Phần viết

Câu 1

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2

Những chi tiết gợi lên sự vất vả, thiếu thốn:

• Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở: Thiên tai tàn phá, điều kiện sống khắc nghiệt.
• Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn: Sự vất vả, tảo tần của người mẹ.
• Anh em con chịu đói suốt ngày tròn: Cảnh đói khát kéo dài.
• Ngồi co ro bậu cửa: Dáng vẻ tội nghiệp, trông ngóng của những đứa trẻ.
• Có gì nấu đâu mà nhóm lửa: Sự trống rỗng, thiếu thốn đến cùng cực (không có lương thực).
• Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về: Sự trông chờ tuyệt vọng vào đôi vai gánh vác của mẹ.

Câu 3

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("tiếng lòng", "vuông đất").
• Tác dụng:
• • "Tiếng lòng": Diễn tả nỗi đau xót, sự nhớ thương và lòng biết ơn sâu sắc của người con dành cho mẹ dù mẹ đã đi xa.
  • "Vuông đất": Cách nói giảm nói tránh về nấm mồ của mẹ, giúp giảm bớt sự đau thương mất mát.
  • Nội dung: Nhấn mạnh khoảng cách âm dương cách trở, thể hiện niềm xót xa khi không còn được trực tiếp báo hiếu cho mẹ.

Câu 4

Dòng thơ này có thể hiểu là:

• Nghĩa thực: Hình ảnh người mẹ gánh trên vai những gánh hàng nặng, bước chân không vững (xộc xệch) dưới ánh nắng chiều tà (hoàng hôn).
• Nghĩa biểu tượng: "Hoàng hôn" không chỉ là thời gian mà còn là biểu tượng cho cuộc đời xế bóng, gian truân. Từ "xộc xệch" gợi tả sự vất vả đến kiệt sức, người mẹ gánh trên vai không chỉ là hàng hóa mà là cả một gia đình, một cuộc đời đầy biến động và khó khăn.

Câu 5

Thông điệp tâm đắc nhất em rút ra từ đoạn trích trên đó là

Lòng biết ơn và sự thấu hiểu sự hy sinh của cha mẹ.
Đừng đợi đến khi cha mẹ không còn nữa mới thấy nuối tiếc ("khóc giữa chiêm bao"). Hãy biết trân trọng, yêu thương và chăm sóc cha mẹ khi họ còn ở bên cạnh, vì sự hy sinh của cha mẹ là vô bờ bến và không gì bù đắp nổi.

Câu 1

Thể thơ tự do

Câu 2:

Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: 

- xanh (lá)

- thơm, dịu dàng (quả)

- vô tư, đầy, vơi (sông) 

Câu 3

* Nội dung: Đoạn thơ gợi ý rằng hạnh phúc không nhất thiết phải là những điều lớn lao, ồn ào hay phô trương.

* Ý nghĩa: Hạnh phúc có thể hiện hữu một cách âm thầm, giản dị và ngọt ngào ("thơm", "dịu dàng") ngay trong những khoảnh khắc bình yên nhất của cuộc sống. Nó đòi hỏi con người phải biết lắng lại ("im lặng") để cảm nhận và trân trọng. 

Câu 4

* Biện pháp tu từ: So sánh "Hạnh phúc" với "sông".

* Tác dụng:

* Về nội dung: Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" trở nên gần gũi, sinh động. Hình ảnh con sông "vô tư trôi" gợi lên trạng thái bình yên, thanh thản và tự nhiên của hạnh phúc.

* Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ thêm giàu hình ảnh, nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng; nhấn mạnh tính chất tự tại, không lo âu, không tính toán của một tâm hồn hạnh phúc.

Câu 5

Đoạn thơ là dòng hồi tưởng đầy xót xa và hoài niệm của tác giả về sự thay đổi của quê hương trong quá trình đô thị hóa.

Đoạn thơ thể hiện một quan niệm sâu sắc và tinh tế về hạnh phúc: 

* Hạnh phúc không ồn ào, phô trương: Nó giống như hương thơm của trái chín, âm thầm tỏa hương một cách khiêm nhường ("trong im lặng").

* Hạnh phúc mang lại sự bình yên: Tính từ "dịu dàng" gợi lên cảm giác nhẹ nhàng, thư thái, không áp lực hay vồn vã.

* Hạnh phúc ở ngay trong những điều bình dị: Đôi khi chúng ta không cần tìm kiếm đâu xa, hạnh phúc hiện hữu ngay trong những kết quả ngọt ngào, lặng lẽ của cuộc sống thường nhật. 

Phần viết

• Về nội dung:
• • Sự đổi thay của con người: Những người bạn rời làng đi kiếm sống, vẻ đẹp truyền thống của người thiếu nữ (hát dân ca, tóc dài) dần biến mất. Cuộc sống mưu sinh nhọc nhằn khiến "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no".
  • Sự thay đổi của cảnh vật: Làng quê không còn lũy tre xanh mà thay vào đó là nhà cửa "chen chúc mọc".
  • Tâm trạng tác giả: Một nỗi buồn man mác, tiếc nuối những giá trị xưa cũ khi đối diện với thực tại "ruộng rẫy" bị bỏ lại phía sau để mang nỗi buồn lên phố.
• Về nghệ thuật:
• • Thể thơ tự do phóng khoáng, giàu cảm xúc.
  • Hình ảnh thơ đối lập giữa quá khứ (lũy tre, tóc dài, dân ca) và hiện tại (nhà cửa chen chúc, mồ hôi nhọc nhằn).
  • Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi hình, gợi cảm.

Câu 1

Thể thơ: Tự do

Câu 2

Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: 

- xanh (lá)

- thơm, dịu dàng (quả)

- vô tư, đầy, vơi (sông) 

Câu 3

* Nội dung: Đoạn thơ gợi ý rằng hạnh phúc không nhất thiết phải là những điều lớn lao, ồn ào hay phô trương.

* Ý nghĩa: Hạnh phúc có thể hiện hữu một cách âm thầm, giản dị và ngọt ngào ("thơm", "dịu dàng") ngay trong những khoảnh khắc bình yên nhất của cuộc sống. Nó đòi hỏi con người phải biết lắng lại ("im lặng") để cảm nhận và trân trọng. 

Câu 4

* Biện pháp tu từ: So sánh "Hạnh phúc" với "sông".

* Tác dụng:

* Về nội dung: Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" trở nên gần gũi, sinh động. Hình ảnh con sông "vô tư trôi" gợi lên trạng thái bình yên, thanh thản và tự nhiên của hạnh phúc.

* Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ thêm giàu hình ảnh, nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng; nhấn mạnh tính chất tự tại, không lo âu, không tính toán của một tâm hồn hạnh phúc.

Câu 5

Đoạn thơ thể hiện một quan niệm sâu sắc và tinh tế về hạnh phúc: 

* Hạnh phúc không ồn ào, phô trương: Nó giống như hương thơm của trái chín, âm thầm tỏa hương một cách khiêm nhường ("trong im lặng").

* Hạnh phúc mang lại sự bình yên: Tính từ "dịu dàng" gợi lên cảm giác nhẹ nhàng, thư thái, không áp lực hay vồn vã.

* Hạnh phúc ở ngay trong những điều bình dị: Đôi khi chúng ta không cần tìm kiếm đâu xa, hạnh phúc hiện hữu ngay trong những kết quả ngọt ngào, lặng lẽ của cuộc sống thường nhật.