- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở phong tục, tập quán, tín ngưỡng của đồng bào Ê – đê: nhà ở trong nhà sàn, với nhiều hàng cốt, nhiều xà ngang – dọc, có cầu thang; có nhiều vật dụng như chiêng, mâm đồng, chậu thau…biểu thị cho sự sung túc…

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở quan niệm về người anh hùng của đồng bào Ê – đê qua nhân vật Đăm Săn; người anh hùng đại diện cho sức mạnh, ý chí của cộng đồng; mang vẻ đẹp khỏe khoẳn, có những khát vọng và ước mơ lớn lao về chinh phục vũ trụ, thiên nhiên

- Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời là ở cách kể chuyện chậm rãi, thường dừng lại ở những chi tiết, đoạn cao trào, tạo điểm nhấn và sự hồi hộp chờ đợi cho người đọc; lời kể thể hiện sắc thái riêng của lối kể khan của người Tây Nguyên; lời đối thoại thể hiện rõ giọng điệu, cá tính của từng nhân vật.

- Không gian nhà/rừng:

+ Nhà được miêu tả như là không gian văn hóa, nơi diễn ra các sinh hoạt cộng đồng của con người.

+ Rừng được miêu tả như là không gian thiên nhiên, với rất nhiều bí ẩn, thử thách sức mạnh, lòng kiên trì và quả cảm của người anh hùng

+ Đường là ranh giới ngăn cách giữa không gian rừng và nhà.

- Không gian người/trời

+ Rừng Sáp Đen là không gian ngăn cách giữa trời và đất, làm nổi bật khoảng cách giữa không gian của trời và không gian của người

+ Hành động của Đăm Săn - cưỡi ngựa vượt qua những con đường gian nan, qua rừng Sáp Đen để di chuyển qua những không gian này cho thấy những không gian này tuy có khoảng cách nhưng vẫn tương thông với nhau: người trần có thể thâm nhập vào không gian của trời, giao tiếp với thế giới thần linh và thần linh cũng thường can dự dễ dàng vào không gian của con người

=> Cấu trúc không gian này thể hiện quan niệm của người Ê- đê về vũ trụ, trong đó trời và đất là một thể thống nhất, tương thông, trong vũ trụ “vạn vạt hữu linh” và có thể dễ dàng giao tiếp với nhau.

 *  Hành động đi bắt Nữ Thần Mặt Trời của Đam Săn có ý nghĩa:

+ Thể hiện khát vọng lớn lao và phẩm chất dũng cảm, phi thường của Đam Săn thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên của cộng đồng dân tộc Ê Đê.

+ Hành động quyết tâm chinh phục Nữ Thần Mặt Trời của Đam Săn còn là biểu tượng cho xung đột quyền lực giữa người đàn ông và người phụ nữ trong xã hội mẫu hệ Ê Đê.

+ Hành động quyết tâm đi bắt Nữ Thần Mặt Trời của Đam Săn biểu trưng cho khát vọng chinh phục những vùng đất mới của cộng đồng.

+ Đam Săn quyết tâm đi bắt Nữ Thần Mặt Trời bất chấp can ngăn của mọi người. Hành động đó thể hiện ý chí tự do của người anh hùng mang lý tưởng cộng đồng.

- Trong thần thoại Hy Lạp: thần Hê-li-ớt (Helios) phân phát ánh sáng cho thế gian.

- Người Trung Quốc: Hậu Nghệ bắn Mặt Trời,...

- Ở châu Úc, Mặt Trời được coi là con trai của Đấng Sáng tạo và là gương mặt thần thánh khoan ái loài người.

- Pla-tông (Platon) coi Mặt Trời là hình ảnh của điều thiện.

- Trong kinh Vệ đà, Mặt Trời là con mắt của thế giới.

- Xuất hiện trở đi trở lại trong các tác phẩm văn chương và in dấu trong nhiều hoạt động văn hoá của con người.

• Ăng-đrô-mác Lo lắng tột độ, van xin chồng ở lại, sợ mẹ góa con côi, nhưng vẫn giữ sự lễ phép, kính trọng, cố gắng thuyết phục Héc-to bằng lý lẽ yêu thương, bảo vệ gia đình, thể hiện tình cảm vợ chồng sâu đậm, nỗi sợ hãi trước chiến tranh. 
• Héc-to:  Vỗ về, an ủi vợ con bằng tình cảm dịu dàng (bế con, đội mũ), nhưng vẫn kiên định với quyết định ra trận. Chàng thể hiện trách nhiệm của một người đàn ông, một người bảo vệ thành Tơ-roa, khẳng định bổn phận chiến đấu, không hèn nhát trước số phận. 

• Ăng-đrô-mác:  Quay về chăm lo việc nhà, dệt vải, sai bảo tì nữ. Nàng chấp nhận số phận nhưng lòng vẫn đau đớn, hình ảnh này cho thấy sự hiền thục, đảm đang và bổn phận của người phụ nữ trong xã hội cổ đại, đồng thời nhấn mạnh sự tương phản giữa đời sống gia đình và chiến tranh.
• Héc-to:  Dặn vợ ở nhà lo công việc gia đình, nhắc nhở nàng về trách nhiệm và số phận không ai trốn tránh được. Chàng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao cả, đặt lợi ích của thành Tơ-roa lên trên hết, là hình mẫu người anh hùng lý tưởng nhưng cũng đầy bi kịch. 

• Héc-to

  Anh hùng lý tưởng: Dũng cảm, tự trọng, can trường, đặt trách nhiệm lên trên hết.

  • Người chồng, người cha mẫu mực: Yêu thương vợ con sâu sắc, dịu dàng, vỗ về nhưng không mềm yếu trước nhiệm vụ.
• Bi kịch: Sự hy sinh cao cả của chàng cho cộng đồng cũng là bi kịch khi phải xa rời gia đình.

• Người phụ nữ hiền thục, đảm đang: Yêu thương chồng con, lo toan việc nhà, hiếu thảo.

Trong cảnh chia tay, Héc-to và Ăng-đrô-mác bộc lộ sự giằng xé giữa tình cảm gia đình và trách nhiệm dân tộc, khắc họa sự tương phản giữa vẻ đẹp đời thường và hình ảnh người anh hùng. Héc-to vừa là dũng tướng kiên cường trên chiến trường, vừa là người chồng, người cha ấm áp, yêu thương khi ở nhà, thể hiện trách nhiệm cao cả với thành Tơ-roa. Còn Ăng-đrô-mác là người phụ nữ dịu hiền, mẫu mực, dẫu đau xót vẫn hiểu và chấp nhận sự ra đi của chồng để bảo vệ đất nước.

Nhân vật sử thi được khắc họa với những đặc điểm cố định (tính ngữ cố định) vì để làm nổi bật phẩm chất và vai trò quan trọng của họ trong một sử thi.

Việc khắc họa này có tác dụng giúp khắc sâu hình ảnh nhân vật vào tâm trí người đọc, thể hiện rõ nét tư tưởng, đề cao những giá trị của dân tộc, và giúp người đọc dễ dàng nhận diện, ghi nhớ các nhân vật và vai trò của họ trong câu chuyện.

Các chi tiết biểu hiện không gian trong văn bản là:

+ “Héc-to về tới ngôi nhà êm ấm của mình, nhưng không thấy Ăng-đrô-mác cánh tay trắng ngần trong buồng như thường lệ” + “Nàng đứng trên tháp canh nức nở” + “Bà vừa đi vừa chạy lên thành” + “Héc-to tức thì rời nhà, chạy ngược theo những dãy phố thành Tơ-roa xây dựng khang trang. Xuyên qua phố xá thành Tơ-roa rộng lớn, chàng tới cổng X-kê”

Qua các chi tiết đó ,ta thấy được nét đặc trưng của không gian sử thi trong đoạn trích là: + Chiến trường, thành lũy, tháp canh, phố xá,… không chỉ là nơi nhân vật sử thi bộc lộ sức mạnh phi thường và phẩm chất can trường của mình, mà còn làm nền cho những tình cảm riêng tư nhất của con người. + Người anh hùng sử thi cũng là người gắn bó mật thiết với mảnh đất quê hương của họ, sự sống và cái chết, niềm vinh quang và nỗi đau khổ của họ đều gắn với sự tồn vong, thịnh suy của thành lũy, pháo đài,…