Trần Thị Ngoan
Giới thiệu về bản thân
Phần | Nội dung |
Câu chủ đề | Thói quen dựa dẫm vào người khác là một rào cản lớn, gây ra những tác hại nghiêm trọng và lâu dài đối với bản thân và sự phát triển |
Luận điểm mở đầu | Biểu hiện của thói quen dựa dẫm/ỷ lại:
|
Luận điểm bổ sung | - Tác hại đối với các mối quan hệ và xã hội:
|
Luận điểm bổ sung | Tác hại của thói quen đối với bản thân:
|
Đánh giá tổng kết- Liên hệ | Biện pháp để từ bỏ thói quen dựa dẫm/ỷ lại:
|
- Lê Đạt dẫn ý kiến của các nhà thơ, nhà văn lớn trên thế giới như Ét-mông Gia-bét (Edmond Jabès), Gít-đơ (Gide), Pét-xoa (Pessoa) như một sự xác nhận và hậu thuẫn quan trọng cho lập luận về vai trò của chữ trong sáng tạo thơ.
- Từ phát biểu của Ét-mông Gia-bét, Lê Đạt diễn giải thêm: nếu Gia-bét nhấn mạnh rằng ngôn từ quyết định danh vị đích thực của nhà thơ, thì Lê Đạt mở rộng, cho rằng mỗi lần làm một bài thơ mới là một lần nhà thơ phải đấu tranh, lao động với chữ, nghĩa là “nhà thơ” không phải là danh hiệu được gắn một lần vĩnh viễn; nếu không nỗ lực, danh vị ấy có thể bị tước đi.
| Nội dung | Lí lẽ | Bằng chứng | Nhận xét |
|---|---|---|---|
1. Công phu của nhà thơ thường bị xem nhẹ so với nhà văn | “Các nhà lí thuyết ít nói đến công phu của nhà thơ”. | +Tôn-xtôi sửa đi sửa lại Chiến tranh và hòa bình | Lập luận mở đầu tạo sự so sánh, nhấn mạnh nhà thơ cũng lao động vất vả như nhà văn nhưng ít được công nhận. |
2. Thiên hạ sính ca tụng nhà thơ thiên phú, bốc đồng | Người đời thích tôn vinh “nhà thơ viết tức khắc trong cơn bốc đồng”, “nhà thơ thiên phú”. | + Quan niệm: “trời cho thì trời lại lấy đi” | Phê phán quan niệm sai lầm, làm rõ rằng cảm hứng bốc đồng không tạo ra sự nghiệp thơ bền vững. |
3. Thơ hay là kết quả của lao động kiên trì, không phải may rủi | “Thơ hay là kỳ ngộ… nhưng là kỳ ngộ của thành tâm kiên trì, của đa mang đắm đuối, làm động lòng quỷ thần”. | Khẳng định: làm thơ không phải đánh quả; không ai trúng số độc đắc suốt đời. | Nhấn mạnh: sáng tác thơ cần nỗ lực, rèn luyện và tâm huyết, không dựa vào may mắn. |
4. Phê phán quan niệm coi thường học tập, rèn luyện | “Vứt thánh bỏ trí được lắm. Nhưng trước khi vứt, khi bỏ phải có đã chứ.” | Dẫn lời Trang Tử bị hiểu sai → nhấn mạnh cần học tập, rèn luyện để sáng tạo đúng nghĩa. | Làm rõ: nghệ thuật không thể thiếu tri thức, kĩ năng và sự rèn luyện bền bỉ. |
5. Bác bỏ định kiến “nhà thơ Việt Nam chín sớm – tàn lụi sớm” | Những nhà thơ sống bằng vốn trời cho thường chóng tàn; thiên phú không đủ để duy trì sáng tạo. | “Trời tuy là kho vô tận nhưng khí cũng bủn xỉn lắm”, người “đi ăn mày chữ”. | Phê phán quan niệm truyền thống sai lầm; nhấn mạnh lao động chữ nghĩa quan trọng hơn thiên phú. |
6. Tôn vinh nhà thơ lao động nghiêm túc, bền bỉ | “Nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ”. | Lý Bạch, Saadi, Goethe, Tagore → tuổi già vẫn thu hoạch “mùa thơ dậy thì”. | Hình ảnh giàu tính biểu tượng → nhấn mạnh giá trị của sự bền bỉ và lao động miệt mài trong sáng tạo. |
7. Giá trị nhà thơ nằm ở nội lực chữ, không phải tuổi đời | “Cái trẻ, cái già của nhà thơ… đo ở nội lực của chữ”. | Picasso: “Người ta cần rất nhiều thời gian để trở nên trẻ.” | Khẳng định: sáng tạo lâu dài mới tạo ra giá trị thực, tuổi tác không phải yếu tố quyết định. |
8. Chữ quyết định tầm vóc nhà thơ, mỗi tác phẩm là “cuộc bầu cử” | Mỗi lần làm thơ, nhà thơ lại phải “ứng cử trong cuộc bầu khắc nghiệt của cử tri chữ”. | + Ét-mông Gia-bét: “Chữ bầu lên nhà thơ”; | Quan điểm độc đáo: chữ mới là thước đo giá trị nhà thơ, không dựa vào danh tiếng hay thiên phú. |
1. Giải thích một số hình ảnh:
- "Một nắng hai sương”, “lầm lũi”, “lực điền” gợi hình ảnh người nông dân lao động vất vả.
- “Cánh đồng giấy” là ẩn dụ cho trang viết – môi trường sáng tạo của nhà thơ.
- “Hạt chữ” là thành quả nghệ thuật: mỗi chữ đều có giá, có nội lực, không phải chữ dùng tùy tiện.
2. Ý nghĩa của ý kiến
- Khẳng định thơ là lao động nghệ thuật nghiêm túc
+ Làm thơ không chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời hay thiên phú.
+ Mỗi câu thơ hay là kết quả của công sức, tâm lực và sự trau chuốt bền bỉ.
+ Sáng tạo thơ cần sự cần mẫn, kiên trì như người nông dân làm lụng trên ruộng.
- Đề cao tinh thần rèn luyện và trách nhiệm với chữ trong sáng tạo nghệ thuật
+ Nhà thơ phải “đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ”: cân nhắc, gọt giũa từng chữ.
+ Trân trọng chữ, nâng niu chữ, coi chữ là đơn vị mang linh hồn của nghệ thuật.
+ Mỗi chữ phải có sức gợi, âm hưởng, vẻ đẹp, vì vậy không thể tùy tiện dùng chữ.
- Thông điệp về con đường sáng tạo nghệ thuật
+ Thành tựu bền vững không nằm ở “vốn trời cho” mà ở nội lực và nỗ lực tự thân.
+ Những nhà thơ lớn là người học hỏi, lao động bền bỉ suốt đời.
+ Sự trưởng thành trong thơ là kết quả của quá trình rèn luyện, chứ không phải “bốc đồng” tức khắc.
1. Tác giả “rất ghét” điều gì?
→ “Tôi rất ghét cái định kiến quái gở…: các nhà thơ Việt Nam thường chín sớm nên cũng tàn lụi sớm.”
=> Tác giả rất ghét định kiến cho rằng nhà thơ Việt Nam chín sớm rồi tàn lụi sớm, xem nhà thơ là người chỉ sống bằng “vốn trời cho”.
2. Tác giả “không mê” đối tượng nào?
→ “Tôi không mê những nhà thơ thần đồng.”
=> Tác giả không mê các nhà thơ thần đồng, những người chỉ dựa vào bẩm sinh, thiên phú, thiếu lao động nghệ thuật bền bỉ.
3. Tác giả “ưa” đối tượng nào?
→ “Tôi ưa những nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.”
=> Tác giả ưa những nhà thơ cần mẫn, lao động chữ nghĩa gian khổ, kiên trì, nghiêm túc, như người “lực điền” trên “cánh đồng giấy”.