Câu 1:

Trong đoạn trích "Sống Mòn" của Nam Cao, nhân vật Thứ hiện lên như một biểu tượng của khát khao vươn tới cuộc sống cao đẹp, nhưng lại bị giam cầm trong những ràng buộc của thực tại đầy tăm tối. Trở về từ Sài Gòn với nỗi buồn đau và căn bệnh đau tim, Thứ lâm vào cảnh thất nghiệp và mất dần lý tưởng sống. Việc dạy học ban đầu mang lại cho Thứ niềm hạnh phúc, nhưng dần dần, cuộc sống dưới sự quản lý của Oanh trở thành gánh nặng. Oanh không chỉ bóc lột sức lao động của Thứ và Sơn mà còn khiến cho cuộc sống của họ rơi vào cảnh kham khổ tột cùng. Thứ ngập tràn trong những suy tư về cuộc sống, không hài lòng với thực tại chỉ biết lo ăn, lo mặc. Ông thấm thía nỗi đau của kiếp sống nô lệ, nơi mọi khát khao và tài năng cứ thế bị giết chết bởi áp lực cơm áo gạo tiền. Từ đó, Thứ phản ánh nỗi niềm của người trí thức bị kẹt giữa ước mơ và hiện thực tàn khốc, và mong mỏi có một cuộc sống ý nghĩa hơn, không chỉ nhằm mục đích tồn tại mà còn để phát triển chính mình và cống hiến cho nhân loại. Nỗi đau của Thứ cũng là nỗi đau chung của những con người sống trong cảnh nghèo đói, mất mát, nhưng vẫn luôn khao khát điều tốt đẹp hơn cho cuộc sống.

Câu 2 :

Gabriel Garcia Marquez, nhà văn đoạt giải Nobel, đã từng đúc kết một chân lý vượt thời gian và không gian: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói này không chỉ là một nhận định sâu sắc về quy luật của sự lão hóa tinh thần, mà còn là lời khẳng định đanh thép về vai trò sinh mệnh của ước mơ đối với con người, đặc biệt là tuổi trẻ. Vấn đề nghị luận xã hội được đặt ra là: Làm thế nào để tuổi trẻ giữ vững và thực hiện những ước mơ cao đẹp, và tại sao đó lại là yếu tố quyết định sự "trẻ" của tâm hồn?

Ước mơ là khát vọng, là mục tiêu mà mỗi người khao khát vươn tới, là ánh sáng dẫn đường trong bóng tối của những lựa chọn. Ngược lại, "già đi" trong câu nói này không chỉ ám chỉ tuổi tác sinh học, mà còn là sự chai sạn, mục rữa của ý chí, sự cam chịu và buông xuôi trước cuộc đời. Khi một người trẻ ngừng nuôi dưỡng ước mơ, họ tự tước đi động lực, mục tiêu và niềm tin. Họ an phận trong vùng an toàn, chấp nhận cuộc sống tẻ nhạt, và kết quả là sự già nua về tinh thần sẽ đến trước tuổi tác vật lý. Ngược lại, ước mơ là nguồn năng lượng vô tận, giúp tuổi trẻ luôn năng động, sáng tạo và sẵn sàng đương đầu với mọi nghịch cảnh.

Tuổi trẻ là thời kỳ vàng son nhất của đời người, là giai đoạn ta được ban tặng nền tảng tốt nhất về thể chất, tinh thần và lòng nhiệt huyết. Đây là lúc ta có đủ sức mạnh để "xây giấc mơ của mình," như Tony Gaskins đã cảnh báo, nếu không, ta sẽ bị thuê để xây giấc mơ của người khác. Có ước mơ, tuổi trẻ có đích đến, có lý tưởng để phấn đấu. Nó biến những tháng ngày học tập, làm việc vất vả trở nên ý nghĩa, không còn là sự lặp lại vô hồn.

Sức mạnh của ước mơ đã được minh chứng qua vô số câu chuyện lịch sử và hiện tại. Chúng ta không thể không nhắc đến hành trình vĩ đại của Hồ Chí Minh – một thanh niên mang trong mình ước mơ giải phóng dân tộc. Từ một chàng trai bôn ba khắp năm châu bốn biển, niềm tin sắt đá vào độc lập đã giúp Người vượt qua mọi hiểm nguy để viết nên vận mệnh rạng ngời cho đất nước. Đó là minh chứng cho thấy, ước mơ vĩ đại có thể tạo nên những kỳ tích không tưởng. Trong bối cảnh hiện đại, có thể kể đến câu chuyện của những bạn trẻ Việt Nam đang miệt mài trên con đường khoa học, như chàng trai Nguyễn Đình Song Thanh, dành nhiều năm theo đuổi nghiên cứu tế bào gốc ở nước ngoài. Động lực không phải là tiền bạc hay danh vọng tức thời, mà là khao khát cống hiến tri thức. Chính đam mê và ước mơ đã tiếp thêm nghị lực để họ kiên trì theo đuổi sự nghiệp cao cả đó.

Tuy nhiên, việc thực hiện ước mơ đòi hỏi sự tỉnh táo và hành động quyết liệt. Ước mơ phải đi đôi với kế hoạch và sự bền bỉ. Một điểm cần lưu ý là phải phân biệt rõ ràng giữa ước mơ chân chính và những ảo tưởng viển vông. Ước mơ chân chính là khát vọng có cơ sở, có thể đạt được bằng nỗ lực hợp lý, mang lại giá trị cho bản thân và cộng đồng. Ngược lại, những mong muốn thiếu thực tế, không gắn liền với hành động, chỉ là sự tự huyễn hoặc. Trong thời đại số hóa hiện nay, các bạn trẻ phải đối mặt với thách thức mới: sự cám dỗ của lối sống ảo và sự thỏa mãn tức thì. Mạng xã hội dễ dàng khoe ra những thành công chóng vánh, khiến nhiều người trẻ nản lòng khi thấy con đường của mình quá gian nan. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự rèn luyện kỷ luật bản thân và chủ động tìm kiếm kiến thức, kinh nghiệm thực tế thay vì chỉ theo dõi người khác.

Để tuổi trẻ không "già đi", chúng ta cần nuôi dưỡng tinh thần dám thử thách. Ước mơ chính là chiếc vé để tuổi trẻ bước ra khỏi vùng an toàn. Tôi, cũng như nhiều người trẻ khác, từng nhiều lần cảm thấy choáng ngợp trước những mục tiêu lớn lao, cảm giác sợ thất bại luôn thường trực. Nhưng chính việc đối diện với nỗi sợ đó, như Les Brown nói, ta sẽ nhận ra nó không lớn như ta tưởng. Sự kết nối cá nhân tôi với vấn đề này nằm ở nhận thức rằng, thà thất bại sau khi đã cố gắng hết sức vì một điều mình tin tưởng, còn hơn hối tiếc vì chưa bao giờ dám bắt đầu.

Tóm lại, ước mơ là huyết mạch của tuổi trẻ, là yếu tố duy trì sự sống động và ý nghĩa của thanh xuân. Sự già nua không phải là căn bệnh của thời gian, mà là hậu quả của sự từ bỏ khát vọng. Chúng ta phải sống có trách nhiệm với chính mình, biến ước mơ thành động lực hành động, không ngừng học hỏi và kiên trì trên con đường đã chọn.

Câu 1:

Ngôi thứ ba

Câu 2:

Ước mơ của Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là "đỗ thành chung ","đỗ tú tài ", " vào đại học đường " "sang Tây" rồi sẽ " thành vĩ nhân đem đến sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình ".

Câu 3:

- biện pháp tu từ ẩn dụ : đời - mốc lên, gỉ đi, mòn, mục

- tác dụng:

+  là cách nói hình ảnh Nhằm khắc họa về cuộc sống vô nghĩa, lụi tàn từng ngày mà nhân vật sẽ phải nếm trải trong hình dung của mình.

+ làm cho diễn đạt sinh động ,hấp dẫn , gợi hình ,gợi cảm.

Câu 4:

Nhân vật Thứ hiện lên trong đoạn trích:

+ cuộc sống : là người trí thức có cuộc đời đầy bi kịch trong việc kiếm kế sinh nhai để lo cho bản thân và gia đình không thực hiện được những ước mơ của đời mình.

+  con người : là người có nhiều suy nghĩ tích cực tiến bộ , đầy hoài bão , khát vọng cao đẹp ; có đời sống nội tâm phong phú ; có khả năng nhận thức sâu sắc về cuộc sống và bản thân mình.

Câu 5:

Từ đoạn trích , một triết lý nhân sinh sâu sắc được gợi lên: cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người dám vượt thoát khỏi sự an toàn và những thói quen tù túng để không ngừng thay đổi và vươn lên. Nếu cam chịu thu mình trong nỗi sợ hãi con người sẽ dần đánh mất đi những khát vọng , hoài bão và rơi vào bi kịch "Sống Mòn " sống mà như chưa từng được sống. Triết lí ấy không chỉ ám ảnh hiện thực của một tầng lớp trong xã hội cũ mà còn là lời cảnh tỉnh mãnh liệt, nhắc nhở mỗi chúng ta phải sống chủ động ,can đảm, dám dấn thân và không ngừng thay đổi để làm chủ vận mệnh của chính mình.