Câu 1

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, truyện thơ "Vượt biển" của dân tộc Tày – Nùng nổi lên như một tiếng nói xót xa về thân phận con người trước những bất công của xã hội cũ. Đoạn trích "Chèo đi rán thứ sáu/ ... / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!" là một minh chứng hùng hồn cho nỗi bi kịch và khát vọng sống mãnh liệt của nhân vật chính. Nội dung đoạn trích mở ra một không gian đầy khắc nghiệt: biển cả mênh mông, nơi con người phải lênh đênh, vật lộn với số phận. Hình ảnh "rán thứ sáu" (có thể hiểu là ngày thứ sáu) lặp đi lặp lại gợi lên sự mệt mỏi, bế tắc và chuỗi ngày dài đằng đẵng của sự chịu đựng. Nhân vật trữ tình bị đẩy vào tình thế cùng quẫn, đối diện với cái chết cận kề. Lời than "Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!" không chỉ là sự cầu xin thiên nhiên mà còn là sự phản kháng, là tiếng kêu cứu xé lòng của một tâm hồn khao khát được sống, được tồn tại một cách đúng nghĩa. Nỗi sợ hãi cái chết nơi biển xa lạ càng làm nổi bật tình yêu cuộc sống, yêu quê hương, gia đình của nhân vật. Nghệ thuật của đoạn trích cũng rất đặc sắc. Tác giả dân gian đã sử dụng ngôn từ mộc mạc, giàu sức gợi tả. Phép ẩn dụ "biển" tượng trưng cho những thử thách, chông gai và sự khắc nghiệt của số phận. Giọng văn bi ai, thống thiết tạo nên sự đồng cảm sâu sắc nơi người đọc. Qua đoạn trích, ta thấy rõ giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm, đó là sự cảm thông với nỗi khổ đau của con người và đề cao khát vọng sống, khát vọng tự do chính đáng của họ.

Câu 2

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, giữa muôn vàn giá trị vật chất và sự phù phiếm của danh vọng, tình thân vẫn mãi là một giá trị cốt lõi, thiêng liêng và bất biến. Đó là cội nguồn của hạnh phúc, là sức mạnh nâng đỡ tâm hồn, và là nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của mỗi cá nhân và cả xã hội. Giá trị của tình thân không thể đo đếm bằng tiền bạc hay địa vị, mà nó hiện hữu trong từng nhịp đập của trái tim, trong sự hy sinh thầm lặng và lòng vị tha vô điều kiện. Tình thân – Cội nguồn của sự sống và Nơi neo đậu bình yên nhấtTrước hết, tình thân là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất hình thành nhân cách con người. Từ khi cất tiếng khóc chào đời, mỗi chúng ta đã được bao bọc trong vòng tay yêu thương của cha mẹ, ông bà, anh chị em. Tình cảm gia đình ấm áp ấy chính là chất dinh dưỡng quý báu nuôi dưỡng tâm hồn, giúp ta lớn lên khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tinh thần. Nó là nơi ta học được những bài học đầu tiên về sự sẻ chia, về lòng nhân ái, về sự tôn trọng và trách nhiệm. Gia đình với tình thân bền chặt là nơi neo đậu bình yên sau những sóng gió, bão táp của cuộc đời. Dù ngoài kia xã hội có khắc nghiệt đến đâu, công việc có áp lực đến mức nào, chỉ cần trở về mái ấm gia đình, mọi muộn phiền dường như tan biến. Vòng tay của người thân, lời hỏi han ân cần, sự quan tâm chân thành là liều thuốc chữa lành mọi vết thương, giúp ta lấy lại cân bằng, tái tạo năng lượng và sẵn sàng đối mặt với những thử thách mới. Tình thân – Sức mạnh phi thường vượt qua mọi nghịch cảnh Giá trị của tình thân còn thể hiện ở sức mạnh phi thường mà nó mang lại. Trong lịch sử nhân loại và trong cuộc sống đời thường, đã có vô số tấm gương về việc con người vượt qua nghịch cảnh, thậm chí là cái chết, nhờ vào động lực từ tình yêu thương gia đình. Khi đối diện với khó khăn, hoạn nạn, sự đoàn kết, tương trợ lẫn nhau của các thành viên trong gia đình tạo thành một bức tường thành vững chắc. Sức mạnh tinh thần to lớn này giúp con người trở nên kiên cường hơn, không gục ngã trước số phận. Tình thân là động lực to lớn thúc đẩy mỗi người phấn đấu, học tập và làm việc. Mọi nỗ lực của chúng ta đều hướng về mục tiêu mang lại hạnh phúc, sự ấm no cho gia đình, cho người thân yêu. Đó là động lực trong sáng, bền bỉ và mãnh liệt nhất, giúp con người vượt qua mọi cám dỗ vật chất tầm thường. Tình thân – Nền tảng của đạo đức và Sự lan tỏa yêu thươngMột gia đình có tình thân bền chặt sẽ là hạt nhân tích cực góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tốt đẹp. Những con người được nuôi dưỡng trong tình yêu thương sẽ biết cách yêu thương người khác, biết sống có trách nhiệm với cộng đồng. Ngược lại, sự thiếu thốn tình cảm gia đình có thể dẫn đến những lệch lạc trong suy nghĩ và hành động, gây ra những hệ lụy đáng tiếc cho xã hội. Tình thân là bài học về đạo đức sâu sắc nhất. Nó dạy ta biết trân trọng những gì mình đang có, biết ơn những người đã sinh thành và nuôi dưỡng ta. Sự hiếu thảo, kính trọng ông bà cha mẹ là một trong những giá trị truyền thống tốt đẹp nhất của dân tộc Việt Nam, và đó chính là biểu hiện cao đẹp của tình thân.        Tóm lại, giá trị của tình thân là không thể phủ nhận. Nó là tài sản quý giá nhất mà mỗi người may mắn sở hữu. Trong cuộc sống này, dù có đạt được đỉnh cao sự nghiệp hay giàu sang đến mức nào, nếu thiếu vắng tình thân, cuộc đời vẫn chỉ là sự trống rỗng, vô nghĩa. Chúng ta hãy trân trọng từng khoảnh khắc bên gia đình, vun đắp tình cảm thiêng liêng này mỗi ngày để cảm nhận hạnh phúc đích thực và sống một cuộc đời trọn vẹn ý nghĩa.

Câu 1

Sa dạ sa dồng

Câu 2

Biển” hiện lên hung dữ, dữ dội, đầy hiểm nguy: nước sôi, gầm réo, sóng xô mạnh, có thể nhấn chìm thuyền và con người

Câu 3

Cuộc sống bất công oan trái và thân phân bất hạnh của người dân lao động

Câu 4

Các rán nước biểu tượng cho sợ oan khiên khổ đau áp bức chồng chất mà bọn quan lại và cái ác giáng xuống đầu những người dân lao động

Câu 5

Âm thanh xuất hiện ;

Biển nước sông gầm réo

Âm thanh gợi sự hung dữ khủng khiếp của biển gầm réo như muốn nhuốt chửng con người và sự mỏng manh của chiếc thuyền gắn với thân phân tội nghiệp của người phu chèo thuyền