Câu 1: Các chỉ dẫn sân khấu trong đoạn trích thường là những lời đặt trong ngoặc đơn, cho biết động tác, cử chỉ, điệu bộ, giọng hát của nhân vật (ví dụ: Xúy Vân hát, than, cười, khóc, nói một mình,…). Những chỉ dẫn này giúp người xem hiểu rõ tâm trạng và diễn biến nội tâm của nhân vật trên sân khấu .

Câu 2: Trong lời xưng danh, Xúy Vân kể về hoàn cảnh, thân phận và cuộc sống hôn nhân không hạnh phúc của mình. Qua đoạn xưng danh, có thể nhận ra đặc điểm của sân khấu chèo là: nhân vật tự giới thiệu mình trực tiếp với khán giả, lời thoại mang tính dân gian, kết hợp kể – hát – than, giàu cảm xúc và tính trữ tình.

Câu 3: Những câu hát cho thấy ước mơ của Xúy Vân là một cuộc sống gia đình bình dị, yên ấm, vợ chồng cùng nhau lao động, chia sẻ khó khăn, có hạnh phúc giản đơn mà chân thành.

Câu 4: Thực tế cuộc sống của Xúy Vân trong gia đình chồng là cô đơn, buồn tủi, không được yêu thương và thấu hiểu, chồng thì lạnh nhạt, cuộc sống thiếu hạnh phúc. Điều đó được thể hiện qua những câu hát than thân, trách phận, bộc lộ nỗi buồn và sự cô độc của Xúy Vân trong cuộc sống làm vợ.

Câu 5: Xúy Vân “phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương” vì cuộc hôn nhân với Kim Nham không có tình yêu, nàng bị bỏ rơi trong cô đơn, thiếu sự quan tâm, chia sẻ. Trong khi đó, Trần Phương đem đến cho nàng cảm giác được yêu thương và thấu hiểu, khiến nàng lầm lạc, đi sai đường.

Câu 6: Theo em, Xúy Vân đáng thương nhiều hơn đáng trách. Nàng là nạn nhân của một cuộc hôn nhân gượng ép, thiếu tình yêu và sự quan tâm. Tuy nhiên, Xúy Vân cũng có phần đáng trách vì đã không đủ bản lĩnh vượt qua hoàn cảnh, để cảm xúc dẫn dắt đến sai lầm. Bi kịch của nàng phản ánh số phận đau khổ của người phụ nữ trong xã hội xưa.

Câu 7: Nếu sống ở thời hiện đại, Xúy Vân có thể chủ động bày tỏ cảm xúc, tìm tiếng nói chung với chồng hoặc lựa chọn chấm dứt cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Nàng cũng có thể tìm sự chia sẻ từ gia đình, xã hội để bảo vệ quyền được sống hạnh phúc của mình.

Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời được tạo nên từ hình tượng anh hùng lớn lao, không gian – thời gian huyền ảo, ngôn ngữ giàu nhạc điệu, giá trị văn hóa sâu sắc và kết cấu hành động kịch tính. Những yếu tố này giúp tác phẩm luôn cuốn hút và có vị trí bền vững trong văn học dân gian Tây Nguyên.

Hai mảng không gian – trục ngang (nhà/rừng) và trục dọc (người/trời) – kết hợp tạo nên bức tranh sử thi rộng lớn, thể hiện vừa đời sống thực vừa thế giới thần linh, đồng thời làm nổi bật tầm vóc phi thường của người anh hùng Đăm Săn: chinh phục thiên nhiên, vượt qua giới hạn của con người và hướng tới những giá trị cao nhất.

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong sử thi Ê-đê. Nữ Thần Mặt Trời là hiện thân của ánh sáng, sự sống và quyền lực siêu nhiên, vì vậy việc Đăm Săn quyết tâm chinh phục nàng thể hiện khát vọng vượt lên giới hạn của con người để chinh phục cả thiên nhiên và vũ trụ. Điều đó cũng khẳng định lòng dũng cảm, bản lĩnh và sức mạnh phi thường của người anh hùng sử thi. Không chỉ vậy, mong muốn đưa Nữ Thần Mặt Trời về còn tượng trưng cho ước vọng đem lại ánh sáng, sự phồn thịnh và hạnh phúc cho buôn làng. Qua hành động này, sử thi thể hiện khát vọng vươn tới cái đẹp, cái hoàn mỹ và lý tưởng cộng đồng của người Ê-đê.

Mặt trời trong nhiều nền văn hóa được xem là biểu tượng của sự sống, ánh sáng và sức mạnh. Nó gắn với quyền lực tối cao, sự khai sáng, và các chu kỳ tái sinh của vũ trụ. Ánh sáng mặt trời còn tượng trưng cho hi vọng, tri thức và sự khởi đầu mới, nên luôn được con người tôn kính và xem như nguồn sống thiêng liêng.

Câu chủ đề:Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều.

Thực trạng, biểu hiện của thói quen:
Hiện nay, nhiều người – đặc biệt là học sinh, thanh thiếu niên – có thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều. Họ dành hàng giờ mỗi ngày để lướt mạng xã hội, xem video, chơi game. Nhiều người thậm chí vừa ăn, vừa học, vừa đi đường cũng cầm điện thoại, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và cuộc sống.

Tác hại của thói quen:Ảnh hưởng đến thị lực, cột sống, và giấc ngủ.Giảm khả năng tập trung, học tập và làm việc kém hiệu quả.Mất dần thói quen giao tiếp trực tiếp, sống khép kín, lệ thuộc vào mạng xã hội.Dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tin giả, nội dung độc hại trên mạng.

Các giải pháp từ bỏ:

Giới hạn thời gian sử dụng điện thoại mỗi ngày

Ưu tiên việc học, đọc sách, thể thao, gặp gỡ bạn bè thay cho lướt mạng.

  Dành thời gian cho gia đình, hoạt động ngoài trời.

Tắt thông báo ứng dụng không cần thiết để giảm cám dỗ kiểm tra điện thoại liên tục.

Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen:

Giúp con người sống lành mạnh, chủ động, biết sắp xếp thời gian hợp lí.

  Cải thiện sức khỏe, tăng hiệu quả học tập và công việc.

   Tạo cơ hội giao tiếp, kết nối thật, sống tích cực và hạnh phúc hơn.

Nhờ vấn đề thiết thực, lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể và giọng văn truyền cảm, bài viết “Điện thoại thông minh và người dùng, ai là ông chủ?” có sức thuyết phục mạnh mẽ, góp phần nhắc nhở mỗi người hãy sử dụng công nghệ một cách thông minh và làm chủ cuộc sống của mình.

Mở đầu, tác giả nêu hiện tượng phổ biến: điện thoại thông minh xuất hiện ở khắp nơi và trở thành vật bất ly thân của nhiều người.Tiếp theo, tác giả phân tích mặt tích cực của điện thoại thông minh: giúp con người kết nối, học tập, làm việc, giải trí hiệu quả.Sau đó, bài viết chuyển sang mặt tiêu cực: nhiều người lạm dụng điện thoại, lệ thuộc vào mạng xã hội, mất tập trung, xa rời giao tiếp thực tế.Cuối cùng, tác giả khẳng định quan điểm: con người phải là “ông chủ” của công nghệ, biết sử dụng điện thoại một cách thông minh, làm chủ chứ không bị chi phối.

Vấn đề chính:Thuyết phục người khác từ bỏ thói quen nghiện điện thoại thông minh

Cách triển khai của tác giả chặt chẽ, sinh động và giàu chất nghệ thuật.Lời văn trong sáng, truyền cảm, thể hiện niềm say mê với tiếng Việt và sự trân trọng tài năng thơ ca.Quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ” vừa là một nhận định sâu sắc về nghệ thuật ngôn từ, vừa là một lời nhắn nhủ người sáng tác phải biết nâng niu, trau chuốt từng con chữ.