I. ĐỌC HIỂU Câu 1 Kiểu văn bản của ngữ liệu trên: văn bản thông tin.

Câu 2 Một số hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương, mua bán thú vị trên chợ nổi: Người bán dùng kèn để gọi khách.Có kèn bấm bằng tay, kèn đạp bằng chân.Các cô gái bán hàng dùng lời rao để mời khách:“Ai ăn chè đậu đen, nước dừa đường cát hôn…”.Tiếng rao trên sông nước nghe “lảnh lót, thiết tha”.

Câu 3 Tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh trong văn bản là làm cho văn bản có tính chân thực, cụ thể.Giúp người đọc hình dung rõ không gian văn hóa miền Tây Nam Bộ.Gợi vẻ đẹp đặc trưng của chợ nổi và cuộc sống sông nước. Câu 4 - Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản: +Giúp việc mua bán trên sông nước thuận tiện hơn. +Tạo nên nét độc đáo, sinh động của chợ nổi. +Thể hiện sự sáng tạo, gần gũi của người dân miền Tây.

Câu 5 Chợ nổi có vai trò rất quan trọng trong đời sống người dân miền Tây. Đây không chỉ là nơi trao đổi, buôn bán hàng hóa mà còn là nét văn hóa đặc sắc của vùng sông nước. Chợ nổi giúp người dân thuận tiện giao thương, gắn kết cộng đồng và tạo nên vẻ đẹp riêng của miền Tây Nam Bộ. Đồng thời, chợ nổi còn góp phần phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh con người miền Tây thân thiện, chân chất và mến khách. II. PHẦN VIẾT Câu 1

Tính sáng tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, sáng tạo giúp con người tạo ra những ý tưởng mới, cách làm mới và không ngừng đổi mới bản thân. Người trẻ có tư duy sáng tạo sẽ dễ thích nghi với cuộc sống hiện đại, biết giải quyết vấn đề hiệu quả và tạo ra giá trị cho xã hội. Sự sáng tạo còn giúp mỗi người khẳng định năng lực, theo đuổi đam mê và đạt được thành công trong học tập cũng như công việc. Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ Việt Nam đã đạt thành tích cao trong nghiên cứu khoa học, công nghệ nhờ tinh thần dám nghĩ dám làm. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có một số bạn sống thụ động, ngại thay đổi, thiếu ý chí vươn lên. Vì vậy, mỗi người trẻ cần tích cực học tập, rèn luyện tư duy độc lập, không ngại thử thách và luôn nuôi dưỡng những ý tưởng mới. Có như vậy, thế hệ trẻ mới góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển và hội nhập với thế giới.

Câu 2

Trong truyện ngắn Biển người mênh mông, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã khắc họa thành công vẻ đẹp của con người Nam Bộ qua hai nhân vật Phi và ông Sáu Đèo. Qua đó, người đọc cảm nhận được sự chân chất, nghĩa tình và giàu lòng yêu thương của những con người miền sông nước. Phi là một cậu bé có hoàn cảnh rất đáng thương. Từ nhỏ, Phi đã không có cha bên cạnh, mẹ lại bỏ đi theo chồng khác nên phải sống với bà ngoại. Tuổi thơ thiếu thốn tình cảm khiến Phi sớm trưởng thành và hiểu chuyện. Khi bị bà ngoại chê mái tóc “xấp xãi”, Phi không cãi lại mà âm thầm đi cắt tóc. Chi tiết nhỏ ấy cho thấy Phi là người ngoan ngoãn, biết suy nghĩ và giàu tình cảm. Dù cuộc đời có nhiều thiệt thòi nhưng Phi vẫn sống chân thành, hiền lành và giàu lòng vị tha. Nhân vật Phi tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Nam Bộ: chịu thương chịu khó, giản dị và giàu đức hi sinh. Bên cạnh Phi, ông Sáu Đèo cũng là hình ảnh tiêu biểu cho con người Nam Bộ nghĩa tình. Sau chiến tranh trở về, ông đau đớn khi biết vợ mình đã có con với người khác. Nỗi đau ấy khiến ông chết lặng và mặc cảm. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài cộc cằn là một con người giàu lòng bao dung và tình cảm. Ông mang trong mình sự chân chất, thật thà của người dân miền Tây. Những mất mát do chiến tranh gây ra càng làm nổi bật số phận bất hạnh nhưng cũng đầy tình nghĩa của con người nơi đây. Không chỉ thành công ở nội dung, tác phẩm còn hấp dẫn bởi nghệ thuật kể chuyện giản dị, ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ và cách miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế. Tất cả đã giúp hình ảnh con người miền Tây hiện lên chân thực và xúc động. Qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo, Nguyễn Ngọc Tư đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp của con người Nam Bộ: chân thành, giàu tình yêu thương và luôn sống nghĩa tình dù cuộc đời còn nhiều khó khăn, mất mát. Tác phẩm giúp em thêm yêu quý và trân trọng những con người miền sông nước hiền hậu, giàu tình người.

Câu 1: Các chỉ dẫn sân khấu trong đoạn trích thường là những lời đặt trong ngoặc đơn, cho biết động tác, cử chỉ, điệu bộ, giọng hát của nhân vật (ví dụ: Xúy Vân hát, than, cười, khóc, nói một mình,…). Những chỉ dẫn này giúp người xem hiểu rõ tâm trạng và diễn biến nội tâm của nhân vật trên sân khấu .

Câu 2: Trong lời xưng danh, Xúy Vân kể về hoàn cảnh, thân phận và cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc của mình. Qua đoạn xưng danh, có thể nhận ra đặc điểm của sân khấu chèo là: nhân vật tự giới thiệu mình trực tiếp với khán giả, lời thoại mang tính dân gian, kết hợp kể – hát – than, giàu cảm xúc và tính trữ tình.

Câu 3: Những câu hát cho thấy ước mơ của Xúy Vân là một cuộc sống gia đình bình dị, yên ấm, vợ chồng cùng nhau lao động, chia sẻ khó khăn, có hạnh phúc giản đơn mà chân thành.

Câu 4: Thực tế cuộc sống của Xúy Vân trong gia đình chồng là cô đơn, buồn tủi, không được yêu thương và thấu hiểu, chồng thì lạnh nhạt, cuộc sống thiếu hạnh phúc. Điều đó được thể hiện qua những câu hát than thân, trách phận, bộc lộ nỗi buồn và sự cô độc của Xúy Vân trong cuộc sống làm vợ.

Câu 5: Xúy Vân “phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương” vì cuộc hôn nhân với Kim Nham không có tình yêu, nàng bị bỏ rơi trong cô đơn, thiếu sự quan tâm, chia sẻ. Trong khi đó, Trần Phương đem đến cho nàng cảm giác được yêu thương và thấu hiểu, khiến nàng lầm lạc, đi sai đường.

Câu 6: Theo em, Xúy Vân đáng thương nhiều hơn đáng trách. Nàng là nạn nhân của một cuộc hôn nhân gượng ép, thiếu tình yêu và sự quan tâm. Tuy nhiên, Xúy Vân cũng có phần đáng trách vì đã không đủ bản lĩnh vượt qua hoàn cảnh, để cảm xúc dẫn dắt đến sai lầm. Bi kịch của nàng phản ánh số phận đau khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa.

Câu 7: Nếu sống ở thời hiện đại, Xúy Vân có thể chủ động bày tỏ cảm xúc, tìm tiếng nói chung với chồng hoặc lựa chọn chấm dứt cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Nàng cũng có thể tìm sự chia sẻ từ gia đình, xã hội để bảo vệ quyền được sống hạnh phúc của mình.

Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời được tạo nên từ hình tượng anh hùng lớn lao, không gian – thời gian huyền ảo, ngôn ngữ giàu nhạc điệu, giá trị văn hóa sâu sắc và kết cấu hành động kịch tính. Những yếu tố này giúp tác phẩm luôn cuốn hút và có vị trí bền vững trong văn học dân gian Tây Nguyên.

Hai mảng không gian – trục ngang (nhà/rừng) và trục dọc (người/trời) – kết hợp tạo nên bức tranh sử thi rộng lớn, thể hiện vừa đời sống thực vừa thế giới thần linh, đồng thời làm nổi bật tầm vóc phi thường của người anh hùng Đăm Săn: chinh phục thiên nhiên, vượt qua giới hạn của con người và hướng tới những giá trị cao nhất.

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong sử thi Ê-đê. Nữ Thần Mặt Trời là hiện thân của ánh sáng, sự sống và quyền lực siêu nhiên, vì vậy việc Đăm Săn quyết tâm chinh phục nàng thể hiện khát vọng vượt lên giới hạn của con người để chinh phục cả thiên nhiên và vũ trụ. Điều đó cũng khẳng định lòng dũng cảm, bản lĩnh và sức mạnh phi thường của người anh hùng sử thi. Không chỉ vậy, mong muốn đưa Nữ Thần Mặt Trời về còn tượng trưng cho ước vọng đem lại ánh sáng, sự phồn thịnh và hạnh phúc cho buôn làng. Qua hành động này, sử thi thể hiện khát vọng vươn tới cái đẹp, cái hoàn mỹ và lý tưởng cộng đồng của người Ê-đê.

Mặt trời trong nhiều nền văn hóa được xem là biểu tượng của sự sống, ánh sáng và sức mạnh. Nó gắn với quyền lực tối cao, sự khai sáng, và các chu kỳ tái sinh của vũ trụ. Ánh sáng mặt trời còn tượng trưng cho hi vọng, tri thức và sự khởi đầu mới, nên luôn được con người tôn kính và xem như nguồn sống thiêng liêng.

Câu chủ đề:Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều.

Thực trạng, biểu hiện của thói quen:
Hiện nay, nhiều người – đặc biệt là học sinh, thanh thiếu niên – có thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều. Họ dành hàng giờ mỗi ngày để lướt mạng xã hội, xem video, chơi game. Nhiều người thậm chí vừa ăn, vừa học, vừa đi đường cũng cầm điện thoại, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và cuộc sống.

Tác hại của thói quen:Ảnh hưởng đến thị lực, cột sống, và giấc ngủ.Giảm khả năng tập trung, học tập và làm việc kém hiệu quả.Mất dần thói quen giao tiếp trực tiếp, sống khép kín, lệ thuộc vào mạng xã hội.Dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tin giả, nội dung độc hại trên mạng.

Các giải pháp từ bỏ:

Giới hạn thời gian sử dụng điện thoại mỗi ngày

Ưu tiên việc học, đọc sách, thể thao, gặp gỡ bạn bè thay cho lướt mạng.

  Dành thời gian cho gia đình, hoạt động ngoài trời.

Tắt thông báo ứng dụng không cần thiết để giảm cám dỗ kiểm tra điện thoại liên tục.

Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen:

Giúp con người sống lành mạnh, chủ động, biết sắp xếp thời gian hợp lí.

  Cải thiện sức khỏe, tăng hiệu quả học tập và công việc.

   Tạo cơ hội giao tiếp, kết nối thật, sống tích cực và hạnh phúc hơn.

Nhờ vấn đề thiết thực, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể và giọng văn truyền cảm, bài viết “Điện thoại thông minh và người dùng, ai là ông chủ?” có sức thuyết phục mạnh mẽ, góp phần nhắc nhở mỗi người hãy sử dụng công nghệ một cách thông minh và làm chủ cuộc sống của mình.

Mở đầu, tác giả nêu hiện tượng phổ biến: điện thoại thông minh xuất hiện ở khắp nơi và trở thành vật bất ly thân của nhiều người.Tiếp theo, tác giả phân tích mặt tích cực của điện thoại thông minh: giúp con người kết nối, học tập, làm việc, giải trí hiệu quả.Sau đó, bài viết chuyển sang mặt tiêu cực: nhiều người lạm dụng điện thoại, lệ thuộc vào mạng xã hội, mất tập trung, xa rời giao tiếp thực tế.Cuối cùng, tác giả khẳng định quan điểm: con người phải là “ông chủ” của công nghệ, biết sử dụng điện thoại một cách thông minh, làm chủ chứ không bị chi phối.

Vấn đề chính:Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen nghiện điện thoại thông minh