Câu 1: Sử thi từ lâu đã gắn liền với lịch sử loài người như một phần không thể thay thế. Nhân vật Đăm Săn trong sử thi Tây Nguyên hiện lên là hình tượng anh hùng tiêu biểu của cộng đồng Ê-đê, hình tượng ấy để lại giá trị đến muôn đời. Trong đoạn trích trên, qua chi tiết chặt cây xơ-múc – biểu tượng thiêng liêng gắn với hai người vợ theo tục nối dây, ta thấy rõ khí phách và sức mạnh phi thường của chàng. Đăm Săn hiện ra với tầm vóc kì vĩ, chàng không chỉ ra lệnh cho tôi tớ mà còn trực tiếp cầm rìu, chặt cây với sức mạnh dồn dập “như chớp giật trong đêm tối”. Cây xơ-múc kì vĩ phải nhiều người cùng hợp sức mới lung lay, cho thấy hành động của Đăm Săn là phi thường, mang tầm vóc sử thi. Không dừng lại ở đó, chàng còn thể hiện khát vọng tự do, sự ngang tàng khi dám thách thức cả thần linh và những ràng buộc của tập tục hôn nhân. Tuy hành động ấy dẫn đến cái chết của Hơ Nhị và Hơ Bhị, nhưng qua đó, người đọc vẫn nhận ra một Đăm Săn đầy sức mạnh, khát vọng vượt thoát để khẳng định bản lĩnh và quyền làm chủ số phận. Khi mất đi hai người vợ, chàng buồn bã đau thương, quyết tâm dành lại sự sống cho Hơ Nhị và Hơ Bhị. Điều ấy nói lên sự nhân văn, lối sống tình cảm, trách nhiệm của chàng. Hình tượng Đăm Săn không chỉ khắc họa một cá nhân anh hùng mà còn tôn vinh sức mạnh, niềm tự hào và khát vọng vươn tới tự do của cả cộng đồng người Ê-đê. Nhân vật Đăm Săn đã sống mãi trong lòng bạn đọc như một hình tượng vĩ đại của người anh hùng dân tộc Tây Nguyên. Câu 2: Trong cuộc sống hiện đại, con người thường bị cuốn vào nhịp sống vội vã, dễ hình thành thói quen nhìn nhận, đánh giá người khác chỉ qua vẻ bề ngoài. Đây là một thói quen xấu mà chúng ta cần từ bỏ Đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là việc nhìn vào hình thức bên ngoài như quần áo, khuôn mặt, dáng vẻ, cách trang điểm để đưa ra nhận xét về tính cách, đạo đức hay giá trị của họ mà chưa có sự tìm hiểu sâu sắc. Đây là một cách nhìn nhận phiến diện, dựa trên cảm tính và ấn tượng ban đầu, thiếu sự thấu hiểu và tôn trọng người khác.

Thói quen này luôn hiện hữu trong đời sống hằng ngày. Có người cho rằng người ăn mặc giản dị là nghèo khó, kém cỏi; người có hình xăm hay phong cách khác biệt bị xem là hư hỏng. Ngược lại, những người có vẻ ngoài lịch sự, sang trọng dễ được mặc định là tốt bụng, đáng tin cậy. Thậm chí, trong cách giao tiếp, nhiều người tỏ ra lạnh nhạt, thiếu tôn trọng chỉ vì không thiện cảm với ngoại hình của đối phương. Những biểu hiện ấy cho thấy việc đánh giá qua vẻ bề ngoài đã trở thành một thói quen vô thức của không ít người. Thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài cần được từ bỏ vì nó mang lại nhiều tác hại. Trước hết, vẻ bề ngoài không phản ánh đúng bản chất và nhân cách con người. Ngoại hình có thể thay đổi theo hoàn cảnh sống, điều kiện kinh tế hoặc sở thích cá nhân, trong khi giá trị thật sự nằm ở tâm hồn, cách sống và hành động. Thứ hai, sự phán xét hời hợt ấy dễ làm tổn thương người khác, khiến họ tự ti, mặc cảm và cảm thấy không được tôn trọng. Bên cạnh đó, chính người đánh giá cũng có thể đánh mất những mối quan hệ tốt đẹp, bỏ lỡ cơ hội được học hỏi từ những con người đáng quý. Lâu dần, thói quen này còn làm xã hội trở nên lạnh lùng, thiếu sự cảm thông và bao dung. Cầu thủ bóng đá Cristiano Ronaldo từng thực hiện một thử nghiệm xã hội tại thành phố Madrid, Tây Ban Nha, khi anh cải trang thành một người vô gia cư để chơi bóng. Ban đầu anh nhận về nhiều ánh mắt xem thường, coi khinh, cho đến khi Ronaldo tháo bỏ lớp hóa trang, mọi người mới nhận ra anh là một siêu sao và vây kín để chụp ảnh và xin chữ kí. Thử nghiệm đã cho ta thấy thói quen phán xét ngoại hình vẫn còn tồn tại rộng rãi trong xã hội, đây là một thói quen xấu mà mỗi người cần từ bỏ.

Để từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, trước hết mỗi người cần thay đổi nhận thức. Cần hiểu rằng không ai hoàn hảo về ngoại hình và giá trị con người không nằm ở hình thức. Bên cạnh đó, hãy học cách lắng nghe, quan sát hành động và cách ứng xử của người khác trước khi đưa ra nhận xét. Việc đặt mình vào vị trí của người bị đánh giá cũng giúp chúng ta sống nhân ái và thấu hiểu hơn. Ngoài ra, gia đình và xã hội cần giáo dục, nhắc nhở nhau về sự tôn trọng, công bằng trong cách nhìn nhận con người, từ đó hình thành những mối quan hệ lành mạnh và tích cực.

Suy cho cùng, đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là một thói quen sai lầm cần được từ bỏ. Mỗi chúng ta hãy học cách nhìn người bằng sự cảm thông và trái tim chân thành. Khi biết trân trọng giá trị bên trong của con người, cuộc sống sẽ trở nên tốt đẹp, ấm áp và ý nghĩa hơn.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là tự sự.

Câu 2:

​​Khi Đăm Săn đốn hạ cây thần khiến chị em Hơ Nhị và Hơ Bhị chết vì cây thần là nơi sinh ra hai chị em.

Câu 3:

​​Một chi tiết kỳ ảo trong văn bản là khi Đăm Săn đốn hạ cây thần khiến hai người vợ chết.

Tác dụng: Chi tiết cho thấy Đăm Săn là một người dũng cảm, quyết đoán. Nó cũng cho thấy chi tiết kì ảo là một đặc trưng quan trọng của sử thi, ngoài ra chi tiết này còn thể hiện niềm tin vào tôn giáo và thần linh của người dân tộc Ê Đê, qua đó phản ảnh cái nhìn và quan niệm của người xưa về cuộc sống.

Câu 4:

Tóm tắt văn bản: Đăm Săn kiên quyết đốn hạ cây thần khiến Hơ Nhị và Hơ Bhị chết, chàng thương tiếc và lên gặp ông trời để cứu sống hai người vợ.

​​Cốt truyện của văn bản trên đan xen những chi tiết ly kỳ thể hiện phẩm chất, sức mạnh của Đăm Săn, qua đó thể hiện đặc trưng của sử thi và quan niệm của người Ê Đê về người anh hùng dân tộc.

Câu 5:

Hành động quyết đốn hạ cây thần và bắt vạ ông trời cho thấy Đăm Săn là một người có tinh thần lãnh đạo, sự quyết đoán, chàng không chịu chấp nhận số phận. Đó cũng là những phẩm chất của người anh hùng sử thi, qua đó thể hiện khát vọng, ước mơ của dân tộc Ê Đê và tinh thần nhân văn của con người thời ấy.