Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.    Câu 2: Hai lối sống được nêu trong đoạn trích: Sống thụ động, an phận, bó hẹp, ngại trải nghiệm, như “dòng sông muộn phiền”. Sống chủ động, dấn thân, khát vọng vươn xa, không ngừng vận động, như “dòng sông hướng ra biển rộng”. Câu 3: Biện pháp tu từ: So sánh (“Sông như đời người”, “tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng”) kết hợp ẩn dụ (dòng sông tượng trưng cho đời người). Tác dụng: Làm lời văn sinh động, nhấn mạnh con người, nhất là tuổi trẻ, phải không ngừng vận động, trải nghiệm, vươn tới lý tưởng lớn. Câu 4: “Tiếng gọi chảy đi sông ơi” là tiếng gọi thôi thúc con người tiến lên, hành động, dám trải nghiệm, không sống trì trệ, luôn vận động để phát triển bản thân. Câu 5: Bài học rút ra: Cần sống tích cực, dám đi, dám trải nghiệm, nuôi dưỡng ước mơ và khát vọng vươn xa; không nên sống an phận, thu mình. Vì chỉ có vận động và trải nghiệm mới giúp con người trưởng thành, sống có ý nghĩa.