Quan điểm "chữ bầu lên nhà thơ" được tác giả Lê Đạt triển khai một cách rõ ràng và thuyết phục như sau:

1. Khẳng định lao động của nhà thơ: Ông phê phán quan niệm thơ nhờ "thiên phú" hay "bốc đồng", thay vào đó khẳng định nhà thơ phải lao động như một "lực điền" cần cù trên "cánh đồng giấy".
2. Giải thích ý nghĩa của cuộc "bầu cử":
3. • Mỗi bài thơ là một cuộc bầu cử khắc nghiệt.
   • "Cử tri" chính là các chữ - những người quyết định nhà thơ đó có xứng đáng hay không.
   • Không có chức danh nhà thơ suốt đời. Danh hiệu này phải được tái xác nhận qua từng tác phẩm.
4. Đưa ra dẫn chứng: Ông dẫn lời nhận xét về đại thi hào Vích-to Huy-gô: "Vích-to nhiều lần tưởng mình là Huy-gô". Điều này minh chứng rằng ngay cả thiên tài cũng có những lần "không được tái cử" vì đã thất bại trong cuộc bỏ phiếu của chữ.

⇒ Tóm lại, quan điểm được triển khai như một quy luật sáng tạo: Nhà thơ phải không ngừng lao động, tôn trọng và chắt chọc từng chữ để được "chữ" công nhận trong mỗi lần làm thơ.

1. Lí lẽ và dẫn chứng:

• Phê phán quan niệm sai lầm: Dùng hình ảnh đối lập giữa lao động của nhà văn (Tôn-xtôi, Phlô-be) với định kiến về nhà thơ chỉ sáng tác theo cảm hứng nhất thời.
• Khẳng định lao động bền bỉ: "Câu thơ hay là kì ngộ" nhưng phải là kết quả của "thành tâm kiên trì", không phải may rủi.
• Bác bỏ cách hiểu sai về "vứt thánh bỏ trí": Trước khi phá cách phải có kiến thức nền tảng.
• Đề cao mẫu nhà thơ lao động: Phê phán nhà thơ "thần đồng", ưa nhà thơ như "lực điền trên cánh đồng giấy".
• Triết lí "Chữ bầu lên nhà thơ": Dẫn lời Gia-bét và ví dụ Huy-gô để khẳng định nhà thơ phải không ngừng sáng tạo.

2. Nhận xét:
Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục, hình ảnh sinh động (phu chữ, lực điền). Ông bác bỏ quan niệm lãng mạn về thi sĩ, đề cao lao động nghệ thuật nghiêm túc như một triết lí sáng tạo xuyên suốt.

Ý kiến "nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ" của Lê Đạt là một quan niệm sâu sắc về lao động nghệ thuật của người làm thơ. Có thể hiểu ý kiến này trên những phương diện sau:

1. Ẩn dụ về người nông dân và cánh đồng

Cụm từ "một nắng hai sương", "lầm lũi", "lực điền" (người cày ruộng có sức lực) và "cánh đồng giấy" đã xây dựng một hình ảnh ẩn dụ đầy sáng tạo:

• Nhà thơ như một người nông dân: Họ không phải là những thiên tài ngồi chờ cảm hứng từ trên trời rơi xuống, mà là những lao động nghệ thuật cần cù, chịu thương chịu khó.
• Thơ ca như một thửa ruộng: "Cánh đồng giấy" là nơi nhà thơ vất vả "cày xới", "gieo trồng" và chăm sóc để cho ra những "vụ mùa" chữ nghĩa. Điều này nhấn mạnh thơ ca là kết quả của một quá trình lao động nhọc nhằn, chứ không phải sản phẩm của sự may rủi.

2. Sự lao động khổ công với ngôn từ

Cụm từ "đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ" càng tô đậm hơn nữa quan điểm này.

• "Bát mồ hôi" tượng trưng cho công sức, tâm huyết, sự kiên trì rèn giũa không ngừng nghỉ của nhà thơ. Đó là những đêm thức trắng, những lần viết đi viết lại, những sự cân nhắc từng câu chữ.
• "Từng hạt chữ" cho thấy sự quý giá của sản phẩm lao động. Mỗi chữ trong bài thơ phải là một "hạt ngọc" được chắt lọc, mài giũa kỹ lưỡng. Nó không còn là những từ ngữ thông thường mà đã trở thành vật phẩm nghệ thuật có giá trị.

3. Sự đối lập với quan niệm thơ "thần bí"

Ý kiến này của Lê Đạt trực tiếp phản bác lại quan niệm lãng mạn cho rằng nhà thơ là những người "thiên phú", chỉ sáng tác trong những "cơn bốc đồng" và sống bằng "vốn trời cho". Ông khẳng định:

• Tài năng thực sự được vun đắp bằng sự "thành tâm kiên trì", "đa mang đắm đuối".
• Nhà thơ chân chính là người làm chủ được quá trình sáng tạo của mình thông qua lao động, chứ không phải là kẻ thụ động chờ đợi cảm hứng.

4. Triết lý "Chữ bầu lên nhà thơ"

Hình ảnh này là minh chứng rõ ràng cho triết lý trung tâm của Lê Đạt: "Chữ bầu lên nhà thơ".

• Để được "chữ" công nhận (tức là tạo ra được những bài thơ hay), nhà thơ phải lao động một cách tôn trọng và cật lực trên "cánh đồng giấy".
• Danh hiệu "nhà thơ" không phải là vĩnh viễn, mà phải được tái khẳng định qua từng tác phẩm, qua từng "hạt chữ" mà họ làm ra.

Tóm lại, ý kiến của Lê Đạt đã vẽ nên chân dung một nhà thơ chân chính: đó là một lao động nghệ thuật cần mẫn, khiêm nhường và đầy trách nhiệm với ngôn ngữ. Ông đề cao sự lao động nghiêm túc, bền bỉ và coi đó là con đường duy nhất để sáng tạo nên những tác phẩm có giá trị lâu dài, góp phần "làm phong phú cho tiếng mẹ". Quan điểm này không chỉ có giá trị trong sáng tác thơ ca mà còn là một thông điệp về đạo đức và tinh thần trách nhiệm của người nghệ sĩ nói chung.

• Tác giả "rất ghét" cái định kiến quái gở: "các nhà thơ Việt Nam thường chín sớm nên cũng tàn lụi sớm".
• Tác giả "không mê" những nhà thơ thần đồng.

Ngược lại, ông "ưa" những nhà thơ:

"một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ".