Lớp phủ thổ nhưỡng nước ta có tính chất nhiệt đới gió mùa: + Khí hậu nóng ẩm của nước ta đã làm cho quá trình phong hoá đá mẹ diễn ra mạnh mẽ tạo ra một lớp phủ thổ nhưỡng dày. + Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng ở nước ta, hình thành các loại đất feralit điển hình cho thổ nhưỡng Việt Nam. Đất có đặc điểm nghèo mùn, chua. + Tính chất phân mùa của khí hậu Việt Nam với sự xen kẽ giữa hai mùa khô và mưa đã làm tăng cường quá trình tích luỹ ôxít sắt, ôxít nhôm tạo thành các tầng kết von hoặc đá ong ở vùng trung du, miền núi. + Lượng mưa lớn lại tập trung vào mùa mưa làm gia tăng hiện tượng xói mòn, rửa trôi ở vùng đồi núi. Đất bị xói mòn, rửa trôi sẽ theo các dòng chảy ra sông ngòi và bồi tụ ở vùng đồng bằng hình thành đất phù sa.

*Nguyên nhân suy giảm tài nguyên sinh vật:

- Do tự nhiên: Biến đổi khí hậu với các hệ quả như bão,lũ lụt, hạn hán,cháy rừng là suy giảm đa dạng sinh học nhanh hơn

- Do con người: khai thác lâm sản,du canh du cư,đốt rừng làm nương rẫy,ô nhiễm môi trường, đánh bắt quá mức, chất sản xuất và sinh hoạt, sự xâm nhập của các loài ngoại lai,...

a. Tình hình kinh tế thời Nguyễn:

*Nông nghiệp:

-Thời kì đầu(vua Gia Long,vua Minh Mạng)

+Nhà Nguyễn quan tâm đến việc tổ chức khai hoang,di dân lập ấp,lập đồn điền ở nhiểu tình phía bắc và phía năm...

-Từ thời vua Tự Đức trở đi:

+Địa chủ cường hào đến lấn chiếm ruộng đất

+Sản xuất đồn điền,lụt lội, hạn hán thường xuyên xảy ra

*Thủ công nghiệp:

-Các làng nghề thủ công truyền thống được khôi phục và phát triển: gốm sứ,kéo tơ,nấu đường

-nghề khai mỏ bị đẩy mạnh

- một số ngành nghề phát triển được lag do chính sách và bị bắt vào các xưởng

*Thương nghiệp:

-Nôi thương: phát triển chậm chạp mang tính địa phương

- Ngoại thương: không phát triển do chính sách " bế quan tỏa cảng". Nhiều đô thị trung tâm buôn bán nối tiếng từ thời kì trước như Thăng Long,Phố Hiến,Thanh Hà, Hội an dần bị sa sút

b. Nét nổi bật về tình hình xã hội thời Nguyễn:

-Cuộc sống cơ cực của người dân và các mâu thuẫn của xã hội khác đã làm bùng nổ nhiều cuộc nổi dậy chống nhà Nguyễn

-Lực lượng tham gia vào các cuộc đấu tranh: nông dân,thợ thuyền,binh lính,nhà nho,nhân dân các dân tộc thiểu số.

-tiêu biểu:

+Khỏi nghĩa Phan Bá Vành(1821-1827) ở Nam Định, Thái Bình

+Khởi nghĩa Lê Duy Lương(1833-1838) ở Ninh Bình, Thanh Hóa

+Khởi nghĩa của Nông Văn Vân(1833-1835) ở Cao Bằng

+Khởi nghĩa của Cao Bá Quát(1854-1856) ở Hà Nội

* Các cuộc đấu tranh nhiều chứng tỏ:

-Chứng tỏ mâu thuẫn giữa nhân dân (đặc biệt là nông dân) với chính quyền phong kiến nhà Nguyễn đã lên đến đỉnh điểm

-Cho thấy nhà Nguyễn không còn đủ khả năng quản lý và đảm bảo đời sống cho người dân, xã hội rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng.

-Thể hiện sức mạnh và tinh thần đấu tranh bền bỉ của người dân khi bị dồn vào đường cùng, sẵn sàng đứng lên để tìm đường sống và đòi quyền lợi.