Câu 1:

Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu của Nguyễn Dữ là một khúc ca bi tráng về lòng thủy chung và khí tiết phẩm hạnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Chủ đề bao trùm tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn của Nhị Khanh – một người vợ tần tảo, vẹn toàn đạo đức – mà còn là lời tố cáo đanh thép những thói hư tật xấu của nam giới và thực trạng xã hội đương thời. Qua bi kịch Nhị Khanh bị chồng đem ra làm vật cá độ cờ bạc, tác giả đã vạch trần sự băng hoại đạo đức của người chồng là Trọng Quỳ, kẻ vì ích kỷ và mê muội mà chà đạp lên tình nghĩa phu thê. Hành động tự vẫn của Nhị Khanh không phải là sự yếu đuối, mà là một lời khẳng định đanh thép về lòng tự trọng: thà chết để bảo vệ danh tiết còn hơn sống trong sự nhục nhã, làm món hàng cho kẻ khác. Đồng thời, yếu tố kì ảo ở cuối truyện khi Nhị Khanh hiển linh đã củng cố chủ đề về sự bất tử của cái thiện và công lí. Tác phẩm gửi gắm thông điệp sâu sắc về đạo lí "tu thân": hạnh phúc gia đình chỉ bền vững khi mỗi người biết tự sửa mình và trân trọng những giá trị đạo đức cốt lõi. Nguyễn Dữ đã rất thành công khi xây dựng một hình tượng người phụ nữ vừa mang nét đẹp truyền thống, vừa có sức mạnh phản kháng mạnh mẽ trước nghịch cảnh.

Câu 2:

Trong nhịp sống hối hả ngày nay, hình ảnh những ánh đèn bàn thức trắng đêm hay màn hình điện thoại sáng rực trong bóng tối đã trở nên quá quen thuộc. Có lẽ với chúng ta, việc thức khuya để hoàn thành nốt bài tập, dự án hay đơn giản là tận hưởng chút thời gian riêng tư là điều hoàn toàn bình thường. Thế nhưng thức khuya chính là một "bản hợp đồng" đầy thua thiệt mà chúng ta đang ký kết với chính tương lai của mình.

Trước hết, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật rằng thức khuya không hề giúp học tập hay làm việc hiệu quả hơn như ta vẫn tưởng. Khoa học đã chứng minh, não bộ con người cần nghỉ ngơi để xử lý thông tin và tái tạo năng lượng. Khi ta ép mình làm việc sau 23 giờ, khả năng tập trung và tư duy logic sẽ giảm sút nghiêm trọng. Một bài toán giải mãi không ra vào đêm khuya có khi chỉ mất mười phút vào sáng sớm hôm sau nếu trí não được nghỉ ngơi đầy đủ. Vì vậy, thức khuya thực chất chỉ là cách ta kéo dài thời gian làm việc trong sự mệt mỏi, chứ không phải tăng năng suất.

Đáng sợ hơn chính là những tác hại âm thầm đối với sức khỏe. Mỗi giờ thức sau nửa đêm là một nhát dao cắt vào hệ miễn dịch. Thức khuya thường xuyên dẫn đến suy giảm trí nhớ, lão hóa da nhanh chóng, và là mầm mống của các bệnh nguy hiểm như tim mạch, béo phì, thậm chí là đột quỵ. Có bao giờ ta soi gương và thấy quầng thâm trên mắt, làn da nhợt nhạt và tinh thần uể oải mỗi sáng mai? Đó chính là lời cầu cứu của cơ thể mà chúng ta vô tình lờ đi bấy lâu nay.

Bên cạnh đó, thói quen này còn làm đảo lộn nhịp sinh học và ảnh hưởng đến tâm trạng. Những người thường xuyên thức khuya dễ rơi vào trạng thái cáu gắt, lo âu và trầm cảm. Khi chúng ta mệt mỏi, sự kiên nhẫn với người thân và nhiệt huyết với công việc cũng vơi dần. Liệu một vài giờ làm việc thêm trong đêm có đáng để ta đánh đổi bằng một ngày dài tràn đầy năng lượng và niềm vui phía trước?

Biết rằng việc thay đổi một thói quen đã ăn sâu vào nếp sống không bao giờ là dễ dàng. Tuy nhiên, thay vì thức đêm, tại sao chúng ta không thử sắp xếp lại thời gian biểu? Hãy tập thói quen ngủ sớm hơn 30 phút mỗi ngày, chuẩn bị mọi thứ từ tối hôm trước và thức dậy sớm hơn vào sáng hôm sau. Không gian yên tĩnh của buổi sớm mai cùng không khí trong lành sẽ đem lại sự minh mẫn tuyệt vời mà đêm khuya không bao giờ có được.

Sức khỏe không phải là món hàng để ta mặc cả, và tuổi trẻ cũng không phải là lá bùa hộ mệnh vĩnh cửu để ta phung phí. Hãy trân trọng bản thân mình hơn. Hãy tắt đèn, gác lại công việc và dành cho mình một giấc ngủ trọn vẹn. Bởi suy cho cùng, thành công chỉ thực sự trọn vẹn khi ta có đủ sức khỏe để tận hưởng nó.

Câu 1: Truyện viết về đề tài người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Câu 2: Biện pháp tu từ : Liệt kê: "bóng tà rọi cửa", "rêu biếc đầy sân", "tiếng quạ kêu".

Câu 3: Chi tiết kì ảo và tác dụng

• Chi tiết kì ảo: Nhị Khanh hiện về sau khi chết (nghe tiếng gọi ở gốc cây bàng, gặp gỡ và trò chuyện với Trọng Quỳ tại đền Trưng Vương vào canh ba).
• Tác dụng: * Về nội dung: Minh oan cho tấm lòng trinh bạch của Nhị Khanh; cho thấy sự ghi nhận của "trời đất" đối với đức hạnh của nàng (được Thượng đế thương, cho làm việc tại đền).
• • Về nghệ thuật: Làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn, li kì; tạo cơ hội cho nhân vật bộc lộ nội tâm (sự hối hận của Trọng Quỳ và lòng vị tha của Nhị Khanh).
  • Thể hiện quan niệm: Thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí: người tốt dù chết vẫn sẽ được đền đáp xứng đáng.

Câu 4. Chủ đề của truyện và tác phẩm tương tự

• Chủ đề: Ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn, sự thủy chung và khí tiết lẫm liệt của người phụ nữ Việt Nam; đồng thời phê phán những thói hư tật xấu của đàn ông (cờ bạc, bạc tình) và khẳng định sức mạnh của đạo đức, chính nghĩa.
• Tác phẩm có cùng chủ đề: Chuyện người con gái Nam Xương (cũng nằm trong tập Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ).

Câu 5. Đánh giá ý nghĩa thông điệp "tự sửa mình"

Thông điệp về việc “tự sửa mình” (tu thân) trong lời bình cuối truyện có ý nghĩa rất sâu sắc và vẫn còn giá trị đến ngày nay:

• Là gốc rễ của hạnh phúc gia đình: Tác giả khẳng định "Muốn tề được nhà, phải trước tự sửa mình lấy chính". Trọng Quỳ vì không biết sửa mình, lún sâu vào cờ bạc nên đã tự tay phá nát gia đình, đẩy vợ đến cái chết. Một cá nhân tốt mới có thể xây dựng một gia đình bền vững.
• Đề cao trách nhiệm cá nhân: Con người không nên đổ lỗi cho hoàn cảnh hay số phận mà phải nhìn lại bản thân để hoàn thiện đạo đức. Việc sửa mình giúp con người sống đúng với lương tâm ("không thẹn với trời đất").
• Giá trị nhân văn: Thông điệp này hướng con người tới lối sống tự giác, kỉ luật và nhân hậu, là bài học cảnh tỉnh cho những ai đang lầm đường lạc lối sớm biết quay đầu để bảo vệ những giá trị thiêng liêng.

Những yếu tố tạo nên sức thuyết phục của bài viết:

- Nội dung và trình tự sắp xếp các luận điểm logic, chặt chẽ và đầy thuyết phục ( đi từ thực trạng, vai trò, hậu quả tới quan điểm của tác giả).

- Dẫn chứng xác đáng, thuyết phục ( Lấy dẫn chứng từ cuộc sống , từ câu chuyện cá nhân của tác giả nhưng chúng quen thuộc, chạm đến các hậu quả chung của những người mắc căn bệnh nghiện điện thoại).

- Lý lẽ đầy sâu sắc, logic, thuyết phục.

Những yếu tố tạo nên sức thuyết phục của bài viết:

- Nội dung và trình tự sắp xếp các luận điểm logic, chặt chẽ và đầy thuyết phục ( đi từ thực trạng, vai trò, hậu quả tới quan điểm của tác giả).

- Dẫn chứng xác đáng, thuyết phục ( Lấy dẫn chứng từ cuộc sống , từ câu chuyện cá nhân của tác giả nhưng chúng quen thuộc, chạm đến các hậu quả chung của những người mắc căn bệnh nghiện điện thoại).

- Lý lẽ đầy sâu sắc, logic, thuyết phục.

Vấn đề chính của văn bản trên: căn bệnh nghiện điện thoại thông mình của con người, đặc biệt là giới trẻ.