♦ Ảnh hưởng của chế độ thực dân với các thuộc địa

- Ảnh hưởng tiêu cực:

+ Về kinh tế: nền kinh tế các nước Đông Nam Á đều yếu kém, lạc hậu, phụ thuộc vào kinh tế tư bản chủ nghĩa phương Tây.

+ Về chính trị - xã hội: chính sách “chia để trị” của thực dân đã khoét sâu mâu thuẫn vùng miền, sắc tộc, tôn giáo. Mâu thuẫn giữa các giai tầng trong xã hội gay gắt. 

+ Về văn hoá: chính sách đồng hoá văn hoá của thực dân phương Tây đã làm mai một không ít những giá trị văn hoá bản địa Đông Nam Á.

- Ảnh hưởng tích cực: xuất phát từ mục tiêu khai thác thuộc địa, các nước thực dân phương Tây đã phát triển hệ thống giao thông vận tải, cầu cảng, nhà máy, hầm mỏ, đồn điền và du nhập phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa vào Đông Nam Á. Vì thế, diện mạo các quốc gia Đông Nam Á cũng có những biến đổi mang tính tích cực.

♦ Liên hệ Việt Nam: Ở Việt Nam, hơn 80 năm cai trị của thực dân Pháp đã để lại những hậu quả nặng nề trên mọi lĩnh vực. Ví dụ như:

- Về chính trị: từ một quốc gia thống nhất, dưới sự thống trị của thực dân Pháp, Việt Nam bị chia thành 3 xứ với 3 chế độ khác nhau: Bắc Kì là xứ bảo hộ; Trung Kỳ là xứ nửa bảo hộ; Nam Kỳ là xứ thuộc địa. Tên nước Việt Nam bị xóa trên bản đồ chính trị thế giới.

- Về kinh tế: sự của du nhập phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa tuy đem lại một số chuyển biến tích cực, tuy nhiên, đó chỉ là sự chuyển biến mang tính cục bộ ở một số ngành nghề, một số địa phương. Về cơ bản, kinh tế Việt Nam vẫn nghèo nàn, lạc hậu, phát triển thiếu cân đối và lệ thuộc nặng nề vào kinh tế Pháp;

- Về xã hội: hầu hết các giai cấp, tầng lớp nhân dân ở Việt Nam bị áp bức, bóc lột nặng nề, lâm vào cảnh nghèo khổ, bần cùng. Mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược bao trùm xã hội, làm bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh yêu nước.

- Về văn hóa: đại bộ phận dân cư vẫn trong tình trạng nghèo đói, lạc hậu, trình độ dân trí thấp (hơn 90% dân số Việt Nam mù chữ); nhiều giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam bị xói mòn; trong xã hội tồn tại phổ biến nhiều hủ tục, tệ nạn xã hội, như: cờ bạc, mại dâm, hút thuốc phiện,…

♦ Quá trình xâm lược và cai trị của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á hải đảo

- Từ sau các cuộc phát kiến địa lí, các nước tư bản phương Tây tăng cường tìm kiếm thị trường và thuộc địa; trong khi đó, các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á đang suy yếu, khủng hoảng. Nhân cơ hội này, các nước tư bản phương Tây tiến hành xâm lược và cai trị các nước ở Đông Nam Á.

+ Ở Inđônêxia, từ thế kỉ XV - XVI, các thế lực thực dân Bồ Đào Nha và Hà Lan cạnh tranh ảnh hưởng. Đến thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành việc xâm chiếm và thiết lập ách thống trị thực dân trên đất nước này.

+ Ở Philíppin: Từ thế kỉ XVI, Philíppin bị thực dân Tây Ban Nha thống trị. Sau khi thất bại trong cuộc chiến tranh với Mỹ (1898), Tây Ban Nha đã nhượng quyền quản lí thuộc địa Philíppin cho Mỹ. Từ năm 1899, Philíppin trở thành thuộc địa của Mỹ.

+ Ở Mã Lai, năm 1826, thực dân Anh đẩy mạnh xâm chiếm các tiểu quốc như Kêđa, Pênang,... và thành lập Mã Lai thuộc Anh vào năm 1895.

- Các nước thực dân phương Tây đã thực thi chính sách chính trị hà khắc, đàn áp phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân, vơ vét bóc lột cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên. Hầu hết các nước Đông Nam Á hải đảo đều rơi vào tình trạng lạc hậu, phụ thuộc nặng nề vào nền kinh tế của các nước phương Tây.

Câu 1. Chỉ ra những dấu hiệu cho thấy văn bản trên là văn bản thông tin.

• Văn bản cung cấp thông tin thực tế về việc xây dựng thương hiệu âm nhạc Việt.
• Có nhận định, dẫn chứng, phân tích mang tính khách quan.
• Văn bản trích nguồn rõ ràng: (Theo Hà Anh, báo Quốc tế …)
• Ngôn ngữ mang tính khái quát, phi biểu cảm, nhằm truyền tải thông tin.

Câu 2. Văn bản trên viết về vấn đề gì?

→ Văn bản nói về tầm quan trọng của việc xây dựng thương hiệu âm nhạc Việt Nam để hội nhập quốc tế, đồng thời đề cập đến các yêu cầu, nhiệm vụ và thách thức của nghệ sĩ và ngành công nghiệp âm nhạc.

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

Phương tiện phi ngôn ngữ:

• Dấu ngoặc kép (“Chiếc chìa khoá vàng để hội nhập”) → nhấn mạnh nhan đề, làm nổi bật ý nghĩa ẩn dụ.
• Dấu chấm lửng… → gợi sự mở rộng, cho thấy vấn đề còn nhiều khía cạnh tiếp tục bàn luận.

Tác dụng:

→ Tăng tính biểu đạt, làm cho người đọc tập trung vào thông tin quan trọng và cảm nhận được tính mở của chủ đề.

Câu 4. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung văn bản với nhan đề “Chiếc chìa khóa vàng để hội nhập”.

• Nhan đề dùng hình ảnh ẩn dụ chiếc chìa khóa vàng → biểu tượng cho giải pháp quan trọng.
• Nội dung văn bản cho thấy xây dựng thương hiệu âm nhạc Việt chính là “chìa khoá” giúp văn hóa Việt mở ra cánh cửa hội nhập quốc tế.
  → Nhan đề phù hợp, thể hiện đúng trọng tâm toàn bộ văn bản.

Câu 5. Văn bản mang lại cho em những thông tin – nhận thức bổ ích gì? Kể 3 việc em có thể làm để góp phần giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kì hội nhập.

Thông tin – nhận thức bổ ích:

• Hiểu rằng xây dựng thương hiệu âm nhạc là việc làm quan trọng để đưa văn hóa Việt ra thế giới.
• Muốn hội nhập phải kết hợp truyền thống – hiện đại.
• Nghệ sĩ và người làm văn hóa cần có chiến lược lâu dài để gìn giữ bản sắc dân tộc.

Ba việc em có thể làm:

1. Tìm hiểu và trân trọng âm nhạc – văn hóa truyền thống Việt Nam (ví dụ: dân ca, nhạc cụ, lễ hội).
2. Giới thiệu văn hóa Việt cho bạn bè qua mạng xã hội, qua giao tiếp hằng ngày.
3. Giữ gìn tiếng Việt, ứng xử văn minh, và lựa chọn tiếp nhận văn hoá ngoại lai một cách chọn lọc, không chạy theo trào lưu mù quáng.