CÂU 1

Đoạn trích từ “Chèo đi rắn thứ sáu” đến “… Đúng cho tôi bỏ thân chốn này, biến hồi!” là một bức tranh đầy ám ảnh về hành trình vượt thoát hiểm nguy của linh hồn trong cõi âm. Ở rắn thứ sáu, không gian hiện lên với hình ảnh nước “mông mốc”, “xé nhau”, “đục vật vờ” – một thế giới hỗn độn, đầy u uất. Đến rắn thứ bảy và thứ tám, sự dữ dội càng được đẩy lên đỉnh điểm: nước “ác kéo ục ục”, “nước đổ xuống ầm ầm”, “nước xoáy dữ ô o ô o”. Những từ láy tượng thanh, tượng hình liên tiếp được sử dụng đã khắc họa sống động sức mạnh hủy diệt của thiên nhiên, đồng thời ẩn dụ cho những thế lực siêu nhiên đáng sợ – “quỷ dữ chặn đường”, “nạo lõm của giàng”. Đỉnh điểm của nỗi kinh hoàng được bộc lộ qua lời kêu van tuyệt vọng của người chèo đò: “Biến đi, đúng giết tôi!... Đúng cho tôi bỏ thân chốn này, biến hồi!”. Đó không chỉ là tiếng kêu cứu sinh mạng, mà còn là tiếng kêu khắc khoải của một linh hồn đang oằn mình chống chọi với số phận nghiệt ngã, với những oan khiên chưa thể giải thoát. Qua đó, đoạn trích không chỉ tái hiện một hành trình vật lý đầy gian truân, mà còn phơi bày một hành trình tâm linh đầy đau khổ và sợ hãi, phản ánh sâu sắc quan niệm dân gian về một thế giới bên kia đầy thử thách và nghiệp quả.

CÂU 2

Cuộc sống con người là một hành trình dài với muôn vàn thử thách, niềm vui và nỗi buồn. Trên hành trình ấy, nếu có một thứ tình cảm thiêng liêng, bền chặt và cho ta điểm tựa vững chắc nhất, đó chính là tình thân. Truyện thơ “Vượt biển” của dân tộc Tày – Nùng, với bi kịch người anh vì ghen tuông mà vô tình đẩy em mình vào cái chết oan ức, rồi để linh hồn em phải vật vờ chèo chống qua mười hai rắn nước âm phủ, đã phản chiếu một cách đau đớn hậu quả của sự đổ vỡ tình thân. Từ câu chuyện ấy, ta càng thấm thía hơn giá trị vô song của tình cảm gia đình trong cuộc sống.

Trước hết, tình thân là mối dây liên kết tự nhiên và bền chặt nhất, được xây dựng trên nền tảng của quan hệ huyết thống, sự gắn bó và yêu thương vô điều kiện. Đó là nơi ta được sinh ra, lớn lên, được chở che và dạy dỗ từ những ngày đầu tiên của cuộc đời. Gia đình chính là chiếc nôi hình thành nhân cách, là trường học đầu tiên dạy cho ta bài học về yêu thương, sẻ chia và trách nhiệm. Một đứa trẻ được nuôi dưỡng trong vòng tay ấm áp của tình thân sẽ có một tâm hồn lành mạnh, biết đồng cảm và tin tưởng vào cuộc đời. Ngược lại, sự thiếu vắng hay rạn nứt tình thân, như trường hợp người em trong “Vượt biển”, có thể để lại những vết thương lòng sâu sắc, khiến con người trở nên cô độc, bơ vơ ngay cả khi đã rời xa cõi dương thế.

Không chỉ là nền tảng, tình thân còn là nguồn sức mạnh tinh thần vô giá giúp con người vượt qua những phong ba, bão táp của cuộc đời. Khi đối diện với khó khăn, thất bại hay nỗi đau, gia đình chính là bến đỗ bình yên nhất, nơi ta tìm thấy sự an ủi, động viên và niềm tin để đứng dậy. Sức mạnh ấy không đến từ vật chất hay quyền lực, mà đến từ tình yêu thương chân thành, từ cái nắm tay, cái ôm ấm áp, hay đơn giản là sự có mặt, lắng nghe của những người thân. Trong “Vượt biển”, nếu tình anh em thuở nhỏ được giữ gìn, nếu người anh biết yêu thương, đùm bọc em mình, thì có lẽ đã không có bi kịch chia lìa. Hành trình vượt qua mười hai rắn nước của linh hồn người em càng thêm thảm thiết bởi sự cô đơn, không nơi nương tựa – một sự trừng phạt tinh thần khủng khiếp hơn bất kỳ ghềnh thác nào.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hối hả và nhiều cám dỗ của xã hội hiện đại, không ít người đang dần lãng quên hoặc coi nhẹ giá trị của tình thân. Họ mải mê chạy theo công việc, danh vọng, vật chất, để rồi vô tình tạo ra những khoảng cách lạnh lùng với chính những người thân yêu nhất. Sự ích kỷ, ghen ghét, thiếu sự sẻ chia và thấu hiểu có thể khiến sợi dây tình thân trở nên mỏng manh, dễ đứt gãy. Bi kịch từ câu chuyện “Vượt biển” là một lời cảnh tỉnh sâu sắc: sự phản bội tình thân, dù vô tình hay cố ý, cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiệt ngã, gây ra nỗi đau kéo dài, ám ảnh cả phần đời còn lại và cả trong tâm thức dân gian.

Vì vậy, mỗi chúng ta cần ý thức trân trọng, gìn giữ và vun đắp cho tình thân ngày một bền chặt. Hãy biết yêu thương bằng hành động cụ thể: quan tâm, lắng nghe, chia sẻ và tha thứ. Hãy để gia đình thực sự là tổ ấm, nơi mỗi thành viên đều tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc. Bởi lẽ, như hành trình vượt biển đầy hiểm nguy kia, cuộc đời mỗi con người cũng có những “rắn nước” riêng cần phải vượt qua, và chỉ có tình thân mới là con thuyền vững chắc nhất đưa ta cập bến bình an.

Tóm lại, tình thân là tài sản quý giá nhất, là cội nguồn của sức mạnh và hạnh phúc. Bài học từ “Vượt biển” nhắc nhở chúng ta rằng: hãy nâng niu những mối dây thiêng liêng ấy, đừng để một phút giây ích kỷ, hờ hững nào làm tổn thương nó. Bởi khi mất đi tình thân, con người ta dễ trở nên lạc lõng, bơ vơ giữa dòng đời cuộn xiết, tựa như con thuyền nhỏ chống chọi với biển cả mênh mông mà không có bến đỗ.

CÂU 1

Đoạn trích từ “Chèo đi rắn thứ sáu” đến “… Đúng cho tôi bỏ thân chốn này, biến hồi!” là một bức tranh đầy ám ảnh về hành trình vượt thoát hiểm nguy của linh hồn trong cõi âm. Ở rắn thứ sáu, không gian hiện lên với hình ảnh nước “mông mốc”, “xé nhau”, “đục vật vờ” – một thế giới hỗn độn, đầy u uất. Đến rắn thứ bảy và thứ tám, sự dữ dội càng được đẩy lên đỉnh điểm: nước “ác kéo ục ục”, “nước đổ xuống ầm ầm”, “nước xoáy dữ ô o ô o”. Những từ láy tượng thanh, tượng hình liên tiếp được sử dụng đã khắc họa sống động sức mạnh hủy diệt của thiên nhiên, đồng thời ẩn dụ cho những thế lực siêu nhiên đáng sợ – “quỷ dữ chặn đường”, “nạo lõm của giàng”. Đỉnh điểm của nỗi kinh hoàng được bộc lộ qua lời kêu van tuyệt vọng của người chèo đò: “Biến đi, đúng giết tôi!... Đúng cho tôi bỏ thân chốn này, biến hồi!”. Đó không chỉ là tiếng kêu cứu sinh mạng, mà còn là tiếng kêu khắc khoải của một linh hồn đang oằn mình chống chọi với số phận nghiệt ngã, với những oan khiên chưa thể giải thoát. Qua đó, đoạn trích không chỉ tái hiện một hành trình vật lý đầy gian truân, mà còn phơi bày một hành trình tâm linh đầy đau khổ và sợ hãi, phản ánh sâu sắc quan niệm dân gian về một thế giới bên kia đầy thử thách và nghiệp quả.

CÂU 2

Cuộc sống con người là một hành trình dài với muôn vàn thử thách, niềm vui và nỗi buồn. Trên hành trình ấy, nếu có một thứ tình cảm thiêng liêng, bền chặt và cho ta điểm tựa vững chắc nhất, đó chính là tình thân. Truyện thơ “Vượt biển” của dân tộc Tày – Nùng, với bi kịch người anh vì ghen tuông mà vô tình đẩy em mình vào cái chết oan ức, rồi để linh hồn em phải vật vờ chèo chống qua mười hai rắn nước âm phủ, đã phản chiếu một cách đau đớn hậu quả của sự đổ vỡ tình thân. Từ câu chuyện ấy, ta càng thấm thía hơn giá trị vô song của tình cảm gia đình trong cuộc sống.

Trước hết, tình thân là mối dây liên kết tự nhiên và bền chặt nhất, được xây dựng trên nền tảng của quan hệ huyết thống, sự gắn bó và yêu thương vô điều kiện. Đó là nơi ta được sinh ra, lớn lên, được chở che và dạy dỗ từ những ngày đầu tiên của cuộc đời. Gia đình chính là chiếc nôi hình thành nhân cách, là trường học đầu tiên dạy cho ta bài học về yêu thương, sẻ chia và trách nhiệm. Một đứa trẻ được nuôi dưỡng trong vòng tay ấm áp của tình thân sẽ có một tâm hồn lành mạnh, biết đồng cảm và tin tưởng vào cuộc đời. Ngược lại, sự thiếu vắng hay rạn nứt tình thân, như trường hợp người em trong “Vượt biển”, có thể để lại những vết thương lòng sâu sắc, khiến con người trở nên cô độc, bơ vơ ngay cả khi đã rời xa cõi dương thế.

Không chỉ là nền tảng, tình thân còn là nguồn sức mạnh tinh thần vô giá giúp con người vượt qua những phong ba, bão táp của cuộc đời. Khi đối diện với khó khăn, thất bại hay nỗi đau, gia đình chính là bến đỗ bình yên nhất, nơi ta tìm thấy sự an ủi, động viên và niềm tin để đứng dậy. Sức mạnh ấy không đến từ vật chất hay quyền lực, mà đến từ tình yêu thương chân thành, từ cái nắm tay, cái ôm ấm áp, hay đơn giản là sự có mặt, lắng nghe của những người thân. Trong “Vượt biển”, nếu tình anh em thuở nhỏ được giữ gìn, nếu người anh biết yêu thương, đùm bọc em mình, thì có lẽ đã không có bi kịch chia lìa. Hành trình vượt qua mười hai rắn nước của linh hồn người em càng thêm thảm thiết bởi sự cô đơn, không nơi nương tựa – một sự trừng phạt tinh thần khủng khiếp hơn bất kỳ ghềnh thác nào.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hối hả và nhiều cám dỗ của xã hội hiện đại, không ít người đang dần lãng quên hoặc coi nhẹ giá trị của tình thân. Họ mải mê chạy theo công việc, danh vọng, vật chất, để rồi vô tình tạo ra những khoảng cách lạnh lùng với chính những người thân yêu nhất. Sự ích kỷ, ghen ghét, thiếu sự sẻ chia và thấu hiểu có thể khiến sợi dây tình thân trở nên mỏng manh, dễ đứt gãy. Bi kịch từ câu chuyện “Vượt biển” là một lời cảnh tỉnh sâu sắc: sự phản bội tình thân, dù vô tình hay cố ý, cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiệt ngã, gây ra nỗi đau kéo dài, ám ảnh cả phần đời còn lại và cả trong tâm thức dân gian.

Vì vậy, mỗi chúng ta cần ý thức trân trọng, gìn giữ và vun đắp cho tình thân ngày một bền chặt. Hãy biết yêu thương bằng hành động cụ thể: quan tâm, lắng nghe, chia sẻ và tha thứ. Hãy để gia đình thực sự là tổ ấm, nơi mỗi thành viên đều tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc. Bởi lẽ, như hành trình vượt biển đầy hiểm nguy kia, cuộc đời mỗi con người cũng có những “rắn nước” riêng cần phải vượt qua, và chỉ có tình thân mới là con thuyền vững chắc nhất đưa ta cập bến bình an.

Tóm lại, tình thân là tài sản quý giá nhất, là cội nguồn của sức mạnh và hạnh phúc. Bài học từ “Vượt biển” nhắc nhở chúng ta rằng: hãy nâng niu những mối dây thiêng liêng ấy, đừng để một phút giây ích kỷ, hờ hững nào làm tổn thương nó. Bởi khi mất đi tình thân, con người ta dễ trở nên lạc lõng, bơ vơ giữa dòng đời cuộn xiết, tựa như con thuyền nhỏ chống chọi với biển cả mênh mông mà không có bến đỗ.