ sộ (dãy Coóc die), nhiều núi cao, cao nguyên, xen kẽ bồn địa.
• Ở giữa: đồng bằng rộng lớn (Đồng bằng Trung tâm Bắc Mỹ), địa hình thấp, bằng phẳng, thuận lợi phát triển nông nghiệp.
• Phía Đông: núi già và sơn nguyên thấp (dãy A pa lat), địa hình thấp, bị bào mòn mạnh.

b. Sự phân hóa tự nhiên theo chiều cao ở Nam Mỹ:

Thể hiện rõ nhất ở dãy Andes:

• Thấp (dưới ~1000m): khí hậu nóng ẩm, rừng rậm nhiệt đới phát triển.
• Trung bình (1000–3000m): khí hậu mát mẻ hơn, xuất hiện rừng cận nhiệt, ôn đới.
• Cao (trên 3000m): khí hậu lạnh, thảm thực vật thưa thớt (đồng cỏ núi cao).
• Rất cao (trên 5000m): băng tuyết vĩnh cửu.

Câu 1

Nhân vật heo trong văn bản ở phần Đọc hiểu được khắc họa với nhiều đặc điểm đáng chú ý, qua đó góp phần thể hiện ý nghĩa của câu chuyện. Trước hết, nhân vật heo hiện lên với vẻ ngoài quen thuộc, gần gũi với đời sống thường ngày, tạo cảm giác thân thuộc đối với người đọc. Tuy nhiên, đằng sau hình ảnh tưởng chừng đơn giản ấy lại ẩn chứa những nét tính cách đặc biệt. Nhân vật heo có thể được xây dựng với sự hồn nhiên, chân thật và đôi khi còn mang những suy nghĩ rất “con người”. Qua lời nói, hành động và cách phản ứng của nhân vật, người đọc có thể cảm nhận được sự ngây thơ, đôi khi là ngốc nghếch nhưng cũng rất đáng yêu. Đồng thời, nhân vật heo còn góp phần làm nổi bật thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm, có thể là bài học về cách nhìn nhận bản thân, cách ứng xử trong cuộc sống hoặc thái độ đối với những lời khen chê. Nhờ cách xây dựng sinh động và giàu ý nghĩa đó, nhân vật heo đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

Câu 2

Trong cuộc sống, mỗi người đều cần những lời động viên và ghi nhận từ người khác. Vì vậy, có ý kiến cho rằng: “Khen ngợi người khác không làm mình kém đi.” Đây là một quan điểm hoàn toàn đúng đắn và đáng được tán thành.

Khen ngợi người khác là việc thể hiện sự ghi nhận, trân trọng những điểm tốt, những thành công hay nỗ lực của họ. Khi ta khen ngợi ai đó, điều đó không làm giá trị của bản thân giảm đi, mà ngược lại còn thể hiện sự rộng lượng, chân thành và văn minh trong cách ứng xử. Một lời khen đúng lúc có thể mang lại niềm vui, động lực và sự tự tin cho người được khen.

Trước hết, khen ngợi người khác giúp lan tỏa những điều tích cực trong cuộc sống. Khi con người biết nhìn nhận và trân trọng điểm mạnh của nhau, mối quan hệ giữa mọi người sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Lời khen chân thành có thể khiến người khác cảm thấy được tôn trọng, từ đó họ sẽ có thêm động lực để cố gắng và phát triển bản thân. Điều này góp phần tạo nên một môi trường sống tích cực và thân thiện.

Bên cạnh đó, việc khen ngợi người khác còn thể hiện nhân cách đẹp của người nói. Người biết khen ngợi thường là người tự tin và có tấm lòng rộng mở. Họ không ganh tị với thành công của người khác mà sẵn sàng ghi nhận những điều tốt đẹp xung quanh. Chính thái độ tích cực này giúp họ được mọi người yêu quý và tôn trọng hơn.

Tuy nhiên, lời khen cũng cần phải chân thành và đúng lúc. Nếu khen ngợi một cách giả tạo hoặc quá mức, lời khen sẽ mất đi ý nghĩa và thậm chí có thể gây phản tác dụng. Vì vậy, mỗi người cần học cách khen ngợi một cách đúng mực và xuất phát từ sự chân thành.

Là học sinh, em nhận thấy rằng việc khen ngợi bạn bè khi họ làm tốt là điều rất cần thiết. Một lời khen nhỏ có thể giúp bạn cảm thấy vui vẻ và có thêm động lực học tập. Đồng thời, khi biết trân trọng thành công của người khác, bản thân em cũng học được cách sống tích cực và cởi mở hơn.

Tóm lại, khen ngợi người khác không hề làm bản thân kém đi mà còn thể hiện sự văn minh, nhân ái trong cách ứng xử. Mỗi người nên học cách ghi nhận và trân trọng những điều tốt đẹp ở người khác để góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1.
Nhân vật chính trong truyện thuộc kiểu nhân vật loài vật được nhân hoá (gà, chó, heo) nhưng mang đặc điểm, suy nghĩ và lời nói giống con người.

Câu 2.
Một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn là liệt kê (trâu cày, ngựa cưỡi, gà gáy báo thức, chó sủa giữ nhà…).

Câu 3.
Đặc điểm của truyện ngụ ngôn được thể hiện trong văn bản:

• Nhân vật thường là loài vật được nhân hoá, biết nói chuyện và suy nghĩ như con người.
• Câu chuyện ngắn gọn, dễ hiểu.
• Qua câu chuyện về các con vật, tác giả gửi gắm bài học đạo lí cho con người.

Câu 4.
Chủ đề của truyện: Mỗi người đều có giá trị và đóng góp riêng; vì vậy cần khiêm tốn và biết tôn trọng, trân trọng vai trò của người khác.

Căn cứ: Nội dung cuộc đối thoại giữa gà, chó và heo cho thấy ban đầu gà tỏ ra kiêu ngạo, coi thường heo. Nhưng sau khi nghe heo nói, gà nhận ra rằng mỗi con vật đều có ích cho con người. Cuối truyện, người nông dân cũng nhận ra rằng mọi vật nuôi nếu được sử dụng đúng mục đích đều hữu ích.

Câu 5.
Từ câu chuyện trên, em nhận ra rằng khiêm tốn và biết trân trọng sự đóng góp của người khác là một phẩm chất rất quan trọng trong cuộc sống. Mỗi người đều có những khả năng và giá trị riêng, vì vậy không ai nên tự cho mình là giỏi nhất rồi coi thường người khác. Khi biết tôn trọng và ghi nhận công sức của mọi người xung quanh, chúng ta sẽ xây dựng được những mối quan hệ tốt đẹp và đoàn kết hơn. Ngược lại, nếu kiêu ngạo và đánh giá thấp người khác, chúng ta dễ gây ra mâu thuẫn và tự làm giảm giá trị của bản thân. Khiêm tốn giúp con người luôn học hỏi, hoàn thiện mình mỗi ngày. Đồng thời, biết trân trọng đóng góp của người khác cũng giúp tập thể phát triển bền vững hơn. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện đức tính khiêm tốn và biết tôn trọng mọi người xung quanh.

Câu 1:
Nhà văn Jules Verne từng cho rằng: “Nhân vật văn học là nơi nhà văn gửi gắm tư tưởng và khát vọng của mình.” Trong đoạn trích Hai vạn dặm dưới đáy biển, thuyền trưởng Nê-mô hiện lên với nhiều phẩm chất đáng khâm phục. Trước hết, ông là người dũng cảm và bản lĩnh, luôn đi đầu trong chuyến thám hiểm dưới đáy biển đầy nguy hiểm. Chi tiết Nê-mô “vững bước giữa những đống đá ngổn ngang” cho thấy sự gan dạ và tinh thần chinh phục thiên nhiên của ông. Không chỉ vậy, Nê-mô còn là người giàu kinh nghiệm và am hiểu đại dương, bởi ông rất thông thạo con đường dưới đáy biển nên dẫn dắt mọi người một cách tự tin. Chính vì thế, nhân vật “tôi” cảm thấy yên tâm khi đi theo ông. Hình tượng thuyền trưởng Nê-mô góp phần ca ngợi vẻ đẹp của con người dũng cảm, ham khám phá và khao khát chinh phục những bí ẩn của thế giới.
Câu 2:

Trong hành trình đi đến thành công, con người thường nhắc đến nhiều yếu tố khác nhau như tài năng, cơ hội hay sự may mắn. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng giữa sự may mắn và nỗ lực của bản thân thì nỗ lực mới là yếu tố quan trọng hơn quyết định thành công của con người. Theo em, đây là quan điểm đúng đắn và có ý nghĩa sâu sắc.

Trước hết, nỗ lực là sự cố gắng bền bỉ, kiên trì của con người để đạt được mục tiêu đã đặt ra. Trong khi đó, may mắn chỉ là những điều thuận lợi xảy ra một cách ngẫu nhiên mà con người không thể hoàn toàn kiểm soát. Vì vậy, nếu chỉ trông chờ vào may mắn mà không cố gắng, con người sẽ khó đạt được thành công thực sự. Ngược lại, sự nỗ lực giúp con người từng bước vượt qua khó khăn, hoàn thiện bản thân và tiến gần hơn đến mục tiêu của mình.

Trong thực tế, hầu hết những người thành công đều đạt được kết quả nhờ sự kiên trì và cố gắng không ngừng. Trên con đường học tập, nếu một học sinh muốn đạt kết quả tốt thì phải chăm chỉ học tập, rèn luyện và không ngừng nâng cao kiến thức của mình. Những nhà khoa học, vận động viên hay nghệ sĩ nổi tiếng cũng đều trải qua quá trình rèn luyện lâu dài, vượt qua nhiều thất bại trước khi đạt được thành công. Điều đó cho thấy thành công không đến từ sự may mắn nhất thời mà là kết quả của cả một quá trình nỗ lực bền bỉ.

Bên cạnh đó, nỗ lực còn giúp con người trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Trong quá trình cố gắng, con người sẽ học được nhiều bài học quý giá, rèn luyện ý chí và bản lĩnh để đối mặt với thử thách. Ngay cả khi chưa đạt được thành công ngay lập tức, những trải nghiệm đó vẫn giúp mỗi người tiến bộ hơn từng ngày. Nhờ vậy, họ có thể nắm bắt tốt hơn những cơ hội hoặc may mắn khi chúng xuất hiện.

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận vai trò của may mắn trong cuộc sống. Đôi khi một cơ hội thuận lợi có thể giúp con người tiến xa hơn. Nhưng nếu không có sự chuẩn bị và nỗ lực từ trước, may mắn cũng khó có thể mang lại thành công lâu dài.

Tóm lại, trong hành trình đi đến thành công, nỗ lực của bản thân là yếu tố quan trọng hơn may mắn. Chính sự kiên trì, chăm chỉ và ý chí vươn lên sẽ giúp con người biến ước mơ thành hiện thực và đạt được những thành tựu bền vững trong cuộc sống.

Câu 1.
Những hiện tượng lạ xuất hiện trong chuyến thám hiểm đáy biển là: những con sò và giáp xác nhỏ phát ra ánh sáng lân tinh; dưới chân có tiếng lạo xạo của xương khô; xuất hiện ánh sáng đỏ rực như lửa cháy dưới đáy biển; và ánh hào quang trăng trắng phát ra từ phía sau ngọn núi.

Câu 2.
Trong câu “Một ánh hào quang trăng trắng phát ra từ phía ngọn núi.” số từ là “một”.

Câu 3.
Thuyền trưởng Nê-mô tự tin vì ông rất thông thạo con đường dưới đáy biển và bước đi vững vàng giữa những đống đá ngổn ngang. Sự tự tin đó giúp đoàn thám hiểm yên tâm tiếp tục hành trình khám phá.

Câu 4.
Hai phẩm chất của thuyền trưởng Nê-mô:

• Dũng cảm: dám dẫn đầu đoàn thám hiểm ở đáy biển nguy hiểm.
• Giàu kinh nghiệm, hiểu biết: rất thông thạo con đường dưới đáy biển.

Câu 5.
Theo em, việc khám phá và thám hiểm những miền đất lạ rất quan trọng vì giúp con người mở rộng hiểu biết, khám phá những bí ẩn của thiên nhiên và rèn luyện lòng dũng cảm, ý chí vượt qua thử thách.

Câu 1:
Trong đoạn trích Cuộc thám hiểm vào lòng đất, nhà văn Jules Verne đã xây dựng hình tượng giáo sư Otto Lidenbrock với nhiều phẩm chất đáng khâm phục của một nhà khoa học và nhà thám hiểm. Trước hết, giáo sư là người vô cùng bình tĩnh và dũng cảm trước nguy hiểm. Khi lòng đất rung chuyển, nước sôi sùng sục, hơi nước dày đặc và tiếng nổ vang lên dữ dội, nhân vật “tôi” vô cùng hoảng sợ và nghĩ rằng tai họa sắp xảy ra. Trái lại, giáo sư vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, nhẹ nhàng giải thích rằng đó không phải dấu hiệu của động đất mà là hiện tượng núi lửa sắp phun trào. Điều đó cho thấy ông có bản lĩnh vững vàng và tinh thần không sợ hãi trước hiểm nguy. Không chỉ vậy, giáo sư còn là người có tư duy khoa học sắc bén. Từ những dấu hiệu của tự nhiên, ông nhanh chóng phân tích và nhận ra đây chính là cơ hội để họ có thể trở lại mặt đất. Chi tiết ông bình thản mỉm cười và khẳng định “đây chính là dịp may duy nhất để chúng ta có thể trở lại mặt đất” đã thể hiện sự tự tin, lạc quan và khả năng suy luận logic của một nhà khoa học. Qua hình tượng giáo sư Otto Lidenbrock, tác giả đã khắc họa thành công một con người dũng cảm, thông minh và giàu tinh thần khám phá, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp của trí tuệ và ý chí con người trong hành trình chinh phục thiên nhiên.
Câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại, giới trẻ phải đối mặt với rất nhiều áp lực từ học tập, công việc và sự kì vọng của gia đình. Chính vì vậy, có ý kiến cho rằng: “Giới trẻ hiện nay thường dễ bỏ cuộc vì áp lực thành tích và kì vọng quá cao từ bản thân và gia đình.” Đây là một nhận định đáng suy ngẫm và phần nào phản ánh thực trạng của một bộ phận người trẻ trong xã hội ngày nay.

“Bỏ cuộc” là thái độ từ bỏ mục tiêu, ước mơ khi gặp khó khăn hoặc thử thách. “Áp lực thành tích” là sự căng thẳng do phải đạt được những kết quả tốt trong học tập và công việc. Còn “kì vọng quá cao” là những mong muốn lớn mà bản thân hoặc gia đình đặt ra. Như vậy, ý kiến trên muốn nói rằng khi người trẻ phải chịu quá nhiều áp lực và kì vọng, họ dễ cảm thấy mệt mỏi, chán nản và lựa chọn từ bỏ khi gặp trở ngại.

Trước hết, áp lực thành tích là một nguyên nhân khiến nhiều bạn trẻ dễ nản lòng. Trong môi trường học tập cạnh tranh, học sinh thường phải cố gắng đạt điểm số cao, tham gia nhiều kì thi và đạt được nhiều thành tích nổi bật. Khi kết quả không như mong muốn, nhiều bạn cảm thấy thất vọng và dần mất niềm tin vào bản thân. Có những học sinh vì áp lực điểm số mà cảm thấy căng thẳng, lo lắng, thậm chí muốn buông bỏ việc học. Điều đó cho thấy khi thành tích bị đặt lên quá cao, nó có thể trở thành gánh nặng khiến người trẻ dễ bỏ cuộc.

Bên cạnh đó, sự kì vọng quá lớn từ gia đình cũng có thể tạo ra áp lực tâm lí cho người trẻ. Cha mẹ luôn mong muốn con cái thành công nên thường đặt ra nhiều mục tiêu lớn như phải học thật giỏi, thi vào trường danh tiếng hoặc có công việc ổn định trong tương lai. Tuy nhiên, nếu những mong muốn ấy vượt quá khả năng hoặc không phù hợp với sở thích của con, người trẻ dễ cảm thấy mình không đủ tốt. Từ đó họ trở nên tự ti, sợ thất bại và dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn.

Tuy nhiên, không phải tất cả giới trẻ đều dễ dàng bỏ cuộc trước áp lực. Vẫn có rất nhiều bạn trẻ mạnh mẽ, kiên trì và không ngừng nỗ lực để đạt được mục tiêu của mình. Đối với họ, áp lực không phải là gánh nặng mà trở thành động lực để cố gắng hơn mỗi ngày. Vì vậy, điều quan trọng là mỗi người cần rèn luyện ý chí, học cách đối diện với khó khăn và xem thất bại như một bài học giúp bản thân trưởng thành.

Là một học sinh, em cũng từng cảm thấy áp lực trước những kì vọng trong học tập. Tuy nhiên, em hiểu rằng nếu dễ dàng bỏ cuộc thì sẽ không thể đạt được mục tiêu của mình. Vì vậy, em luôn cố gắng học tập chăm chỉ, kiên trì vượt qua khó khăn và từng bước hoàn thiện bản thân.

Tóm lại, áp lực thành tích và sự kì vọng quá lớn có thể khiến một bộ phận giới trẻ dễ bỏ cuộc trước khó khăn. Tuy nhiên, nếu biết cân bằng giữa mục tiêu và khả năng, đồng thời giữ vững ý chí và sự kiên trì, người trẻ hoàn toàn có thể biến áp lực thành động lực để trưởng thành và đạt được thành công trong cuộc sống.

Câu 1:
Cuộc du hành trong văn bản diễn ra dưới lòng đất, trong đường ống của một ngọn núi lửa đang hoạt động.
Câu2:
Câu văn “Một sự ghê sợ dai dẳng không gì cưỡng nổi bỗng xâm chiếm tâm hồn tôi.” mở rộng thành phần chủ ngữ bằng cách thêm cụm từ miêu tả (cụm tính từ và cụm phụ bổ nghĩa): “dai dẳng không gì cưỡng nổi” để làm rõ đặc điểm của “sự ghê sợ”.
Câu 3.
Giáo sư Otto Lidenbrock bình thản trước sự biến động của không gian vì ông nhận ra những dấu hiệu đó cho thấy núi lửa sắp phun trào và có thể đưa họ trở lại mặt đất. Ông coi đây là cơ hội để thoát khỏi lòng đất.
→ Qua đó, ta thấy nhân vật có những phẩm chất như: bình tĩnh, dũng cảm, tự tin, có tư duy khoa học và khả năng phân tích tình huống rất tốt.

Câu 4.
Hai phẩm chất của nhân vật “tôi”:

1. Nhạy bén, quan sát tinh tế
2. • Chi tiết: Nhân vật nhận ra hàng loạt dấu hiệu bất thường như “vách đá đang chuyển động, nước sôi sùng sục, hơi nước dày đặc, kim địa bàn giật giật…”.
3. Biết suy nghĩ và dần trở nên bình tĩnh trước nguy hiểm
4. • Chi tiết: Sau khi nghe giáo sư giải thích, nhân vật “nghĩ đi nghĩ lại, tôi thấy giáo sư nói đúng” và có thể bình tĩnh suy nghĩ về tình trạng hiện tại.

Câu 5. (Đoạn văn 7–9 câu)

Nếu trở thành một nhà thám hiểm, em muốn được du hành tới đại dương sâu thẳm của Trái Đất. Đại dương chiếm phần lớn diện tích hành tinh nhưng con người vẫn chưa khám phá hết những bí ẩn ở đó. Nơi đáy biển tồn tại vô số loài sinh vật kì lạ, nhiều loài vẫn chưa được con người biết đến. Việc khám phá đại dương có thể giúp con người hiểu rõ hơn về hệ sinh thái và nguồn tài nguyên của Trái Đất. Bên cạnh đó, những chuyến thám hiểm dưới đáy biển còn góp phần giải thích nhiều hiện tượng tự nhiên thú vị. Em nghĩ rằng hành trình này sẽ vừa nguy hiểm vừa hấp dẫn, đòi hỏi lòng dũng cảm và tinh thần khám phá. Chính điều đó khiến việc thám hiểm đại dương trở nên vô cùng ý nghĩa. Vì vậy, nếu có cơ hội, em rất muốn trở thành người khám phá thế giới bí ẩn dưới lòng biển.