Từ đoạn trích “Vũ Như Tô” của Nguyễn Huy Tưởng, có thể thấy bối cảnh xã hội lúc bấy giờ là một xã hội phong kiến suy tàn, rối ren và đầy mâu thuẫn. Triều đình đứng đầu là vua Lê Tương Dực hoang dâm, bạo ngược, chỉ lo hưởng lạc, bỏ mặc đời sống nhân dân, khiến đất nước lâm vào cảnh khủng hoảng. Trong khi vua chúa, quan lại sống xa hoa thì nhân dân lại bị bóc lột đến tận cùng để phục vụ cho việc xây dựng Cửu Trùng Đài, rơi vào cảnh đói khổ, oán hận. Mâu thuẫn giữa quyền lợi của tầng lớp thống trị và đời sống của nhân dân ngày càng gay gắt, đẩy xã hội đến bờ vực sụp đổ. Chính trong hoàn cảnh ấy, lý tưởng nghệ thuật cao đẹp của Vũ Như Tô lại trở nên lạc lõng, không thể dung hòa với nỗi đau của con người, từ đó làm nổi bật bi kịch của cá nhân và bi kịch của cả thời đại.