Câu 1.
Bài thơ Yêu của Xuân Diệu được viết theo thể thơ thất ngôn (mỗi dòng 7 chữ), có sự lặp lại câu thơ đầu ở cuối các khổ, tạo dáng dấp của một bài thơ mang tính điệp khúc.

Câu 2.
Nhịp thơ linh hoạt nhưng chủ yếu ngắt theo nhịp 3/4 hoặc 4/3, tạo âm điệu da diết, trầm buồn.

Ví dụ:
“Yêu / là chết ở trong lòng một ít” (2/5 hoặc 3/4)
“Vì mấy khi yêu / mà chắc được yêu?” (4/3)

Nhịp thơ chậm, dàn trải, phù hợp với cảm xúc suy tư, đau xót. Việc lặp lại câu thơ “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” nhiều lần tạo âm hưởng ám ảnh, day dứt, nhấn mạnh quan niệm về tình yêu của tác giả.

Câu 3.

• Đề tài: Tình yêu.
• Chủ đề: Bài thơ thể hiện quan niệm của Xuân Diệu về tình yêu: yêu là sự hi sinh, là nỗi đau, là sự mất mát trong tâm hồn khi tình cảm không được đáp lại trọn vẹn. Qua đó bộc lộ tâm trạng cô đơn, khắc khoải của con người khi yêu.

Câu 4.
Hình ảnh tượng trưng gây ấn tượng sâu sắc là: “sa mạc cô liêu”.

“Sa mạc” gợi không gian rộng lớn nhưng khô cằn, hoang vắng; “cô liêu” nhấn mạnh sự trống trải, lẻ loi. Khi nói “cảnh đời là sa mạc cô liêu”, nhà thơ muốn diễn tả cảm giác cô đơn đến tận cùng của con người trong tình yêu. Giữa cuộc đời rộng lớn, người đang yêu có thể vẫn cảm thấy lạc lõng, bơ vơ nếu không được đáp lại.

Hình ảnh này không chỉ nói về nỗi buồn cá nhân mà còn thể hiện nỗi ám ảnh về sự cô độc của con người hiện đại – một đặc điểm nổi bật trong thơ Xuân Diệu trước Cách mạng.

Câu 5.
Bài thơ gợi cho em nhiều cảm xúc và suy nghĩ về tình yêu. Tình yêu không chỉ là niềm vui, hạnh phúc mà còn có thể mang đến tổn thương, mất mát. Khi yêu, con người sẵn sàng cho đi rất nhiều nhưng không phải lúc nào cũng được nhận lại tương xứng.

Tuy nhiên, chính vì thế mà tình yêu trở nên sâu sắc và đáng trân trọng. “Chết ở trong lòng một ít” không phải là mất đi hoàn toàn, mà là sự hi sinh một phần cái tôi để sống hết mình với cảm xúc. Bài thơ giúp em hiểu rằng tình yêu cần sự chân thành, thấu hiểu và sẻ chia; đồng thời cũng nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng tình cảm của người khác, tránh gây nên những “sa mạc cô liêu” trong tâm hồn họ

Bài thơ “Đồng dao cho người lớn” của Nguyễn Trọng Tạo là một thi phẩm ngắn gọn nhưng hàm chứa nhiều suy tư sâu sắc về cuộc đời và con người. Mượn hình thức “đồng dao” – thể loại vốn gắn với trẻ thơ, hồn nhiên và trong sáng – nhà thơ lại gửi gắm những chiêm nghiệm đầy trăn trở của người trưởng thành trước những nghịch lí, đối lập và biến động của đời sống.

Trước hết, bài thơ gợi lên một cái nhìn đa chiều, thấm đẫm cảm thức nghịch lí về cuộc sống. Ngay hai câu mở đầu đã đặt ra những hình ảnh tương phản đầy ám ảnh: “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi / có con người sống mà như qua đời”. “Cánh rừng chết” mà “vẫn xanh” là biểu tượng của kí ức, của những giá trị đã qua nhưng vẫn sống động trong tâm hồn. Ngược lại, “con người sống mà như qua đời” lại gợi tình trạng tồn tại vô hồn, đánh mất ý nghĩa sống. Những nghịch lí ấy phản ánh một thực tại phức tạp, nơi ranh giới giữa sống và chết, còn và mất không còn rạch ròi.

Mạch thơ tiếp tục triển khai bằng hàng loạt cặp đối lập: “có câu trả lời biến thành câu hỏi”, “có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới”, “có cha có mẹ có trẻ mồ côi”, “có cả đất trời mà không nhà cửa”… Đó là những nghịch cảnh, những trớ trêu của đời sống hiện đại. Khi “câu trả lời biến thành câu hỏi”, nghĩa là sự thật không còn rõ ràng, niềm tin bị lung lay. Khi “có cả đất trời mà không nhà cửa”, con người rơi vào trạng thái lạc lõng giữa chính thế giới rộng lớn của mình. Qua đó, nhà thơ thể hiện nỗi băn khoăn về thân phận con người – nhỏ bé, cô đơn và dễ tổn thương.

Tuy nhiên, bài thơ không chìm trong bi quan. Ẩn dưới những nghịch lí là một nhịp chảy bền bỉ của sự sống: “mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ / mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió”. Điệp từ “vẫn” khẳng định quy luật vận động tự nhiên và sức sống không ngừng của cuộc đời. Dù con người có trải qua bao biến động, thiên nhiên và dòng đời vẫn tiếp diễn. Chính trong sự tiếp diễn ấy, con người học cách chấp nhận, thích nghi và tiếp tục sống. Hai câu kết “có thương có nhớ có khóc có cười / có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” gợi cảm thức về thời gian: một khoảnh khắc có thể chứa đựng cả chiều dài lịch sử đời người. Sự hữu hạn của kiếp người khiến mọi xúc cảm – thương, nhớ, khóc, cười – trở nên đáng quý.

Về nghệ thuật, bài thơ gây ấn tượng trước hết ở hình thức ngắn gọn, cấu trúc gần với đồng dao dân gian. Việc lặp lại cấu trúc “có…” và “mà…” tạo nên nhịp điệu đều đặn, như một khúc hát. Tuy nhiên, ẩn dưới giọng điệu tưởng chừng hồn nhiên ấy là tầng nghĩa triết lí sâu sắc. Thủ pháp đối lập, nghịch lí được sử dụng xuyên suốt, giúp làm nổi bật tính đa chiều của hiện thực. Ngôn ngữ thơ giản dị, không cầu kì nhưng giàu sức gợi, giàu tính biểu tượng. Chính sự kết hợp giữa hình thức dân gian và tư duy hiện đại đã tạo nên nét độc đáo cho bài thơ.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin (văn bản thuyết minh).

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là Vạn Lý Trường Thành (Great Wall of China) – công trình kiến trúc nổi tiếng của Trung Quốc.

Câu 3.
Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản là dữ liệu thứ cấp, vì được tổng hợp từ các nguồn như báo chí, tổ chức nghiên cứu, tài liệu có sẵn.

Ví dụ:“Thống kê của UNESCO cho thấy gần một phần ba công trình này đã biến mất.”
→ Đây là thông tin được trích dẫn từ một tổ chức quốc tế, không phải do tác giả trực tiếp khảo sát.

Câu 4.
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là hình ảnh minh họa (ảnh Vạn Lý Trường Thành).

Tác dụng:Giúp người đọc hình dung cụ thể, trực quan về công trình.Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho văn bản.Làm tăng độ tin cậy của thông tin được cung cấp.

Câu 5.
Văn bản giúp em nhận thức rõ hơn về giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc to lớn của Vạn Lý Trường Thành. Đây không chỉ là một công trình quân sự mà còn là biểu tượng cho sức lao động, trí tuệ và sự bền bỉ của con người qua hàng nghìn năm lịch sử.

Qua đó, em thêm trân trọng các di sản văn hóa của nhân loại và ý thức hơn về trách nhiệm bảo tồn, gìn giữ những giá trị lịch sử quý báu ấy.

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản trên.

• Luận đề (vấn đề chính) của văn bản là việc phân tích và đánh giá vẻ đẹp của thiên nhiên và vẻ đẹp trong tâm hồn hướng thiện của nhân vật ông Diểu, qua đó khẳng định ý nghĩa nhân văn của truyện ngắn "Muối của rừng."

• Các luận điểm phụ xoay quanh: Sự thức tỉnh của nhân vật về vẻ đẹp thiên nhiên và hành động tha cho con khỉ đực, thể hiện lòng hướng thiện, và vẻ đẹp hài hòa giữa thiên nhiên và con người.

Câu 2. Dẫn ra một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định trong văn bản.

• Có thể chọn một trong các câu sau (hoặc câu tương đương):

• "Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính mình."

• "Hành động tha cho khỉ cái, phóng sinh khỉ đực của ông Diểu là minh chứng cho sự hướng thiện, tình yêu đối với thiên nhiên và tình yêu cuộc sống của nhân vật."

• "Đó cũng là ý nghĩa về vẻ đẹp trong truyện ngắn 'Muối của rừng'."

Câu 3. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung và nhan đề của văn bản.

• Nội dung của văn bản tập trung phân tích và làm nổi bật:

1. Vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên (thức tỉnh ông Diểu).

2. Sự thức tỉnh và lòng hướng thiện, nhân ái của nhân vật (tâm hồn ông Diểu).

3. Khẳng định ý nghĩa nhân văn, vẻ đẹp của sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

• Nhan đề của văn bản là "Vẻ đẹp trong truyện ngắn Muối của rừng của Nguyễn Huy Thiệp."

• Mối quan hệ:

• Nhan đề bao quát và định hướng cho nội dung. Nội dung của văn bản là sự triển khai cụ thể, chứng minh cho luận đề được nêu ra trong nhan đề ("Vẻ đẹp trong truyện ngắn...").

• Nội dung làm sáng tỏ nhan đề. Văn bản đã làm rõ "vẻ đẹp" được nhắc đến là vẻ đẹp của thiên nhiên và vẻ đẹp tâm hồn nhân văn của con người, thông qua phân tích hành động và sự thay đổi nhận thức của ông Diểu.

• Kết luận: Nhan đề và nội dung có mối quan hệ thống nhất, chặt chẽ, trong đó nội dung là lời giải thích, phân tích cụ thể cho nhận định tổng quát được đưa ra ở nhan đề.

Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu văn sau:

Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quýt của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con đã đánh thức ông.

• Biện pháp tu từ: Liệt kê.

• Các yếu tố được liệt kê:

• Các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ.

• Các yếu tố của thiên nhiên: núi non, hang động, rừng xanh.

• Các âm thanh và hình ảnh đối lập: sự quấn quýt của ba con khỉ, tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm, tiếng rú kinh hoàng.

• Tác dụng:

1. Gợi hình, gợi cảm: Tạo ra bức tranh phong phú, sống động về sự đa dạng của sinh vật và vẻ đẹp của thiên nhiên hoang dã.

2. Nhấn mạnh sự đối lập: Việc liệt kê các hình ảnh về sự sống (muông thú, sự quấn quýt) đặt cạnh các hình ảnh về sự tàn phá (tiếng súng, tiếng kêu đau đớn) có tác dụng nhấn mạnh sự đối lập gay gắt giữa vẻ đẹp của tự nhiên và hành động săn bắn tàn nhẫn của con người.

3. Tăng sức biểu cảm: Việc liệt kê các chi tiết cụ thể, dồn dập giúp người đọc cảm nhận rõ ràng hơn sự choáng ngợp của thiên nhiên và sự thức tỉnh mạnh mẽ trong nhận thức của nhân vật ông Diểu.

Câu 5. Phân tích, đánh giá mục đích, quan điểm và tình cảm của người viết qua văn bản.

• Mục đích:

• Phân tích, làm rõ giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn "Muối của rừng" (Nguyễn Huy Thiệp).

• Khẳng định và ca ngợi vẻ đẹp của sự hướng thiện, vẻ đẹp của thiên nhiên và ý nghĩa nhân văn sâu sắc của tác phẩm.

• Quan điểm:

• Người viết có quan điểm khách quan, sâu sắc khi phân tích truyện.

• Quan điểm ca ngợi, đề cao vai trò của thiên nhiên trong việc thức tỉnh nhận thức của con người.

• Khẳng định rằng lòng hướng thiện (qua hành động tha cho khỉ) chính là vẻ đẹp thực sự, vượt qua cả hành động "chinh phục" tự nhiên.

• Tình cảm:

• Trân trọng, yêu mến: Đối với vẻ đẹp bình dị và hùng vĩ của thiên nhiên.

• Đồng cảm, ngợi ca: Đối với sự thay đổi, lòng nhân ái, và hành động hướng thiện của nhân vật ông Diểu.

• Nhiệt thành: Trong việc khẳng định giá trị và ý nghĩa nhân văn của tác phẩm văn học.