Câu 1: Nhà nghiên cứu Đặng Thai Mai từng nhận định: “Văn học dân gian là tiếng nói tâm hồn của nhân dân lao động qua bao thế hệ.” Đoạn trích đã thể hiện sâu sắc đời sống tinh thần của con người trước thiên nhiên dữ dội, đồng thời khắc họa nỗi sợ hãi, niềm tin tâm linh và khát vọng sống mãnh liệt của con người lao động. " Chèo đi rán thứ sáu/.../Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi." Trước hết, đoạn trích dựng lên bức tranh biển cả đầy hiểm nguy và ám ảnh. Những hình ảnh như “nước mông mốc”, “xé nhau đục vật vờ”, “nước cuộn thác” đã gợi cảm giác bất ổn, dữ dội ngay từ đầu. Càng về sau, mức độ hung hãn của biển càng được đẩy lên cao với hàng loạt động từ mạnh: “kéo ầm ầm”, “xoáy dữ ào ào”, “thét gào”, “dựng đứng chấm trời”. Biển không còn là cảnh nền vô tri mà trở thành một thế lực khổng lồ, sẵn sàng nuốt chửng con người. Nhịp điệu dồn dập của lời hò khiến người đọc như bị cuốn theo từng nhịp sóng, cảm nhận rõ ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Bên cạnh đó, đoạn trích còn phản ánh đậm nét đời sống tâm linh của cư dân miền biển. Những hình ảnh “quỷ dữ”, “ngọ lồm”, “Long Vương” cho thấy cách con người xưa lý giải tai ương bằng thế giới siêu nhiên. Trong cơn hiểm nguy, họ tin rằng phải “lấy tiền ra thế”, “đem vàng bạc ra lễ chuộc thân” thì mới “được qua”. Quan niệm ấy vừa thể hiện nỗi sợ trước sức mạnh thiên nhiên, vừa cho thấy khát vọng được che chở, được bình an của những con người nhỏ bé giữa biển khơi mênh mông. Nổi bật hơn cả là khát vọng sống mãnh liệt của con người. Dù biển động dữ dội, lời hò vẫn vang lên như một mệnh lệnh thúc giục: “Chèo đi thôi, chèo đi!”, “Nhanh nhanh tay chèo sang qua khỏi”. Những câu nói ngắn gọn, dứt khoát thể hiện ý chí không buông xuôi. Cao trào cảm xúc được đẩy lên ở những lời cầu khẩn tha thiết: “Biển ơi, đừng giết tôi”, “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này”. Đó là tiếng kêu đầy bản năng của con người trước tử thần, đồng thời là minh chứng cho tình yêu sự sống và niềm tin không tắt vào khả năng vượt qua nghịch cảnh. Về nghệ thuật, đoạn trích mang đậm đặc trưng văn học dân gian với ngôn ngữ mộc mạc, giàu nhịp điệu, nhiều phép điệp và liệt kê, vừa tái hiện nhịp chèo gấp gáp, vừa khắc sâu trạng thái lo âu, sợ hãi của con người. Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện thực và kỳ ảo đã tạo nên sức gợi lớn, khiến đoạn trích vừa chân thực vừa ám ảnh. Như Hoài Thanh từng khẳng định: “Văn chương là tiếng nói đồng vọng của tâm hồn con người.” Qua đoạn trích trên, tiếng nói ấy cất lên từ nỗi sợ, niềm tin và khát vọng sống của người dân miền biển, để lại ấn tượng sâu sắc về con người lao động nhỏ bé nhưng kiên cường trước thiên nhiên dữ dội. Câu 2: Nhà văn Victor Hugo từng viết: “Gia đình là hạt nhân của xã hội, nơi con người học bài học đầu tiên về yêu thương.” Trong dòng chảy không ngừng của cuộc sống hiện đại, khi con người ngày càng bận rộn với những lo toan cá nhân, tình thân vẫn lặng lẽ tồn tại như một giá trị bền vững, là điểm tựa tinh thần vững chắc giúp con người vượt qua mọi thử thách và giữ gìn những giá trị nhân văn cốt lõi. Trước hết, tình thân là tình cảm gắn bó thiêng liêng giữa những người cùng chung huyết thống như ông bà, cha mẹ, anh chị em. Đó là thứ tình cảm tự nhiên, bền chặt, không bị chi phối bởi vật chất hay lợi ích cá nhân. Tình thân không cần những lời nói hoa mỹ mà được thể hiện qua sự hi sinh thầm lặng, sự bao dung và chở che vô điều kiện mà người thân dành cho nhau trong suốt cuộc đời. Trong đời sống, tình thân được thể hiện qua nhiều biểu hiện cụ thể, gần gũi. Đó là hình ảnh người mẹ tần tảo sớm hôm nuôi con khôn lớn, người cha âm thầm gánh vác trách nhiệm gia đình. Trong văn học, tình mẫu tử thiêng liêng được khắc họa sâu sắc qua tác phẩm “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng, khi người cha dành trọn tình yêu thương cho con trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt. Hay trong đời sống thực, những hình ảnh cha mẹ sẵn sàng hi sinh ước mơ cá nhân để con cái được học hành, trưởng thành đã trở thành điều quen thuộc nhưng vô cùng xúc động. Những biểu hiện ấy cho thấy tình thân không ồn ào mà bền bỉ, âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn con người. Không chỉ dừng lại ở biểu hiện, tình thân còn giữ vai trò và ý nghĩa to lớn. Gia đình không chỉ là điểm tựa tinh thần giúp con người đứng vững trước thất bại và biến cố. Khi ta vấp ngã, người thân chính là những người sẵn sàng dang tay nâng đỡ, bao dung và tha thứ. Đồng thời, tình thân góp phần hình thành nhân cách con người. Một đứa trẻ lớn lên trong sự yêu thương, dạy dỗ đúng đắn sẽ biết sống nhân ái, trách nhiệm và giàu lòng trắc ẩn hơn. Chính vì thế, gia đình được xem là “trường học đầu tiên” của mỗi con người. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, tình thân đang đứng trước nhiều thách thức. Áp lực công việc, sự phát triển của công nghệ và lối sống thực dụng khiến không ít người dần thờ ơ với gia đình. Có người mải mê kiếm tiền mà quên dành thời gian cho cha mẹ; có người vì mâu thuẫn cá nhân mà làm rạn nứt tình cảm ruột thịt. Những hiện tượng ấy cho thấy nếu con người không biết trân trọng và vun đắp, tình thân cũng có thể bị tổn thương và phai nhạt theo thời gian. Từ đó, chúng ta cần nhận thức rõ tình thân là giá trị không thể thay thế trong đời sống tinh thần. Mỗi người hãy học cách yêu thương, quan tâm và sẻ chia với người thân từ những hành động nhỏ nhất: một lời hỏi han, một bữa cơm sum họp, một sự lắng nghe chân thành. Đặc biệt, thế hệ trẻ cần sống có trách nhiệm với gia đình, biết hiếu thảo với cha mẹ, kính trọng ông bà và giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp. Như Lev Tolstoy từng khẳng định: “Gia đình là nơi trái tim con người tìm được sự bình yên.” Tình thân chính là cội nguồn của yêu thương, là nền tảng để con người hoàn thiện nhân cách và xây dựng một xã hội nhân ái. Biết trân trọng tình thân không chỉ giúp mỗi cá nhân sống hạnh phúc hơn mà còn góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp và giàu ý nghĩa hơn.

Câu 1: Người kể trong văn bản: Sa đã sa dồng Câu 2: Hình ảnh " biển" được hiện ra trong văn bản có đặc điểm như dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió " Biển nổi bão phong ba"," nước ác kéo ầm âm " , " nước xoáy dữ ào ào"...hay nó cũng chính là nơi các sạ dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan sai ở cõi âm như " có quỷ dữ chặn đường"," có ngọ lồm bủa giăng",.. Câu 3: Chủ đề: Cuộc sống bất công,oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn , khốn khổ. Câu 4: Như các câu thơ:" Thấy nước vằn mông mốc"," Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng" hay câu " Nước thét gào kéo xuống Long Vương",... Các rán nước đó như biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng. Câu 5: Những câu thơ trên : "Chèo đi rán thứ chín,/Trông thấy nước dựng đứng chấm trời./Khắp mặt biển nước sôi gầm réo./Biển ơi, đừng giết tôi,/Nước hỡi,đừng tôi lấy thuyền"có những âm thanh mặt biển nước sôi gầm réo" khắp mặt biển sôi gầm réo" mà còn có những âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng " đừng giết tôi" ," đừng lôi lấy thuyền",... của những sa dạ sa dồng. Những âm thanh đó gợi cho ta thấy sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,...con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.