Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: thuyết minh (kết hợp với cung cấp thông tin khoa học). → Văn bản chủ yếu cung cấp, giải thích những thông tin khoa học về hiện tượng thiên văn liên quan đến sao T Coronae Borealis. Câu 2. - Đối tượng thông tin của văn bản là: Hệ sao T Coronae Borealis (T CrB) và hiện tượng bùng nổ nova của hệ sao này. Câu 3. * Trong đoạn văn, tác giả đã trình bày thông tin bằng cách sử dụng các mốc thời gian cụ thể kết hợp số liệu khoa học (1866, 1946, chu kì 80 năm). * Hiệu quả: - Giúp thông tin trở nên cụ thể, chính xác, khách quan và có cơ sở khoa học. - Làm nổi bật tính chu kì của hiện tượng bùng nổ của T CrB. Giúp người đọc dễ hình dung và hiểu vì sao các nhà khoa học dự đoán ngôi sao có thể bùng nổ trở lại trong thời điểm hiện nay. Câu 4. * Mục đích của văn bản: - Cung cấp, phổ biến kiến thức khoa học về một hiện tượng thiên văn đặc biệt, đồng thời giúp người đọc hiểu hơn về vũ trụ và các hiện tượng tự nhiên. * Nội dung của văn bản: - Văn bản giới thiệu về hệ sao T Coronae Borealis, giải thích nguyên nhân xảy ra vụ nổ nova, chu kì bùng nổ, thời điểm dự đoán xuất hiện trở lại và cách xác định vị trí của ngôi sao trên bầu trời.

Câu 5. * Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng: - Hình ảnh/sơ đồ minh họa vị trí của T Coronae Borealis trên bầu trời, kèm chú thích. * Tác dụng: - Giúp người đọc hình dung trực quan, cụ thể vị trí xuất hiện của T CrB giữa các chòm sao. - Hỗ trợ làm rõ nội dung thông tin khoa học trong văn bản, giúp người đọc dễ hiểu, dễ theo dõi hơn. - Tăng độ tin cậy, tính khoa học và sự hấp dẫn của văn bản thông tin.

Câu 1

“Người không có mục tiêu giống như con tàu không có la bàn.” — Thomas Carlyle. Câu nói ấy gợi cho mỗi chúng ta suy ngẫm sâu sắc về vai trò của phương hướng và điểm tựa trong cuộc sống. Hành trình của con người giống như một chuyến đi dài trên tấm bản đồ rộng lớn của cuộc đời, nơi luôn tồn tại những ngã rẽ, thử thách và cả những lúc chông chênh, mất phương hướng. Bởi vậy, ý kiến “Ai cũng cần có một ‘điểm neo’ trên tấm bản đồ rộng lớn của cuộc đời” là hoàn toàn đúng đắn. “Điểm neo” có thể được hiểu là mục tiêu sống, lý tưởng, niềm tin hay những giá trị tốt đẹp mà mỗi người lựa chọn để làm chỗ dựa tinh thần cho bản thân. Khi đối diện với khó khăn, thất bại hay cám dỗ, chính điểm neo ấy sẽ giúp con người giữ vững bản lĩnh, không dễ gục ngã hay đánh mất chính mình. Trong thực tế, hình ảnh Nguyễn Lê Tú – nam sinh đã dũng cảm lao vào đám cháy tại Linh Nam để cứu những người mắc kẹt – đã khiến nhiều người xúc động. Giữa khoảnh khắc nguy hiểm, tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và tình yêu thương con người đã trở thành “điểm neo” giúp anh hành động quyết đoán, sẵn sàng dấn thân vì người khác. Ngược lại, những người sống không mục tiêu, không niềm tin rất dễ lạc lối trước những cám dỗ và áp lực của cuộc sống. Vì vậy, mỗi chúng ta cần xác định cho mình một “điểm neo” đủ vững chắc để trưởng thành, sống có bản lĩnh và tạo nên những giá trị tốt đẹp cho bản thân cũng như cộng đồng.

Câu 2 : Từ thuở “con Rồng cháu Tiên”, tình yêu quê hương, đất nước đã trở thành mạch nguồn cảm hứng xuyên suốt nền văn học dân tộc Việt Nam. Qua từng giai đoạn lịch sử, hình tượng Tổ quốc luôn được các nhà thơ tái hiện bằng những rung cảm chân thành và niềm tự hào sâu sắc. Trong mạch cảm hứng ấy, bài thơ Việt Nam ơi của Huy Tùng đã để lại nhiều dư âm trong lòng độc giả không chỉ bởi giá trị nội dung tư tưởng mà còn bởi những phương diện nghệ thuật đặc sắc. Huy Tùng là nhà thơ trưởng thành trong môi trường quân đội, vì vậy sáng tác của ông thường mang đậm cảm hứng công dân, cảm hứng lịch sử và tinh thần dân tộc. Bài thơ Việt Nam ơi, in trong tập Thuở ấy (2017), được sáng tác trong cảm hứng ngợi ca Tổ quốc, ca ngợi truyền thống vẻ vang của dân tộc Việt Nam. Tác phẩm thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương, niềm tự hào về chiều sâu văn hóa – lịch sử dân tộc, đồng thời khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với đất nước. Trước hết, thành công nghệ thuật của tác phẩm được thể hiện ở thể thơ tự do. Kết cấu dòng thơ linh hoạt, số chữ không bị gò bó đã tạo điều kiện để mạch cảm xúc trữ tình được triển khai một cách tự nhiên, phóng khoáng. Nhịp thơ có sự biến đổi đa dạng, khi khoan thai, sâu lắng, khi dồn dập, mạnh mẽ, góp phần biểu hiện trọn vẹn cảm xúc tự hào và xúc động của chủ thể trữ tình trước hình tượng đất nước. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng hiệu quả phép điệp cấu trúc và điệp ngữ. Cụm từ “Việt Nam ơi!” được lặp lại ở đầu mỗi khổ thơ đã tạo nên tính liên kết kết cấu, đồng thời tạo âm hưởng ngân vang, thiêng liêng như một lời xưng tụng đầy tự hào. Ngoài ra, kết cấu lặp “Từ lúc…”, “Dẫu có…” không chỉ góp phần tạo nhạc tính cho thi phẩm mà còn nhấn mạnh chiều dài lịch sử cùng sức sống trường tồn của dân tộc. Một phương diện nghệ thuật nổi bật khác là hệ thống hình ảnh mang tính biểu tượng cao. Những hình ảnh như “lời ru của mẹ”, “cánh cò”, “mẹ Âu Cơ” gợi liên tưởng đến không gian văn hóa truyền thống, cội nguồn dân tộc và ký ức tuổi thơ của mỗi con người Việt Nam. Đây không chỉ là những hình ảnh giàu tính tạo hình mà còn mang chiều sâu biểu tượng, góp phần khơi dậy tình yêu quê hương, ý thức về nguồn cội trong tâm thức người đọc. Ngoài ra, tác giả còn sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ như ẩn dụ, liệt kê, tương phản. Các hình ảnh “thác ghềnh”, “bão tố phong ba”, “điêu linh”, “thăng trầm” mang ý nghĩa ẩn dụ cho những thử thách, biến cố mà dân tộc đã trải qua trong tiến trình lịch sử. Phép liệt kê được sử dụng liên tiếp đã tái hiện một cách khái quát nhưng giàu sức gợi về hành trình dựng nước và giữ nước đầy gian nan mà hào hùng của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt, ngôn ngữ thơ mang tính hàm súc, giàu sức gợi, kết hợp với giọng điệu trữ tình – chính luận đã tạo nên dấu ấn riêng cho tác phẩm. Sự hòa quyện giữa chất trữ tình tha thiết và cảm hứng sử thi hào hùng đã nâng tầm giá trị tư tưởng cũng như giá trị thẩm mỹ của bài thơ.

Tóm lại, bằng cảm hứng yêu nước chân thành cùng bút pháp nghệ thuật giàu sức biểu đạt, Việt Nam ơi của Huy Tùng đã khẳng định giá trị tư tưởng và giá trị thẩm mỹ sâu sắc của một thi phẩm viết về Tổ quốc. Không chỉ tái hiện vẻ đẹp của đất nước, con người và truyền thống dân tộc, tác phẩm còn khơi dậy trong lòng người đọc niềm tự hào dân tộc, ý thức về cội nguồn cũng như trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong công cuộc giữ gìn và xây dựng Việt Nam ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: thuyết minh (kết hợp với cung cấp thông tin khoa học). → Văn bản chủ yếu cung cấp, giải thích những thông tin khoa học về hiện tượng thiên văn liên quan đến sao T Coronae Borealis.

Câu 2. Đối tượng thông tin của văn bản là: Hệ sao T Coronae Borealis (T CrB) và hiện tượng bùng nổ nova của hệ sao này.

Câu 3. Trong đoạn văn, tác giả đã trình bày thông tin bằng cách sử dụng các mốc thời gian cụ thể kết hợp số liệu khoa học (1866, 1946, chu kì 80 năm).

- Hiệu quả:

+ Giúp thông tin trở nên cụ thể, chính xác, khách quan và có cơ sở khoa học.

+ Làm nổi bật tính chu kì của hiện tượng bùng nổ của T CrB.

+ Giúp người đọc dễ hình dung và hiểu vì sao các nhà khoa học dự đoán ngôi sao có thể bùng nổ trở lại trong thời điểm hiện nay.

Câu 4.

Mục đích của văn bản:

+ Cung cấp, phổ biến kiến thức khoa học về một hiện tượng thiên văn đặc biệt, đồng thời giúp người đọc hiểu hơn về vũ trụ và các hiện tượng tự nhiên.

Nội dung của văn bản:

+ Văn bản giới thiệu về hệ sao T Coronae Borealis, giải thích nguyên nhân xảy ra vụ nổ nova, chu kì bùng nổ, thời điểm dự đoán xuất hiện trở lại và cách xác định vị trí của ngôi sao trên bầu trời.

Câu 5.

* Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng:

+ Hình ảnh/sơ đồ minh họa vị trí của T Coronae Borealis trên bầu trời, kèm chú thích.

* Tác dụng:

+ Giúp người đọc hình dung trực quan, cụ thể vị trí xuất hiện của T CrB giữa các chòm sao.

+ Hỗ trợ làm rõ nội dung thông tin khoa học trong văn bản, giúp người đọc dễ hiểu, dễ theo dõi hơn.

+ Tăng độ tin cậy, tính khoa học và sự hấp dẫn của văn bản thông tin.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) Đoạn trích trong truyện thơ Thạch Sanh – Lý Thông đã thể hiện rõ những nét đặc sắc cả về nội dung lẫn nghệ thuật của văn học dân gian. Về nội dung, đoạn trích khắc họa sâu sắc bi kịch oan khuất của Thạch Sanh – một con người lương thiện nhưng liên tiếp bị thế lực xấu xa hãm hại. Qua hình ảnh Thạch Sanh bị giam cầm, chờ ngày xử tử, tác giả dân gian bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với người hiền và thể hiện ước mơ công lí: cái thiện cuối cùng sẽ chiến thắng cái ác. Đặc biệt, chi tiết tiếng đàn vang xa, lay động lòng người không chỉ giúp Thạch Sanh được minh oan mà còn làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, giàu lòng nhân ái của nhân vật. Về nghệ thuật, đoạn trích được viết bằng thể thơ lục bát giàu nhạc điệu, kết hợp hài hòa các phương thức tự sự, miêu tả và biểu cảm. Các yếu tố kì ảo được sử dụng hợp lí, góp phần tăng sức hấp dẫn và giá trị nhân văn cho tác phẩm. Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) Bàn về việc sống chậm trong xã hội hiện đại Cuộc sống hiện đại đang vận hành với nhịp độ ngày càng nhanh. Con người dường như luôn bị cuốn vào vòng xoáy của công việc, công nghệ và những áp lực vô hình. Chính trong bối cảnh ấy, việc sống chậm không phải là sự trì trệ, lạc hậu mà là một lựa chọn cần thiết để con người cân bằng và hoàn thiện bản thân. Sống chậm trước hết là sống có ý thức, biết dừng lại để cảm nhận và suy ngẫm. Đó là khi con người biết dành thời gian lắng nghe chính mình, quan tâm đến cảm xúc cá nhân và những người xung quanh. Khi sống chậm, ta có cơ hội nhận ra những giá trị giản dị nhưng bền vững: một bữa cơm gia đình ấm áp, một cuộc trò chuyện chân thành hay những khoảnh khắc bình yên trong đời sống thường nhật. Những điều ấy giúp con người nuôi dưỡng tâm hồn và tìm thấy ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Bên cạnh đó, sống chậm còn giúp con người giảm bớt áp lực và căng thẳng. Nhịp sống vội vã dễ khiến con người rơi vào trạng thái mệt mỏi, mất phương hướng và đánh mất sự kết nối với chính mình. Khi biết sống chậm, con người học cách sắp xếp công việc hợp lí, biết nghỉ ngơi đúng lúc và giữ cho tinh thần được thư thái. Nhờ vậy, hiệu quả công việc không những không giảm mà còn được nâng cao, bởi con người làm việc với tâm thế tỉnh táo và chủ động hơn. Tuy nhiên, sống chậm không đồng nghĩa với lười biếng hay né tránh trách nhiệm. Trong xã hội hiện đại, con người vẫn cần năng động, sáng tạo và thích ứng nhanh với sự thay đổi. Sống chậm là biết điều chỉnh nhịp sống sao cho phù hợp, biết phân biệt điều gì thật sự quan trọng để ưu tiên, tránh chạy theo những giá trị hào nhoáng, nhất thời. Phê phán lối sống vội vàng, thực dụng, con người cần hướng tới một cách sống cân bằng, hài hòa giữa công việc và đời sống tinh thần. Để sống chậm một cách tích cực, mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ: giảm bớt thời gian sử dụng mạng xã hội, dành nhiều thời gian hơn cho gia đình, đọc sách, rèn luyện sức khỏe và suy ngẫm về bản thân. Khi biết sống chậm, con người không chỉ chăm sóc tốt hơn cho chính mình mà còn xây dựng được những mối quan hệ bền vững và nhân văn. Tóm lại, trong xã hội hiện đại đầy biến động, sống chậm là một giá trị cần thiết giúp con người tìm lại sự cân bằng và chiều sâu tâm hồn. Biết sống chậm đúng cách chính là chìa khóa để con người sống hạnh phúc và ý nghĩa hơn.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản. Văn bản được viết theo thể thơ lục bát → Thể thơ truyền thống của văn học dân gian Việt Nam. Câu 2. Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản. Văn bản sử dụng các phương thức biểu đạt: Tự sự (kể lại diễn biến câu chuyện Thạch Sanh – Lý Thông) Biểu cảm (bộc lộ nỗi oan khuất, đau khổ, cảm xúc ai oán qua tiếng đàn) Miêu tả (miêu tả tâm trạng, hành động, hình ảnh nhân vật) → Phương thức biểu đạt chính là tự sự, kết hợp biểu cảm và miêu tả. Câu 3. Tóm tắt văn bản và cho biết văn bản thuộc mô hình cốt truyện nào. Tóm tắt văn bản: Chằn tinh và đại bàng vì mang mối thù nên cấu kết hãm hại Thạch Sanh, đổ tội cho chàng khiến chàng bị kết án tử hình. Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn, tiếng đàn ai oán vang xa đến tai công chúa, khiến nàng nhớ lại ân tình xưa. Nhờ đó, nhà vua cho gọi Thạch Sanh đến tra xét. Chàng kể rõ sự thật, được minh oan, cưới công chúa và trở thành phò mã. Lý Thông bị kết tội nhưng được Thạch Sanh tha cho về quê phụng dưỡng mẹ già, song cuối cùng vẫn bị trời đánh chết vì tội ác. Mô hình cốt truyện: → Cốt truyện cổ tích quen thuộc: nhân vật chính gặp tai họa – được minh oan – cái thiện chiến thắng cái ác. Câu 4. Phân tích tác dụng của một chi tiết kì ảo trong văn bản. Chi tiết kì ảo tiếng đàn của Thạch Sanh có tác dụng: Thể hiện nỗi oan khuất, đau khổ và tâm hồn lương thiện của Thạch Sanh Là phương tiện kết nối cảm xúc, giúp công chúa nhớ lại ân tình xưa Góp phần thúc đẩy cốt truyện phát triển, dẫn đến việc Thạch Sanh được minh oan Thể hiện ước mơ công lí của nhân dân: người hiền cuối cùng được thấu hiểu, bảo vệ → Chi tiết này làm tăng giá trị nhân đạo và nghệ thuật cho văn bản. Câu 5. So sánh văn bản với truyện cổ tích Thạch Sanh: chỉ ra điểm giống và khác nhau. Giống nhau: Cùng khai thác cốt truyện Thạch Sanh – Lý Thông Đều đề cao cái thiện, lên án cái ác Nhân vật Thạch Sanh hiền lành, nhân hậu, bị oan nhưng cuối cùng được minh oan Có yếu tố kì ảo (tiếng đàn, trời phạt kẻ ác) Khác nhau: Văn bản trên được viết bằng thơ lục bát, còn truyện cổ tích Thạch Sanh là văn xuôi Văn bản nhấn mạnh nhiều vào cảm xúc, tâm trạng, đặc biệt là tiếng đàn ai oán Kết thúc có sự nhấn mạnh luật trời báo ứng (Lý Thông bị sét đánh chết)

Câu 1:

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa một cách ám ảnh hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của linh hồn người em chết oan trong truyện thơ Vượt biển. Biển hiện lên không còn là không gian tự nhiên hiền hòa mà trở thành một thế lực hung bạo, dữ dội với những hình ảnh “nước cuộn”, “nước xoáy dữ”, “gầm réo”, “thét gào”. Qua đó, tác giả dân gian đã phóng đại sức mạnh của thiên nhiên và thế giới siêu nhiên để làm nổi bật sự nhỏ bé, mong manh của con người trước số phận. Đặc biệt, tiếng kêu cầu tha thiết “Biển ơi, đừng giết tôi” không chỉ là lời van xin sự sống mà còn là tiếng khóc đau đớn của một kiếp người chịu nhiều oan khuất. Những “rán nước” liên tiếp chính là biểu tượng cho các cửa ải sinh tử mà linh hồn phải vượt qua, thể hiện quan niệm dân gian về cõi âm đầy khắc nghiệt. Đoạn trích vì thế vừa mang màu sắc huyền thoại, vừa chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc khi bộc lộ nỗi xót thương cho thân phận con người trong vòng xoáy nghiệt ngã của số phận.

Câu 2:

Trong hành trình dài rộng của đời người, có những giá trị bền vững luôn song hành cùng ta qua mọi thăng trầm, và tình thân chính là một trong những giá trị thiêng liêng nhất. Đó không chỉ là sợi dây gắn kết máu mủ mà còn là điểm tựa tinh thần giúp con người đứng vững trước những biến động khắc nghiệt của cuộc sống. Tình thân trước hết là cội nguồn hình thành nhân cách con người. Trong vòng tay yêu thương của gia đình, mỗi người học được cách sống nhân ái, biết yêu thương, sẻ chia và thấu hiểu. Cha mẹ là những người hi sinh thầm lặng, dành cho con cái sự chăm sóc vô điều kiện; anh chị em là những người cùng ta lớn lên, cùng chia sẻ niềm vui và nỗi buồn. Chính trong môi trường ấy, con người được nuôi dưỡng cả về thể chất lẫn tinh thần, được định hướng những giá trị đạo đức đầu đời. Không chỉ vậy, tình thân còn là chỗ dựa vững chắc mỗi khi con người đối diện với khó khăn, mất mát. Khi thất bại, gia đình là nơi dang tay đón ta trở về; khi đau khổ, gia đình là nơi lắng nghe và xoa dịu những tổn thương sâu kín nhất. Giữa một xã hội đầy cạnh tranh và áp lực, tình thân giống như ngọn đèn ấm áp soi sáng, giúp con người không lạc lối, không đánh mất niềm tin vào cuộc sống. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, không ít người vô tình xem nhẹ giá trị của tình thân. Sự bận rộn, ích kỉ cá nhân hay những mâu thuẫn nhỏ nhặt có thể khiến các mối quan hệ gia đình trở nên rạn nứt. Khi con người chỉ chạy theo vật chất mà quên đi sự quan tâm, yêu thương, tình thân dễ bị tổn thương, để lại những khoảng trống khó bù đắp trong tâm hồn. Bởi vậy, mỗi người cần ý thức trân trọng và gìn giữ tình thân từ những điều giản dị nhất: một lời hỏi han, một sự cảm thông, một hành động sẻ chia chân thành. Yêu thương gia đình không cần những điều to tát, mà bắt đầu từ sự hiện diện, lắng nghe và thấu hiểu lẫn nhau. Tóm lại, tình thân là giá trị cốt lõi làm nên ý nghĩa cuộc sống con người. Dù xã hội có đổi thay, dù con người có đi xa đến đâu, thì gia đình vẫn luôn là điểm tựa bình yên nhất để ta trở về. Biết trân trọng tình thân chính là biết trân trọng chính cuộc đời mình.

Câu 1. Xác định người kể trong văn bản. Người kể trong văn bản là nhân vật “tôi” – linh hồn người em chết oan, bị bắt làm sa dạ sa dồng, trực tiếp kể lại hành trình chèo thuyền vượt biển qua mười hai rán nước. Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm gì? Hình ảnh biển hiện ra: Dữ dội, hung ác, đầy hiểm nguy Nước cuộn, xoáy, gầm réo, thét gào, có quỷ dữ, thế lực siêu nhiên rình rập Biển trở thành ranh giới sinh – tử, đe doạ trực tiếp mạng sống con người Câu 3. Chủ đề của văn bản là gì? Văn bản thể hiện: Nỗi đau, số phận bi thảm của con người chết oan trong quan niệm dân gian Đồng thời phản ánh cuộc hành trình vượt qua hiểm nguy, thử thách khắc nghiệt của linh hồn nơi cõi âm → Chủ đề chính: Bi kịch số phận con người và hành trình vượt biển đầy gian nan trong thế giới tâm linh của người Tày – Nùng. Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho điều gì? Các rán nước là biểu tượng cho: Những thử thách khắc nghiệt, đau đớn và hiểm nguy liên tiếp Con đường đầy gian truân mà linh hồn người chết oan phải trải qua Đồng thời phản ánh quan niệm dân gian về thế giới bên kia với nhiều cửa ải sinh tử Câu 5. Những âm thanh nào được thể hiện trong đoạn thơ? Gợi cảm xúc gì? Âm thanh được thể hiện: gầm réo nước sôi thét gào tiếng biển, tiếng nước dữ dội Cảm xúc gợi ra: Sợ hãi, hoảng loạn, tuyệt vọng Thể hiện nỗi bất lực nhỏ bé của con người trước thiên nhiên và số phận Làm nổi bật tình thế ngàn cân treo sợi tóc của người chèo thuyền

Câu 1 : Phân tích nhân vật bé Em trong “Áo Tết” Trong các truyện về tuổi thơ Việt Nam, những chi tiết nhỏ thường hé lộ tâm hồn trẻ trong sáng. Trong “Áo Tết”, ngay từ câu: “Tết này, mình mà mặc cái áo đó đi chơi, đẹp như tiên cho mà coi”, ta đã thấy niềm vui hồn nhiên của bé Em.Bé Em hiện lên là một cô bé hồn nhiên, trong sáng và giàu lòng nhân hậu. Khi được má mua áo mới, Em vui sướng, háo hức, tưởng tượng mình sẽ “đẹp như tiên” trong ngày Tết, thể hiện đúng tâm lý trẻ con: yêu cái đẹp, thích được khen, muốn khoe với bạn thân. Tuy nhiên, khi đến nhà Bích và thấy bạn không có áo mới, Em chợt bối rối. Niềm vui hồn nhiên chuyển thành sự tinh tế, biết nghĩ cho người khác. Em chọn cách không khoe áo, để bạn không buồn, đồng thời nhẹ nhàng an ủi và sẻ chia niềm vui theo cách riêng. Sự thay đổi trong suy nghĩ ấy cho thấy Em biết đặt cảm xúc của người khác lên trên niềm vui cá nhân, một biểu hiện quý giá của lòng nhân hậu ngay từ tuổi nhỏ. Qua đó, nhân vật bé Em hiện lên đẹp đẽ không chỉ vì tuổi thơ hồn nhiên, mà còn vì tấm lòng biết yêu thương, trân trọng tình bạn và sự sẻ chia, gửi gắm thông điệp ý nghĩa về đạo đức và tình cảm trong đời sống con người. Câu 2 : Bàn về cân bằng giá trị vật chất và giá trị tinh thần trong cuộc sống Trong cuộc sống, vật chất và tinh thần giống như hai cánh của một con chim: chỉ khi cả hai hài hòa, con người mới sống trọn vẹn và hạnh phúc. Truyện ngắn “Áo Tết” đã khắc họa bài học giản dị nhưng sâu sắc về sự cân bằng này. Khi bé Em nhận được chiếc áo đầm màu hồng mới, Em háo hức nghĩ: “Mình mà mặc cái áo đó đi chơi, đẹp như tiên cho mà coi.” Niềm vui vật chất ấy bỗng trở nên ý nghĩa hơn khi Em nhìn thấy bạn Bích không có áo mới và chợt nhận ra rằng tình bạn, sự sẻ chia quý hơn mọi món đồ. Vật chất đóng vai trò quan trọng trong đời sống con người. Nó giúp ta tồn tại, học tập, làm việc và tiếp cận những điều tốt đẹp. Một mức sống đủ đầy đem lại sự yên tâm, tạo điều kiện cho phát triển bản thân. Tuy nhiên, nếu chạy theo vật chất quá mức, con người dễ trở nên thực dụng, so đo, và đánh mất sự thanh thản. Nhiều người chỉ chăm chăm kiếm tiền, sắm sửa, khoe mẽ mà quên đi những giá trị tinh thần xung quanh, khiến cuộc sống trở nên nặng nề, cô đơn. Ngược lại, giá trị tinh thần—tình thương, sự đồng cảm, lòng trắc ẩn—nuôi dưỡng tâm hồn, giúp con người biết yêu thương và sẻ chia. Một lời động viên đúng lúc, một cái ôm ấm áp, hay một hành động tử tế nhỏ bé đều mang sức mạnh lớn hơn bất cứ món quà vật chất nào. Tinh thần là nguồn sống bền vững, là nền tảng cho các mối quan hệ và hạnh phúc thực sự. Cuộc sống đẹp là khi biết cân bằng cả hai. Bé Em là minh chứng sống: chiếc áo đầm tuy đẹp, nhưng Em không khoe để bạn không buồn. Niềm vui vật chất có thể giảm đi, nhưng giá trị tinh thần lại được nâng cao, mang đến hạnh phúc lâu dài. Từ câu chuyện ấy, ta nhận ra rằng vật chất chỉ là phương tiện, còn tinh thần mới là cốt lõi của đời sống con người. Để xây dựng lối sống hài hòa, mỗi người cần những hành động cụ thể. Thứ nhất, tiêu dùng có ý thức: chỉ mua những gì thực sự cần, tránh chạy theo hào nhoáng và so sánh với người khác. Thứ hai, nuôi dưỡng giá trị tinh thần: quan tâm đến gia đình, chia sẻ với bạn bè, giúp đỡ người xung quanh. Thứ ba, trau dồi tri thức và nhân cách: đọc sách, học hỏi, rèn luyện lòng trắc ẩn, nuôi dưỡng tâm hồn đẹp. Thứ tư, dành thời gian cho những hoạt động làm phong phú tinh thần như thiện nguyện, trải nghiệm thiên nhiên, tham gia các hoạt động cộng đồng. Khi vật chất vừa đủ, tinh thần đầy trọn, cuộc sống sẽ hài hòa và ý nghĩa. Giống như bé Em, hạnh phúc không nằm ở món đồ đẹp hay tiền bạc, mà ở tình yêu thương, sự sẻ chia và những giá trị tinh thần bền vững mà ta vun đắp mỗi ngày. Chỉ khi biết cân bằng, con người mới sống thanh thản, vừa đủ đầy, vừa nhân ái, tạo dựng một đời sống trọn vẹn.

ĐỌC HIỂU Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì? → Truyện ngắn (tản văn – truyện ngắn mang màu sắc đời thường của Nguyễn Ngọc Tư). Câu 2. Đề tài của văn bản “Áo Tết”? → Đề tài về tình bạn hồn nhiên, sự sẻ chia và những khác biệt giàu – nghèo trong cuộc sống của trẻ nhỏ vào những ngày Tết. Câu 3. Sự thay đổi điểm nhìn và tác dụng Sự thay đổi điểm nhìn: – Văn bản chuyển điểm nhìn giữa bé Em và bé Bích. Ban đầu nghiêng về cảm xúc, suy nghĩ của bé Em, sau đó lại cho thấy tâm trạng, cách nhìn của bé Bích. Tác dụng: → Giúp câu chuyện trở nên khách quan, đa chiều, làm nổi bật sự chênh lệch hoàn cảnh nhưng vẫn cho thấy tấm lòng trong sáng của cả hai. → Tạo chiều sâu cảm xúc, giúp người đọc hiểu rõ hơn tình bạn thật sự vượt qua hình thức. Câu 4. Ý nghĩa chi tiết chiếc áo đầm hồng Chi tiết này là trung tâm để bộc lộ tính cách nhân vật: • Bé Em: o Ban đầu thích khoe, trẻ con, vô tư. o Nhưng khi thấy bạn buồn, nó biết nghĩ cho bạn, giấu bộ đầm hồng và chọn mặc đồ đơn giản để bạn không tủi thân. → Thể hiện tấm lòng tinh tế, biết sẻ chia. • Bé Bích: o Nghèo nhưng hiền, không ganh tị, luôn vui vẻ. o Dù Em không mặc đầm hồng, Bích vẫn quý bạn, coi trọng tình cảm hơn vẻ ngoài. → Thể hiện đức tính chân thật, trân trọng tình bạn. Chiếc áo đầm hồng vì vậy không chỉ là đồ mới ngày Tết mà còn là thước đo sự trưởng thành, lòng tốt và sự đồng cảm. Câu 5. Bài học rút ra (5–7 dòng) Từ câu chuyện của bé Em và bé Bích, em nhận ra rằng tình bạn thật sự không xuất phát từ sự giàu nghèo hay việc ai có nhiều đồ mới hơn, mà bắt nguồn từ sự chân thành và biết quan tâm đến nhau. Khi ta biết nghĩ cho cảm xúc của bạn, tránh làm bạn buồn hay tủi thân, tình bạn sẽ trở nên đẹp và bền chặt hơn. Chi tiết bé Em không mặc chiếc đầm hồng để Bích không cảm thấy thua kém đã cho thấy rằng sự sẻ chia đôi khi nằm ở những hành động rất nhỏ nhưng lại mang ý nghĩa lớn. Bạn bè cần biết đồng cảm, biết nhường nhịn và tôn trọng hoàn cảnh của nhau. Từ đó, em hiểu rằng tình bạn càng sâu sắc khi cả hai đều chân thật và không ganh tị. Những điều giản dị ấy giúp chúng ta trưởng thành hơn và trở thành người bạn tốt trong mắt người khác. Em tin rằng khi biết đặt tình cảm lên trên hình thức, mỗi tình bạn đều có thể trở thành một điều đáng quý trong cuộc sống.