Câu 1: Trong cuộc sống, mỗi người đều có tính cách, suy nghĩ, hoàn cảnh và quan điểm riêng, vì vậy việc tôn trọng sự khác biệt của người khác có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trước hết, tôn trọng sự khác biệt giúp con người biết lắng nghe, thấu hiểu và sống hòa hợp với nhau hơn. Khi biết chấp nhận những điều không giống mình, chúng ta sẽ tránh được sự áp đặt, định kiến và những mâu thuẫn không cần thiết. Đồng thời, sự tôn trọng ấy còn tạo nên một môi trường sống văn minh, nơi mỗi người đều được là chính mình và phát huy giá trị riêng. Trong học tập và công việc, những ý kiến khác biệt thường đem lại nhiều góc nhìn mới mẻ, giúp con người sáng tạo và phát triển hơn. Ngược lại, nếu không biết tôn trọng sự khác biệt, con người dễ trở nên ích kỉ, bảo thủ và làm tổn thương người khác bằng những lời phán xét vô tình. Tuy nhiên, tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là đồng tình với mọi điều sai trái, mà cần biết chọn lọc, ứng xử đúng đắn trước những quan điểm khác nhau. Vì vậy, mỗi người cần học cách bao dung, cởi mở và tôn trọng người khác để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.
Câu 2: Lưu Trọng Lư là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào Thơ mới. Thơ ông giàu cảm xúc, nhẹ nhàng, tha thiết và thường gợi lên những miền kí ức sâu lắng. Bài thơ Nắng mới là một tác phẩm tiêu biểu cho hồn thơ ấy. Qua những hình ảnh giản dị và giọng điệu trầm buồn, bài thơ thể hiện nỗi nhớ mẹ tha thiết cùng niềm xúc động trước những kỉ niệm tuổi thơ không thể phai mờ.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh quen thuộc của một buổi trưa quê nhà:
"Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,”

Hình ảnh “nắng mới” gợi ánh nắng đầu mùa nhẹ nhàng, tươi sáng nhưng lại khơi dậy trong lòng nhân vật trữ tình một nỗi buồn man mác. Âm thanh “gà trưa gáy não nùng” không chỉ là âm thanh quen thuộc của làng quê mà còn như chạm vào miền kí ức xa xăm. Từ láy “xao xác”, “não nùng” tạo nên không khí buồn thương, gợi cảm giác cô đơn, trống vắng. Từ hiện tại, dòng cảm xúc của nhà thơ dần trôi về quá khứ:
“Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng,
Chập chờn sống lại những ngày không.”

Kỉ niệm tuổi thơ hiện lên vừa gần gũi vừa mờ ảo. Từ “chập chờn” diễn tả những hồi ức lúc rõ lúc mờ nhưng luôn thường trực trong tâm trí nhà thơ. Đó là nỗi nhớ da diết về người mẹ đã khuất.

Đến khổ thơ thứ hai, hình ảnh người mẹ hiện lên thật bình dị mà thân thương:
“Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;”

Lời thơ giản dị nhưng chan chứa tình cảm. Cách gọi “mẹ tôi” mộc mạc, thân thương mang đậm sắc thái địa phương, khiến tình mẫu tử trở nên gần gũi và chân thật. Nhà thơ nhớ về mẹ trong những ngày thơ bé, khi mẹ còn sống và ông chỉ mới “lên mười”. Kí ức về mẹ gắn liền với hình ảnh quen thuộc của làng quê:
“Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước giậu phơi.”

Hình ảnh “áo đỏ” nổi bật giữa không gian nắng mới tạo nên một bức tranh đầy sức sống. Động từ “reo” khiến ánh nắng như có âm thanh, mang vẻ vui tươi và rộn ràng. Trong kí ức của nhà thơ, mẹ hiện lên qua những công việc đời thường giản dị nhưng vô cùng ấm áp. Chính những điều bình dị ấy lại trở thành kỉ niệm sâu sắc nhất trong lòng người con.

Khổ thơ cuối là những hồi tưởng tha thiết về bóng hình người mẹ:
“Hình dáng me tôi chửa xoá mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:”

Dù thời gian trôi qua nhưng hình bóng mẹ vẫn in đậm trong tâm trí nhà thơ. Người mẹ hiện lên với “nét cười đen nhánh sau tay áo” – một chi tiết rất đẹp và giàu sức gợi. Nụ cười ấy vừa hiền hậu, kín đáo vừa đậm chất người phụ nữ Việt Nam xưa. Không gian “ánh trưa hè trước giậu thưa” làm cho bức tranh kí ức thêm dịu dàng, yên bình và đầy chất thơ.

Bài thơ thành công bởi nghệ thuật miêu tả tinh tế, ngôn ngữ giản dị mà giàu cảm xúc. Thể thơ bảy chữ kết hợp với giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết đã giúp dòng hồi tưởng trở nên tự nhiên và sâu lắng. Những hình ảnh gần gũi như nắng mới, tiếng gà trưa, giậu phơi, áo đỏ… vừa gợi không gian làng quê vừa khắc họa tình mẫu tử thiêng liêng.

Nắng mới không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ mẹ mà còn là tiếng lòng tha thiết với tuổi thơ và quê hương. Qua dòng hồi ức đầy xúc động của nhà thơ, người đọc càng thêm trân trọng tình mẫu tử – tình cảm thiêng liêng, sâu nặng và không bao giờ mất đi trong trái tim con người.

Câu 1: Nghị luận
Câu 2: Hai cặp từ, cụm từ đối lập được sử dụng trong đoạn (1) là:

• “tằn tiện” ↔ “phung phí”
• “thích ở nhà” ↔ “ưa bay nhảy”

Câu 3: Tác giả cho rằng không nên phán xét người khác một cách dễ dàng vì mỗi người có quan điểm, hoàn cảnh và cách sống khác nhau. Những đánh giá mang tính chủ quan, định kiến thường không phản ánh đúng bản chất của người khác. Việc phán xét vội vàng dễ gây tổn thương và khiến con người không biết tôn trọng sự khác biệt.
Câu 4: Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có thể hiểu là: nguy hiểm nhất không chỉ nằm ở việc người khác áp đặt định kiến lên ta, mà còn ở chỗ chính ta để bản thân bị chi phối, mất đi sự tự tin và tiếng nói riêng của mình. Khi sống theo định kiến của người khác, con người dễ đánh mất cá tính, tự do và khả năng làm chủ cuộc đời mình.
Câu 5: Từ văn bản trên, em rút ra thông điệp: cần biết tôn trọng sự khác biệt của người khác và không nên phán xét ai một cách vội vàng. Đồng thời, mỗi người phải biết sống tự tin, lắng nghe bản thân, không để những định kiến xung quanh điều khiển suy nghĩ và cuộc sống của mình.

Câu 1:
Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa đã gợi lên nỗi buồn man mác trước sự đổi thay của làng quê trong cuộc sống hiện đại. Hình ảnh “Tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về kí ức, nơi lưu giữ những điều thân thuộc và bình yên. Nhưng làng quê ngày ấy giờ đã đổi khác: bạn bè rời làng mưu sinh, ruộng đồng không đủ nuôi sống con người, những nét đẹp truyền thống như tiếng hát dân ca hay mái tóc dài của thiếu nữ cũng dần mất đi. Hình ảnh “Cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc” gợi sự tiếc nuối trước cảnh quê bị đô thị hóa, những lũy tre thân thương chỉ còn trong kí ức. Đặc biệt, câu thơ “Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” cho thấy nỗi đau đáu của tác giả trước sự phai nhạt của hồn quê. Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi, qua đó thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng và nỗi trăn trở trước những đổi thay của cuộc sống.
Câu 2: Trong xã hội hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người. Từ học tập, giải trí đến giao tiếp, chia sẻ thông tin, mạng xã hội mang đến nhiều tiện ích to lớn. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, nó cũng tồn tại không ít tác động tiêu cực mà mỗi người cần nhận thức rõ để sử dụng một cách hợp lí.

Mạng xã hội là các nền tảng trực tuyến giúp con người kết nối và trao đổi thông tin với nhau. Những ứng dụng như Facebook, Tiktok hay Instagram đã trở nên quen thuộc với hàng triệu người trên thế giới. Không thể phủ nhận rằng mạng xã hội đem lại rất nhiều lợi ích. Trước hết, nó giúp con người kết nối nhanh chóng dù ở bất cứ đâu. Chỉ với một chiếc điện thoại có internet, chúng ta có thể trò chuyện, học tập hay làm việc trực tuyến dễ dàng. Đặc biệt đối với học sinh, mạng xã hội còn là nơi chia sẻ tài liệu, kiến thức và cập nhật thông tin hữu ích. Ngoài ra, đây cũng là môi trường để nhiều người phát triển bản thân, thể hiện tài năng và lan tỏa những điều tích cực trong cuộc sống.

Bên cạnh những mặt tích cực, mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều tác hại đáng lo ngại. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, đang quá phụ thuộc vào thế giới ảo mà quên đi những giá trị thực tế. Việc dành quá nhiều thời gian lướt mạng có thể làm giảm khả năng tập trung, ảnh hưởng đến học tập và sức khỏe. Không ít người trở nên thờ ơ với gia đình, bạn bè vì chỉ chú ý đến điện thoại. Hơn nữa, mạng xã hội còn là nơi xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, bạo lực ngôn từ và các hành vi tiêu cực. Nếu thiếu tỉnh táo, người dùng rất dễ bị dẫn dắt bởi những nội dung độc hại. Nhiều bạn trẻ còn có thói quen so sánh bản thân với người khác trên mạng, từ đó sinh ra tự ti và áp lực.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là phủ nhận mạng xã hội mà là biết sử dụng nó một cách thông minh và có trách nhiệm. Mỗi người cần biết chọn lọc thông tin, sử dụng mạng xã hội với thời gian hợp lí và ưu tiên những giá trị thực ngoài đời sống. Đặc biệt, giới trẻ cần xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng, không phát tán thông tin sai sự thật hay dùng lời lẽ xúc phạm người khác. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng để học sinh biết khai thác mạng xã hội theo hướng tích cực.

Mạng xã hội là thành tựu của thời đại công nghệ số và mang lại nhiều lợi ích cho con người. Tuy nhiên, nó giống như “con dao hai lưỡi”, có thể giúp con người phát triển nhưng cũng có thể gây ra nhiều hệ lụy nếu sử dụng thiếu kiểm soát. Vì thế, mỗi người cần có ý thức làm chủ mạng xã hội để biến nó thành công cụ phục vụ cuộc sống, thay vì để bản thân bị lệ thuộc vào thế giới ảo.

Câu 1: Thể thơ tự do.
Câu 2: Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư.
Câu 3: Đoạn thơ gợi lên cách cảm nhận hạnh phúc thật bình dị và sâu lắng. Hạnh phúc giống như một “quả thơm”, không phô trương mà âm thầm lan tỏa sự ngọt ngào, dễ chịu. Qua đó, tác giả muốn nói rằng hạnh phúc đôi khi đến từ những điều giản đơn, nhẹ nhàng trong cuộc sống.
Câu 4: Biện pháp tu từ so sánh “Hạnh phúc đôi khi như sông” có tác dụng: Làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động và giàu sức gợi. Gợi ra vẻ đẹp của hạnh phúc: tự nhiên, vô tư, luôn vận động và hướng tới những điều rộng lớn như dòng sông chảy ra biển cả. Thể hiện quan niệm sống tích cực, cởi mở của tác giả: hạnh phúc là sự cho đi, hòa mình với cuộc đời mà không quá bận tâm đến được – mất, đầy – vơi.
Câu 5:Qua đoạn trích, tác giả thể hiện quan niệm rằng hạnh phúc là những điều bình dị, gần gũi trong cuộc sống. Hạnh phúc không nhất thiết phải lớn lao mà có thể là sự xanh tươi, dịu dàng, vô tư và thanh thản trong tâm hồn. Đây là một quan niệm đẹp, tích cực và giàu ý nghĩa nhân văn