Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Phân tích, đánh giá nét đặc sắc nội dung và nghệ thuật của đoạn trích

Đoạn trích từ Văn tế thập loại chúng sinh thể hiện sâu sắc tấm lòng nhân đạo bao la của Nguyễn Du đối với những kiếp người bất hạnh trong xã hội cũ. Nhà thơ đã phác họa hàng loạt số phận đau thương: người lính bị cuốn vào vòng binh đao, kỹ nữ “buôn nguyệt bán hoa”, kẻ cùng khổ lang thang chết vùi đường quan… Mỗi số phận được miêu tả chỉ bằng vài câu thơ nhưng hiện lên đầy ám ảnh, tố cáo hiện thực tàn khốc và bày tỏ nỗi xót thương vô hạn trước bi kịch của con người. Về nghệ thuật, đoạn trích sử dụng nhuần nhuyễn các từ láy như “lập lòe”, “văng vẳng” gợi không gian lạnh lẽo, âm u; kết hợp với ngôn ngữ Nôm mộc mạc, giọng điệu ai oán, thương cảm, giúp cảm xúc trào dâng tự nhiên mà thấm thía. Kết cấu liệt kê các loại chúng sinh tạo nên bức tranh rộng lớn của những kiếp đời chìm nổi, làm nổi bật tư tưởng “thương người” vượt lên mọi ranh giới giai cấp. Bằng chất hiện thực hòa quyện với cảm hứng nhân đạo, Nguyễn Du đã dựng nên một bản “chiêu hồn” vừa đau đớn vừa thấm đượm tình người, thể hiện rõ tài năng và tấm lòng của đại thi hào.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Viết bài nghị luận về định kiến tiêu cực đối với Gen Z dưới góc nhìn người trẻ

Trong những năm gần đây, thế hệ Gen Z – những người sinh ra trong thời đại số – liên tục trở thành tâm điểm của nhiều cuộc tranh luận. Không ít người gắn cho họ những định kiến tiêu cực: vô kỷ luật, dễ nản chí, sống ảo, thiếu kiên trì… Tuy nhiên, dưới góc nhìn của người trẻ, việc quy chụp cả một thế hệ bằng những nhận xét một chiều như thế là phiến diện và thiếu công bằng.

Trước hết, cần thẳng thắn thừa nhận rằng một bộ phận Gen Z thật sự có lối sống “nhanh”, ưa tiện nghi, dễ bị tác động bởi mạng xã hội. Một số bạn trẻ mất tập trung vào học tập, ngại khó, “nhảy việc” liên tục hoặc sa đà vào thế giới ảo. Những biểu hiện ấy khiến dư luận có cơ sở để lo ngại. Tuy nhiên, sẽ khập khiễng nếu từ vài hiện tượng rời rạc mà đánh giá cả một thế hệ. Bởi lẽ Gen Z lớn lên trong bối cảnh biến động mạnh mẽ: công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có, dịch bệnh kéo dài, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Chính môi trường ấy buộc họ phải thích nghi nhanh, đổi mới liên tục, điều mà nhiều thế hệ trước chưa từng trải qua.

Quan trọng hơn, Gen Z mang trong mình rất nhiều phẩm chất tích cực mà không phải ai cũng nhìn thấy. Họ năng động, giỏi công nghệ, tư duy độc lập và dám thử nghiệm cái mới. Nhiều bạn trẻ sớm khởi nghiệp, sáng tạo nội dung, làm chủ nền tảng số và tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng. Trong đại dịch Covid-19, không ít bạn Gen Z đã trở thành tình nguyện viên tuyến đầu, hỗ trợ chống dịch, xây dựng nền tảng thiện nguyện trực tuyến, lan tỏa tinh thần sẻ chia. Ở môi trường học tập và làm việc, Gen Z thể hiện sự nhạy bén, khả năng học nhanh, tinh thần hội nhập và ý thức mạnh mẽ về công bằng xã hội, môi trường, giới. Họ không ngại nói lên quan điểm của mình và sẵn sàng thay đổi để phù hợp với thời đại mới.

Vấn đề nằm ở chỗ: nhiều định kiến về Gen Z xuất phát từ sự khác biệt giữa các thế hệ. Thế hệ trước quen cách sống kỷ luật, ổn định lâu dài; trong khi Gen Z đề cao tự do lựa chọn, linh hoạt và cân bằng cảm xúc. Điều đó không đồng nghĩa với vô trách nhiệm. Ngược lại, họ muốn được làm việc trong môi trường tôn trọng cá nhân, coi trọng hiệu quả hơn hình thức. Thay vì yêu cầu Gen Z phải “giống mình ngày xưa”, mỗi chúng ta nên học cách thấu hiểu sự thay đổi của thời đại, từ đó có cái nhìn khách quan hơn.

Là người trẻ, tôi cho rằng thay đổi định kiến không phải bằng lời nói mà bằng hành động. Mỗi bạn Gen Z cần nỗ lực hoàn thiện bản thân: rèn tính kỷ luật, biết chịu trách nhiệm, giữ tinh thần học hỏi và không để mạng xã hội chi phối. Chúng ta phải chứng minh rằng Gen Z không chỉ giỏi thích nghi mà còn có lý tưởng, có năng lực đóng góp tích cực cho xã hội. Khi người trẻ sống tử tế, làm việc nghiêm túc và tạo ra giá trị, mọi định kiến sẽ tự khắc bị xóa bỏ.

Tóm lại, những nhận xét tiêu cực về Gen Z chỉ phản ánh một phần rất nhỏ của bức tranh toàn cảnh. Gen Z không hoàn hảo nhưng họ là một thế hệ đầy tiềm năng, sáng tạo và sẵn sàng đổi mới. Thay vì định kiến, điều xã hội cần là sự thấu hiểu và đồng hành để người trẻ phát huy tốt nhất năng lực của mình trong thời đại mới.

Câu 1. Phương thức biểu đạt

Đoạn trích sử dụng các phương thức biểu đạt chính:

• Biểu cảm (chủ đạo)
• Tự sự
• Miêu tả

Câu 2. Các kiếp người xuất hiện trong đoạn trích

• Người lính mắc vào khóa lính, chịu cảnh chiến trận.
• Người buôn nguyệt bán hoa (kỹ nữ).
• Người cùng khổ, nghèo đói, sống nhờ hàng xứ, chết vùi đường quan (kẻ hành khất).

Câu 3. Hiệu quả của từ láy

• “Lập lòe” gợi ánh sáng yếu ớt, chập chờn của lửa ma trơi → tăng cảm giác lạnh lẽo, rùng rợn nơi chiến trường.
• “Văng vẳng” gợi âm thanh xa xăm, mơ hồ → làm tiếng oan như vọng lại từ cõi chết, tăng nỗi xót thương, ám ảnh.

→ Hai từ láy giúp khắc họa cảnh tượng thê lương, đầy bi thương và gợi cảm xúc xót xa mạnh mẽ.

Câu 4. Chủ đề và cảm hứng chủ đạo

• Chủ đề: Khắc họa số phận đau khổ của nhiều tầng lớp con người trong xã hội cũ và bày tỏ lòng thương xót với những kiếp người bất hạnh.
• Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng nhân đạo sâu sắc, thương người như thể thương thân, động lòng trắc ẩn trước mọi nỗi đau của con người.

Câu 5. Suy nghĩ về truyền thống nhân đạo của dân tộc ta (5–7 dòng)

Truyền thống nhân đạo là một trong những phẩm chất đẹp nhất của dân tộc Việt Nam. Từ ngàn đời, cha ông ta đã biết yêu thương, đùm bọc và cưu mang những mảnh đời bất hạnh, thể hiện qua tinh thần “lá lành đùm lá rách”. Ngày nay, truyền thống ấy vẫn được tiếp nối bằng vô số hành động đẹp: hỗ trợ đồng bào gặp thiên tai, giúp đỡ người nghèo, chia sẻ khó khăn với những phận đời yếu thế. Mỗi người trẻ cần biết trân trọng và phát huy truyền thống quý báu ấy bằng lòng vị tha, sự sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng. Chính tinh thần nhân đạo đã làm nên sức mạnh và vẻ đẹp của dân tộc Việt Nam qua bao thế hệ.

câu 1: Trong truyền thuyết “Sơn Tinh – Thủy Tinh”, Thủy Tinh hiện lên như một vị thần nước hiếu thắng, nóng nảy và mang trong mình lòng thù hận sâu cay. Sau khi bị thua Sơn Tinh trong cuộc kén rể, chàng trút giận dữ, dâng nước đánh Sơn Tinh, gây ra nạn lụt cho dân làng. Thủy Tinh trong truyện dân gian là biểu tượng của sức mạnh thiên nhiên dữ dội, không ngừng gây hại cho con người, đại diện cho quy luật đối kháng giữa núi và nước, con người và tự nhiên.

Trong “Sự tích những ngày đẹp trời” của Hòa Vang, nhân vật ấy lại được hiện đại hóa, nhân hóa và nội tâm hóa. Thủy Tinh không còn chỉ là kẻ thù hung bạo mà là một người đàn ông biết yêu, biết đau, biết hi sinh. Chàng yêu Mỵ Nương chân thành, sâu nặng nhưng không được đáp lại, cuối cùng chọn từ bỏ quyền lực, sống cô đơn giữa biển sâu để giữ nguyên sự thanh sạch của tình yêu.

Nếu Thủy Tinh trong truyền thuyết là sức mạnh tự nhiên dữ dội, thì trong truyện hiện đại, chàng là biểu tượng của tình yêu cao thượng và nỗi cô đơn muôn kiếp của con người.

câu 2: Tình yêu là một trong những cảm xúc thiêng liêng và cao đẹp nhất của con người. Trong tình yêu, người ta không chỉ biết đón nhận mà còn biết cho đi, biết hi sinh. Sự hi sinh trong tình yêu chính là khi con người dám đặt hạnh phúc của người mình yêu lên trên bản thân, biết sống bao dung, vị tha và chân thành.

Hi sinh trong tình yêu không phải là sự yếu đuối hay mất mát, mà là sự thể hiện cao nhất của tình cảm chân thật. Một người thực sự yêu thương sẽ sẵn sàng chịu thiệt, chịu phần khó khăn hơn để người kia được bình yên. Đó có thể là những hi sinh thầm lặng – như người mẹ dành cả tuổi trẻ vì gia đình, người vợ chờ chồng đi xa, hay một chàng trai sẵn sàng lùi lại để người mình yêu được hạnh phúc. Sự hi sinh ấy giúp tình yêu trở nên đẹp đẽ, bền vững và đáng trân trọng.

Tuy nhiên, hi sinh cũng cần được đặt đúng chỗ. Tình yêu không nên biến thành sự mù quáng hay cam chịu. Khi hi sinh khiến ta đánh mất chính mình, thì tình yêu ấy không còn lành mạnh. Vì thế, sự hi sinh chân chính là tự nguyện, xuất phát từ lòng yêu thương và lòng nhân ái, chứ không phải từ sự ép buộc hay lệ thuộc.

Trong cuộc sống hôm nay, khi nhiều người yêu đương vội vã, dễ buông bỏ, thì hi sinh lại càng trở nên quý giá. Nó nhắc nhở ta rằng tình yêu không chỉ là nhận mà còn là trao – trao thời gian, niềm tin, và cả một phần bản thân. Nhờ có hi sinh, tình yêu mới thật sự trở thành nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua mọi thử thách, hoàn thiện và nhân ái hơn.

Tình yêu chỉ thật sự có ý nghĩa khi trong đó có sự hi sinh. Bởi chính những hi sinh âm thầm đã khiến tình yêu trở nên vĩnh cửu, làm con người biết sống vì nhau và cho nhau.

câu 1- thể loại truyện ngắn

câu 2-ngôi kể thứ ba nhưng có sự đan xen đối thoại và hồi tưởng của nhân vật thuỷ tinh và mỵ nương

câu 3-cốt truyện dựa trên truyền thuyết sơn tinh thuyr tinh quen thuộc nhưng được phát triển và mở rộng theo hướng tâm lys tình cảm

câu 4-chi tiết hoang đường:những giọt nước óng ánh tụ lại dâng lên và hoá thành thuỷ tinh một chàng trai tuyệt đẹp và buồn

tác dụng: tạo nên màu sắc huyền ảo kỳ diện và đậm chất thần thoại dân gian. thể hiện quyền nắng siêu nhiên của thuỷ tinh vị thân nước. Đồng thời mang ý nghĩa biểu tượng: nước là hiện thân của tình yêu bền bỉ, sâu thẳm va đau khổ của thuỷ tinh dành cho mỵ nương. Giúp cho mạch truyện giữa hiện thực và huyền thoại đượ hoà quyền mềm mại

câu5-em ấn. tượng chi tiết thuỷ tinh nói:"nếu nhớ tôi, thì mỗi năm một lần, đúng tiết thu, em hãy ở một mình và mở cửa sổ phòng riêng...những giọt mưa đầu là tôi"

vì:-chi tiết ấy vừa buồn vừa đẹp thể hiện tình yêu vĩnh cửu trong sáng nhưng đau đớn của thuỷ tinh dành cho mỵ nương

-nó cũng giải thích một cách thi vị hiện tượng thiên nhiên-những cơn mưa đầu thu như là sự gặp gỡ muộn màng giữa hai linh hồn yêu nhau

-qua đó tác giả gửi gắm niềm tin nhân văn:tình yêu chân thành có thể vượt qua mọi ranh giới giữa người và thần giữa hạnh phúc và chia ly

câu 1- thể loại truyện ngắn

câu 2-ngôi kể thứ ba nhưng có sự đan xen đối thoại và hồi tưởng của nhân vật thuỷ tinh và mỵ nương

câu 3-cốt truyện dựa trên truyền thuyết sơn tinh thuyr tinh quen thuộc nhưng được phát triển và mở rộng theo hướng tâm lys tình cảm

câu 4-chi tiết hoang đường:những giọt nước óng ánh tụ lại dâng lên và hoá thành thuỷ tinh một chàng trai tuyệt đẹp và buồn

tác dụng: tạo nên màu sắc huyền ảo kỳ diện và đậm chất thần thoại dân gian. thể hiện quyền nắng siêu nhiên của thuỷ tinh vị thân nước. Đồng thời mang ý nghĩa biểu tượng: nước là hiện thân của tình yêu bền bỉ, sâu thẳm va đau khổ của thuỷ tinh dành cho mỵ nương. Giúp cho mạch truyện giữa hiện thực và huyền thoại đượ hoà quyền mềm mại

câu5-em ấn. tượng chi tiết thuỷ tinh nói:"nếu nhớ tôi, thì mỗi năm một lần, đúng tiết thu, em hãy ở một mình và mở cửa sổ phòng riêng...những giọt mưa đầu là tôi"

vì:-chi tiết ấy vừa buồn vừa đẹp thể hiện tình yêu vĩnh cửu trong sáng nhưng đau đớn của thuỷ tinh dành cho mỵ nương

-nó cũng giải thích một cách thi vị hiện tượng thiên nhiên-những cơn mưa đầu thu như là sự gặp gỡ muộn màng giữa hai linh hồn yêu nhau

-qua đó tác giả gửi gắm niềm tin nhân văn:tình yêu chân thành có thể vượt qua mọi ranh giới giữa người và thần giữa hạnh phúc và chia ly