Câu 1. Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du thể hiện sâu sắc giá trị nhân đạo và tài năng nghệ thuật bậc thầy của đại thi hào. Về nội dung, đoạn thơ là tiếng khóc thương cho những kiếp người bất hạnh trong xã hội phong kiến: người lính chết trận, người phụ nữ lỡ làng, kẻ hành khất chết nơi đầu đường xó chợ. Dù ở hoàn cảnh nào, họ đều chung một số phận đau khổ, bị quên lãng cả khi sống lẫn lúc chết. Qua đó, Nguyễn Du bày tỏ niềm xót xa, cảm thông sâu sắc đối với con người, đặc biệt là những phận đời nhỏ bé, cùng cực. Về nghệ thuật, đoạn trích gây ấn tượng bởi ngôn ngữ giàu sức gợi, đặc biệt là việc sử dụng từ láy như “lập lòe”, “văng văng” tạo nên không khí âm u, ám ảnh, làm nổi bật nỗi oan khuất của các linh hồn. Giọng điệu ai oán, thống thiết kết hợp với hình ảnh giàu giá trị biểu cảm đã góp phần làm nên sức lay động mạnh mẽ cho tác phẩm, khẳng định tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, thế hệ gen Z – những người trẻ sinh ra và lớn lên trong thời đại công nghệ số – đang ngày càng khẳng định vai trò của mình. Tuy nhiên, bên cạnh đó, gen Z cũng thường xuyên bị gắn mác bằng nhiều định kiến tiêu cực như: sống thực dụng, thiếu kiên trì, ngại khó, chỉ thích hưởng thụ và làm việc thiếu trách nhiệm. Những quy chụp ấy đặt ra vấn đề cần được nhìn nhận một cách công bằng và đa chiều hơn.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng một bộ phận gen Z còn tồn tại những hạn chế nhất định. Việc lớn lên trong môi trường đầy đủ, tiện nghi cùng sự bùng nổ của mạng xã hội khiến một số người trẻ dễ bị cuốn vào lối sống nhanh, thích thể hiện bản thân, thiếu trải nghiệm thực tế và chưa rèn luyện được tính bền bỉ. Trong công việc, có những người trẻ chưa đủ kiên nhẫn, dễ chán nản khi gặp áp lực, từ đó làm dấy lên cái nhìn không mấy thiện cảm từ các thế hệ đi trước.

Tuy nhiên, việc đánh đồng cả một thế hệ bằng những biểu hiện tiêu cực của một nhóm nhỏ là thiếu công bằng. Thực tế cho thấy gen Z là thế hệ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm và có khả năng thích ứng rất nhanh với sự thay đổi của thời đại. Họ làm chủ công nghệ, tư duy mở, sẵn sàng đổi mới cách làm việc để đạt hiệu quả cao hơn. Nhiều bạn trẻ gen Z không ngại khởi nghiệp từ sớm, dấn thân vào những lĩnh vực mới, đóng góp tích cực cho cộng đồng thông qua các hoạt động xã hội, tình nguyện, bảo vệ môi trường. Việc họ đề cao sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống không phải là lười biếng, mà là một cách tiếp cận tiến bộ nhằm hướng tới sự phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, các định kiến tiêu cực còn xuất phát từ khoảng cách thế hệ. Mỗi thế hệ đều chịu ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử – xã hội khác nhau, dẫn đến khác biệt trong suy nghĩ, lối sống và cách làm việc. Nếu các thế hệ đi trước chỉ nhìn gen Z bằng tiêu chuẩn cũ, họ sẽ khó thấu hiểu và chấp nhận những thay đổi tất yếu của xã hội hiện đại. Thay vì phán xét, điều cần thiết hơn là sự lắng nghe, đồng hành và định hướng để người trẻ phát huy điểm mạnh, khắc phục hạn chế.

Từ góc nhìn của người trẻ, gen Z cần chủ động hoàn thiện bản thân để phá bỏ những định kiến tiêu cực. Mỗi cá nhân cần rèn luyện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm, thái độ nghiêm túc trong học tập và lao động. Khi người trẻ chứng minh được giá trị của mình bằng hành động cụ thể, những nhãn mác áp đặt sẽ dần mất đi.

Câu 1.

Đoạn trích sử dụng các phương thức biểu đạt chủ yếu là biểu cảm và tự sự, trong đó biểu cảm giữ vai trò chính nhằm bộc lộ niềm thương xót, cảm thông sâu sắc của tác giả trước những số phận bất hạnh; tự sự giúp tái hiện các cảnh đời, kiếp người cụ thể.

Câu 2.

Những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích gồm:Người lính chết trận nơi chiến trường. Người phụ nữ lỡ làng, buôn nguyệt bán hoa. Người đàn bà chịu nhiều đau khổ khi sống và cô độc khi chết. Người hành khất, sống lang thang, chết nơi đầu đường xó chợ.

Câu 3.

Việc sử dụng từ láy “lập lòe”, “văng văng” có hiệu quả gợi hình, gợi cảm mạnh mẽ:

• “Lập lòe” diễn tả ánh lửa ma trơi chập chờn, mờ ảo, làm tăng không khí âm u, rờn rợn.
• “Văng văng” gợi tiếng oan khuất kéo dài, ám ảnh không dứt, qua đó thể hiện nỗi đau thương, uất ức của những linh hồn bất hạnh.

Câu 4.

Chủ đề: Đoạn trích thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với những số phận con người đau khổ, bị lãng quên trong xã hội cũ.

Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng nhân đạo, xót thương cho con người, đặc biệt là những kiếp người nhỏ bé, bất hạnh.

Câu 5.

Từ cảm hứng nhân đạo của đoạn trích, có thể thấy truyền thống nhân đạo là một giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam. Từ xưa đến nay, dân tộc ta luôn biết yêu thương, đùm bọc những con người bất hạnh trong xã hội. Tinh thần “thương người như thể thương thân” đã trở thành đạo lí sống cao đẹp. Chính truyền thống ấy đã giúp dân tộc ta vượt qua bao đau thương, mất mát. Ngày nay, truyền thống nhân đạo đó vẫn cần được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại.