Câu 1:

Bài làm

Trong đoạn trích sử thi, nhân vật Đăm Săn hiện lên như một tượng đài về sức mạnh, ý chí và vẻ đẹp của người anh hùng Tây Nguyên thời cổ đại. Trước hết, Đăm Săn gây ấn tượng mạnh mẽ bởi sức mạnh phi thường và lòng quả cảm vô song khi thực hiện hành động chặt cây thần. Cây si (cây thần) là biểu tượng cho quyền năng của tổ tiên và sự ràng buộc của phong tục, nhưng Đăm Săn đã quyết tâm đốn hạ nó bất chấp những lời cảnh báo đầy lo sợ của hai người vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhị. Tiếng rìu của chàng "chớp giật trong đêm tối" không chỉ cho thấy sức lao động bền bỉ mà còn khẳng định khát vọng chinh phục thiên nhiên, phá vỡ những ranh giới xưa cũ để khẳng định vị thế của con người.​Bên cạnh sức mạnh cơ bắp, nhân vật này còn tỏa sáng bởi vẻ đẹp của một người chồng giàu tình nghĩa và thủy chung. Khi chứng kiến hai người vợ chết vì cây đổ, Đăm Săn không hề hối hận vì khát vọng của mình mà ngược lại, chàng đau đớn khóc thương vợ "suốt đêm suốt sáng". Tiếng khóc ấy là sự khẳng định cho tình yêu sâu nặng và trách nhiệm đối với gia đình. Đỉnh cao của vẻ đẹp nhân cách Đăm Săn chính là lòng quyết tâm lên tận trời xanh để "đòi lại" mạng sống cho vợ mình. Thái độ "tóm lấy đầu ông Trời" và sự thẳng thắn, quyết liệt khi đối thoại với đấng tối cao cho thấy một tư thế hiên ngang, dám đối đầu với cả thần linh để bảo vệ hạnh phúc cá nhân. Qua đoạn trích, Đăm Săn không chỉ là một tù trưởng dũng mãnh mà còn là biểu tượng của tình yêu thương và khát vọng tự do. Sự kết hợp giữa vẻ đẹp sử thi hào hùng và tâm hồn nhân hậu, trọng tình nghĩa đã tạo nên một hình tượng nhân vật bất diệt, sống mãi trong niềm tự hào của cộng đồng người Ê-đê.

Câu 2:

Bài làm Trong cuộc sống hằng ngày, con người thường có xu hướng quan sát và đưa ra nhận xét về người khác ngay từ cái nhìn đầu tiên. Tuy nhiên, khi việc đánh giá người khác chỉ dựa trên vẻ bề ngoài trở thành một thói quen, nó không chỉ thiếu công bằng mà còn gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Là một người thân trong gia đình, em mong muốn thuyết phục người thân của mình từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài để hướng đến cách nhìn nhận sâu sắc, nhân văn hơn.
Trước hết, phải hiểu rằng đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là việc nhìn nhận, nhận xét hay kết luận về tính cách, năng lực, giá trị của một con người chỉ dựa trên hình thức bên ngoài như trang phục, ngoại hình, cách ăn mặc hay dáng vẻ. Đây là cách nhìn phiến diện, bởi vẻ bề ngoài không thể phản ánh đầy đủ bản chất, trí tuệ hay phẩm chất bên trong của một con người.Thói quen này thường biểu hiện khá rõ trong đời sống hằng ngày. Nhiều người dễ dàng cho rằng một người ăn mặc giản dị là kém năng lực, người có ngoại hình không nổi bật là thiếu tự tin, hay người ăn mặc sang trọng chắc chắn là thành đạt, đáng tin cậy. Những nhận xét vội vàng ấy có thể xuất hiện trong lời nói, thái độ hoặc cách cư xử, khiến người bị đánh giá cảm thấy tổn thương, bị xem thường hoặc không được tôn trọng.

Tác hại của việc đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó gây tổn thương sâu sắc đến người bị đánh giá. Những lời nhận xét phiến diện có thể khiến họ cảm thấy tự ti, bị xem thường và mất đi niềm tin vào bản thân. Đặc biệt với những người nhạy cảm, sự phán xét ấy có thể trở thành gánh nặng tâm lý kéo dài, ảnh hưởng đến cách họ nhìn nhận chính mình và xã hội xung quanh.Không chỉ dừng lại ở đó, thói quen này còn làm nghèo nàn đời sống tinh thần của chính người đánh giá. Khi chỉ nhìn con người qua vẻ ngoài, ta dễ bỏ lỡ cơ hội hiểu và trân trọng những giá trị tốt đẹp ẩn sâu bên trong người khác. Nhiều mối quan hệ tốt đẹp có thể bị bỏ qua chỉ vì những định kiến ban đầu. Lâu dần, cách nhìn phiến diện ấy khiến con người trở nên khắt khe, lạnh lùng và thiếu sự cảm thông. Trong gia đình và xã hội, điều này góp phần tạo nên khoảng cách, định kiến và sự rạn nứt trong các mối quan hệ, làm cho môi trường sống trở nên căng thẳng, thiếu nhân văn. Nguyên nhân của thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài trước hết xuất phát từ tâm lý thích phán xét nhanh để tiết kiệm thời gian và công sức suy nghĩ. Khi không muốn tìm hiểu sâu, con người dễ dựa vào những gì dễ nhìn thấy nhất để đưa ra kết luận. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của truyền thông và mạng xã hội – nơi ngoại hình, hình ảnh hào nhoáng thường được đề cao – khiến nhiều người lầm tưởng rằng vẻ ngoài phản ánh giá trị con người.Ngoài ra, môi trường giáo dục và gia đình cũng góp phần hình thành thói quen này. Việc thường xuyên so sánh con người dựa trên hình thức, điều kiện vật chất hay địa vị xã hội dễ khiến con người hình thành định kiến ngay từ sớm. Thêm vào đó, sự thiếu trải nghiệm sống và kỹ năng thấu hiểu khiến nhiều người chưa nhận ra rằng đằng sau mỗi vẻ ngoài là một câu chuyện, một nỗ lực và những giá trị đáng trân trọng. Cuối cùng, tâm lý tự ti hoặc mong muốn khẳng định bản thân cũng khiến một số người có xu hướng hạ thấp người khác thông qua những đánh giá phiến diện.

Từ phía người có thói quen này, có thể xuất hiện lập luận rằng: “Vẻ ngoài phần nào phản ánh con người bên trong” hoặc “Đánh giá nhanh giúp thuận tiện trong giao tiếp”. Tuy nhiên, những lập luận ấy thiếu cơ sở, bởi vẻ ngoài có thể thay đổi theo hoàn cảnh, trong khi giá trị con người chỉ được khẳng định qua hành động, cách sống và thời gian.
Để từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, mỗi người cần thay đổi nhận thức, học cách nhìn nhận con người một cách toàn diện. Cần rèn luyện sự kiên nhẫn, lắng nghe và tìm hiểu người khác trước khi đưa ra nhận xét. Việc đặt mình vào vị trí của người bị đánh giá giúp ta thấu hiểu và cư xử nhân văn hơn. Gia đình và xã hội cũng cần giáo dục, nhắc nhở nhau về sự tôn trọng và bao dung.
Khi từ bỏ được thói quen này, con người sẽ xây dựng được những mối quan hệ chân thành, bền vững; trở nên sâu sắc, bao dung và trưởng thành hơn trong suy nghĩ. Môi trường sống vì thế cũng trở nên cởi mở, ấm áp và giàu tính nhân văn.

Tóm lại, đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là một thói quen sai lầm cần được nhận diện và từ bỏ. Khi học cách nhìn con người bằng sự thấu hiểu và tôn trọng, chúng ta không chỉ hoàn thiện nhân cách của chính mình mà còn góp phần xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, bền vững hơn. Như Antoine de Saint-Exupéry từng nói: “Điều quan trọng nhất thì mắt thường không thể nhìn thấy được.” Chỉ khi biết vượt qua những phán xét bề ngoài để lắng nghe và cảm nhận bằng trái tim, con người mới thực sự chạm tới những giá trị sâu sắc và nhân văn của cuộc sống.

Câu 1:

Bài làm

Trong đoạn trích sử thi, nhân vật Đăm Săn hiện lên như một tượng đài về sức mạnh, ý chí và vẻ đẹp của người anh hùng Tây Nguyên thời cổ đại. Trước hết, Đăm Săn gây ấn tượng mạnh mẽ bởi sức mạnh phi thường và lòng quả cảm vô song khi thực hiện hành động chặt cây thần. Cây si (cây thần) là biểu tượng cho quyền năng của tổ tiên và sự ràng buộc của phong tục, nhưng Đăm Săn đã quyết tâm đốn hạ nó bất chấp những lời cảnh báo đầy lo sợ của hai người vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhị. Tiếng rìu của chàng "chớp giật trong đêm tối" không chỉ cho thấy sức lao động bền bỉ mà còn khẳng định khát vọng chinh phục thiên nhiên, phá vỡ những ranh giới xưa cũ để khẳng định vị thế của con người.​Bên cạnh sức mạnh cơ bắp, nhân vật này còn tỏa sáng bởi vẻ đẹp của một người chồng giàu tình nghĩa và thủy chung. Khi chứng kiến hai người vợ chết vì cây đổ, Đăm Săn không hề hối hận vì khát vọng của mình mà ngược lại, chàng đau đớn khóc thương vợ "suốt đêm suốt sáng". Tiếng khóc ấy là sự khẳng định cho tình yêu sâu nặng và trách nhiệm đối với gia đình. Đỉnh cao của vẻ đẹp nhân cách Đăm Săn chính là lòng quyết tâm lên tận trời xanh để "đòi lại" mạng sống cho vợ mình. Thái độ "tóm lấy đầu ông Trời" và sự thẳng thắn, quyết liệt khi đối thoại với đấng tối cao cho thấy một tư thế hiên ngang, dám đối đầu với cả thần linh để bảo vệ hạnh phúc cá nhân. Qua đoạn trích, Đăm Săn không chỉ là một tù trưởng dũng mãnh mà còn là biểu tượng của tình yêu thương và khát vọng tự do. Sự kết hợp giữa vẻ đẹp sử thi hào hùng và tâm hồn nhân hậu, trọng tình nghĩa đã tạo nên một hình tượng nhân vật bất diệt, sống mãi trong niềm tự hào của cộng đồng người Ê-đê.

Câu 2:

Bài làm Trong cuộc sống hằng ngày, con người thường có xu hướng quan sát và đưa ra nhận xét về người khác ngay từ cái nhìn đầu tiên. Tuy nhiên, khi việc đánh giá người khác chỉ dựa trên vẻ bề ngoài trở thành một thói quen, nó không chỉ thiếu công bằng mà còn gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Là một người thân trong gia đình, em mong muốn thuyết phục người thân của mình từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài để hướng đến cách nhìn nhận sâu sắc, nhân văn hơn.
Trước hết, phải hiểu rằng đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là việc nhìn nhận, nhận xét hay kết luận về tính cách, năng lực, giá trị của một con người chỉ dựa trên hình thức bên ngoài như trang phục, ngoại hình, cách ăn mặc hay dáng vẻ. Đây là cách nhìn phiến diện, bởi vẻ bề ngoài không thể phản ánh đầy đủ bản chất, trí tuệ hay phẩm chất bên trong của một con người.Thói quen này thường biểu hiện khá rõ trong đời sống hằng ngày. Nhiều người dễ dàng cho rằng một người ăn mặc giản dị là kém năng lực, người có ngoại hình không nổi bật là thiếu tự tin, hay người ăn mặc sang trọng chắc chắn là thành đạt, đáng tin cậy. Những nhận xét vội vàng ấy có thể xuất hiện trong lời nói, thái độ hoặc cách cư xử, khiến người bị đánh giá cảm thấy tổn thương, bị xem thường hoặc không được tôn trọng.

Tác hại của việc đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó gây tổn thương sâu sắc đến người bị đánh giá. Những lời nhận xét phiến diện có thể khiến họ cảm thấy tự ti, bị xem thường và mất đi niềm tin vào bản thân. Đặc biệt với những người nhạy cảm, sự phán xét ấy có thể trở thành gánh nặng tâm lý kéo dài, ảnh hưởng đến cách họ nhìn nhận chính mình và xã hội xung quanh.Không chỉ dừng lại ở đó, thói quen này còn làm nghèo nàn đời sống tinh thần của chính người đánh giá. Khi chỉ nhìn con người qua vẻ ngoài, ta dễ bỏ lỡ cơ hội hiểu và trân trọng những giá trị tốt đẹp ẩn sâu bên trong người khác. Nhiều mối quan hệ tốt đẹp có thể bị bỏ qua chỉ vì những định kiến ban đầu. Lâu dần, cách nhìn phiến diện ấy khiến con người trở nên khắt khe, lạnh lùng và thiếu sự cảm thông. Trong gia đình và xã hội, điều này góp phần tạo nên khoảng cách, định kiến và sự rạn nứt trong các mối quan hệ, làm cho môi trường sống trở nên căng thẳng, thiếu nhân văn. Nguyên nhân của thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài trước hết xuất phát từ tâm lý thích phán xét nhanh để tiết kiệm thời gian và công sức suy nghĩ. Khi không muốn tìm hiểu sâu, con người dễ dựa vào những gì dễ nhìn thấy nhất để đưa ra kết luận. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của truyền thông và mạng xã hội – nơi ngoại hình, hình ảnh hào nhoáng thường được đề cao – khiến nhiều người lầm tưởng rằng vẻ ngoài phản ánh giá trị con người.Ngoài ra, môi trường giáo dục và gia đình cũng góp phần hình thành thói quen này. Việc thường xuyên so sánh con người dựa trên hình thức, điều kiện vật chất hay địa vị xã hội dễ khiến con người hình thành định kiến ngay từ sớm. Thêm vào đó, sự thiếu trải nghiệm sống và kỹ năng thấu hiểu khiến nhiều người chưa nhận ra rằng đằng sau mỗi vẻ ngoài là một câu chuyện, một nỗ lực và những giá trị đáng trân trọng. Cuối cùng, tâm lý tự ti hoặc mong muốn khẳng định bản thân cũng khiến một số người có xu hướng hạ thấp người khác thông qua những đánh giá phiến diện.

Từ phía người có thói quen này, có thể xuất hiện lập luận rằng: “Vẻ ngoài phần nào phản ánh con người bên trong” hoặc “Đánh giá nhanh giúp thuận tiện trong giao tiếp”. Tuy nhiên, những lập luận ấy thiếu cơ sở, bởi vẻ ngoài có thể thay đổi theo hoàn cảnh, trong khi giá trị con người chỉ được khẳng định qua hành động, cách sống và thời gian.
Để từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, mỗi người cần thay đổi nhận thức, học cách nhìn nhận con người một cách toàn diện. Cần rèn luyện sự kiên nhẫn, lắng nghe và tìm hiểu người khác trước khi đưa ra nhận xét. Việc đặt mình vào vị trí của người bị đánh giá giúp ta thấu hiểu và cư xử nhân văn hơn. Gia đình và xã hội cũng cần giáo dục, nhắc nhở nhau về sự tôn trọng và bao dung.
Khi từ bỏ được thói quen này, con người sẽ xây dựng được những mối quan hệ chân thành, bền vững; trở nên sâu sắc, bao dung và trưởng thành hơn trong suy nghĩ. Môi trường sống vì thế cũng trở nên cởi mở, ấm áp và giàu tính nhân văn.

Tóm lại, đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là một thói quen sai lầm cần được nhận diện và từ bỏ. Khi học cách nhìn con người bằng sự thấu hiểu và tôn trọng, chúng ta không chỉ hoàn thiện nhân cách của chính mình mà còn góp phần xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, bền vững hơn. Như Antoine de Saint-Exupéry từng nói: “Điều quan trọng nhất thì mắt thường không thể nhìn thấy được.” Chỉ khi biết vượt qua những phán xét bề ngoài để lắng nghe và cảm nhận bằng trái tim, con người mới thực sự chạm tới những giá trị sâu sắc và nhân văn của cuộc sống.