Câu 1

Trong dòng chảy của thơ mới, hình tượng li khách trong "Tống biệt hành" của Thâm Tâm hiện lên như một bức tượng đài đầy kiêu hùng nhưng cũng trĩu nặng u hoài. Không chọn bối cảnh sông dài trời rộng như những cuộc chia ly trong thơ cổ, Thâm Tâm đặt nhân vật vào một nghịch lý đầy ám ảnh: "Đưa người ta không đưa qua sông / Sao có tiếng sóng ở trong lòng?". Nhận định về hình tượng này, có ý kiến cho rằng: "Li khách của Thâm Tâm mang cái chí khí của tráng sĩ thời xưa, nhưng lại mang cái đau đời của tri thức thời nay".Thật vậy, vẻ đẹp của li khách trước hết nằm ở tư thế dứt khoát. Với thái độ "mím chặt môi", "mắt không vương thê nhi", nhân vật hiện thân cho khát vọng lên đường vì đại nghĩa, quyết tâm từ bỏ cuộc sống chật hẹp để theo đuổi lý tưởng "chí lớn chưa về bàn tay không". Tuy nhiên, li khách không phải là một kẻ vô tình. Đằng sau cái vẻ ngoài lạnh lùng ấy là một cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội. Thâm Tâm đã khéo léo sử dụng bút pháp tương phản để khắc họa sự giằng xé giữa cái "nhất quyết" ra đi và cái "ngập ngừng" của tình cảm gia đình (mẹ già, chị, em gái).Đúng như nhà phê bình Hoài Thanh từng nhận xét: "Thâm Tâm đã tiếp nối được cái giọng bi tráng của thơ cổ". Hình tượng li khách không chỉ đại diện cho cá nhân mà còn là biểu tượng cho cả một thế hệ thanh niên trí thức đương thời – những con người luôn khao khát thoát ly thực tại tù túng để tìm kiếm một lẽ sống cao đẹp hơn. Chính sự kết hợp giữa khí phách lẫm liệt và tâm hồn đa cảm đã tạo nên sức sống bền bỉ cho hình tượng này trong lòng độc giả.

Câu 2

Trong hành trình trưởng thành, có một thời điểm ta buộc phải rời xa vòng tay bảo bọc của gia đình để đơn độc đối mặt với thế giới. Đó là lúc ta hiểu rằng: sự tự lập không chỉ là một lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để tồn tại. Đặc biệt đối với tuổi trẻ, tự lập chính là "chìa khóa vàng" để mở ra cánh cửa của thành công và khẳng định giá trị cá nhân. Tự lập là khả năng tự điều khiển cuộc đời mình, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm về chúng mà không dựa dẫm, ỷ lại vào người khác. Sự tự lập không nhất thiết phải là những điều vĩ đại, nó bắt đầu từ việc tự quản lý thời gian, tự chăm sóc bản thân cho đến việc tự định hướng nghề nghiệp. Chúng ta phải hiểu cánh chim muốn bay cao phải tự vỗ đôi cánh của chính mình. Nếu không tự đứng trên đôi chân mình, chúng ta mãi chỉ là những "tầm gửi" sống dựa vào bóng râm của người khác. Ý nghĩa lớn nhất của sự tự lập là giúp người trẻ rèn luyện bản lĩnh và sự kiên cường. Khi tự mình bước đi, những vấp ngã không còn là thất bại mà là những bài học vô giá. Hãy nhìn vào tấm gương của Bill Gates hay Mark Zuckerberg – những người đã dám rời bỏ giảng đường đại học danh giá để tự lập nghiệp từ con số không. Họ đối mặt với vô vàn áp lực và rủi ro, nhưng chính tinh thần tự lập đã tôi luyện nên những đế chế công nghệ làm thay đổi cả thế giới. Tại Việt Nam, nhiều bạn trẻ Gen Z hiện nay đã tự chi trả học phí bằng công việc làm thêm hoặc săn học bổng du học để giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Đó chính là biểu hiện cao đẹp của một thế hệ biết tự chủ và khao khát khẳng định mình. Bên cạnh đó, tự lập còn kích thích sự sáng tạo. Khi rơi vào tình thế phải tự xoay xở, tư duy con người sẽ được kích hoạt tối đa để tìm ra giải pháp. Người tự lập luôn tỏa ra một nguồn năng lượng tin cậy và nhận được sự tôn trọng từ cộng đồng. Ngược lại, lối sống "công tử bột" hay "tiểu thư" chỉ biết hưởng thụ sự dọn sẵn của cha mẹ sẽ khiến người trẻ trở nên yếu ớt, dễ gục ngã trước những biến động của xã hội. Cần nhớ rằng: "Tương lai của bạn phụ thuộc vào rất nhiều thứ, nhưng chủ yếu vẫn là vào chính bạn". Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt rạch ròi giữa tự lập và tự phụ. Tự lập không có nghĩa là cực đoan, từ chối mọi sự giúp đỡ hay cô lập bản thân. Người tự lập thông minh là người biết dùng sức mình làm cốt lõi, đồng thời biết lắng nghe và hợp tác với người khác để hoàn thiện mục tiêu chung. Tóm lại, tự lập là một hành trình tự khám phá để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Đừng sợ hãi những vết sẹo của sự vấp ngã khi mới bắt đầu độc lập, bởi đó chính là huân chương cho lòng quả cảm. Hãy can đảm bước ra khỏi "vùng an toàn" ngay từ hôm nay. Chỉ khi bạn dám tự mình bước đi, bạn mới thấy thế giới này rộng lớn đến nhường nào, và mỗi dấu chân bạn để lại trên con đường ấy mới thực sự mang tên chính bạn.

Câu 1: Nhân vật trữ tình là "Ta" (người đưa tiễn). Câu 2: Không gian: Con đường nhỏ (không có bến sông, thuyền bè). Thời gian: Buổi chiều tà (hoàng hôn), cuối mùa hạ (sen nở nốt). Câu 3: Hiện tượng: sử dụng các từ"không thắm, không vàng vọt" để khẳng định nội tâm "đầy hoàng hôn trong mắt". Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi buồn ly biệt không nằm ở cảnh vật mà kết đọng sâu sắc trong tâm hồn con người. Câu 4: Ý nghĩa: Tượng trưng cho những biến động dữ dội trong lòng người tiễn kẻ đi. Đó là sự giằng xé giữa tình cảm gia đình tha thiết và chí hướng lên đường quyết liệt. Câu 5: Thông điệp: Sự hy sinh tình riêng vì lý tưởng cao cả.Vì:

-Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta phải đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã giữa sự ổn định, êm ấm của cá nhân và khát vọng cống hiến hoặc tìm kiếm chân lý. -Thông điệp này nhắc nhở chúng ta về bản lĩnh, lòng kiên định và cái giá của sự trưởng thành. Để đạt được "chí nhớn", con người cần có sự can đảm để bước ra khỏi vùng an toàn, dù trái tim có thể vẫn trĩu nặng "tiếng sóng".

Câu 1. Phương thức biểu đạt: Biểu cảm (chính), kết hợp tự sự và miêu tả. Câu 2. Đề tài: Nỗi đau thương, tuyệt vọng trong tình yêu và bi kịch thân phận. Câu 3. Hình ảnh tượng trưng: "Mặt nhựt tan thành máu". Cảm nhận: Tượng trưng cho sự đổ vỡ, tan biến của hy vọng. Thế giới trong mắt thi sĩ nhuốm màu đau thương, kinh dị, phản chiếu nội tâm đang rỉ máu và bế tắc cực độ. Câu 4. Biện pháp tu từ khổ cuối: Câu hỏi tu từ:"Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?/ Sao bông phượng nở trong màu huyết,/ Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?" Tác dụng

+Thể hiện sự bơ vơ, lạc lõng của thi nhân giữa trần thế bao la, rộng lớn này. + Thể hiện sự nhạy cảm của thi nhân trước thiên nhiên, cuộc đời: Dường như thiên nhiên, cuộc đời cũng thương cho số kiếp đáng thương, hoàn cảnh lạc lõng của thi nhân mà xúc động, nghẹn ngào, khóc thương cho cuộc đời chàng Hàn Mặc Tử.

Câu 5. Nhận xét cấu tứ: Cấu tứ đi từ lời cầu xin giải thoát (mong được chết) , thực tại chia lìa (mất đi một nửa linh hồn) sự tan rã, hoang mang (rơi vào vực thẳm của nội tâm).Đó là sự vận động từ nỗi đau hữu hình sang trạng thái siêu thực, ma mị đặc trưng của hồn thơ Hàn Mặc Tử.

Câu1.

"Những giọt lệ" là tiếng lòng rướm máu của Hàn Mặc Tử, một thi sĩ mà theo cách nói của Chế Lan Viên là "đã vắt cạn kiệt tâm hồn mình cho nghệ thuật". Ngay từ những dòng đầu, câu hỏi tu từ "Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?" đã bộc lộ sự bế tắc tột cùng của một linh hồn đang quằn quại giữa cơn đau thể xác và bi kịch tình yêu. Hoài Thanh từng nhận xét về thơ Tử là một nguồn thơ "rào rạt và lạ lùng", và sự lạ lùng ấy hiện rõ qua hình ảnh siêu thực: "mặt nhựt tan thành máu". Đỉnh cao của nỗi đau chia lìa nằm ở hai câu thơ kinh điển: "Người đi, một nửa hồn tôi mất / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ". Ở đây, cái tôi không còn nguyên vẹn mà bị xé toạc, khiến ranh giới giữa thực và mộng, giữa tỉnh và điên trở nên nhòa lệ. Hình ảnh "bông phượng nở trong màu huyết" không chỉ là sự quan sát thiên nhiên mà là sự "nội tâm hóa" cảnh vật, biến sắc đỏ rực rỡ thành nỗi đau nhức nhối nhỏ xuống lòng thi sĩ thành những "giọt châu". Qua bài thơ, ta thấy một Hàn Mặc Tử cô độc đến tận cùng dưới "trời sâu", nhưng chính trong bi kịch ấy, ông đã để lại những vần thơ lung linh, kết tinh từ máu và nước mắt, khẳng định một cá tính sáng tạo độc nhất vô nhị của phong trào Thơ Mới.

Câu 2.

Trong cuộc đời mỗi con người, khó khăn và nghịch cảnh giống như những cơn gió ngược, có kẻ sẽ bị thổi bay, nhưng có người lại mượn sức gió đó để cất cánh bay cao. Sự khác biệt ấy nằm ở hai chữ: Ý chí. Có thể nói, ý chí và nghị lực chính là "thép" trong tinh thần, là điểm tựa vững chắc nhất để con người bước qua giông bão. Vậy ý chí và nghị lực là gì? Đó là sự bản lĩnh, kiên cường, là khả năng giữ vững mục tiêu và không đầu hàng trước những thử thách nghiệt ngã của cuộc đời. Nó không phải là một sức mạnh cơ bắp, mà là một sức mạnh tâm linh mãnh liệt, thúc đẩy con người hành động ngay cả khi hy vọng dường như đã tắt lịm. Đúng như nhận định của nhà văn Helen Keller: "Khi một cánh cửa hạnh phúc đóng lại, một cánh cửa khác lại mở ra; nhưng thường chúng ta cứ ngắm mãi cánh cửa đóng lại để rồi không nhìn thấy cánh cửa đang mở ra cho mình." Chính nghị lực là chiếc chìa khóa giúp ta thôi nuối tiếc quá khứ để tự tay mở ra lối đi mới. Sức mạnh của ý chí thể hiện rõ nhất khi con người rơi vào nghịch cảnh. Cuộc sống vốn không phải là thảm đỏ trải đầy hoa hồng, mà là một đường chạy gồ ghề với vô vàn hố sâu thất bại. Người có nghị lực sẽ nhìn thất bại như một "bài kiểm tra" bản lĩnh. Họ hiểu rằng, mỗi lần vấp ngã là một lần cơ bắp tinh thần được rèn luyện thêm săn chắc. Nếu không có ý chí, chúng ta sẽ mãi mãi chỉ là những quân cờ bị số phận định đoạt, sống một cuộc đời mờ nhạt và yếu ớt. Hãy nhìn vào tấm gương của Nick Vujicic – người đàn ông sinh ra không tay, không chân. Với nghịch cảnh ấy, mấy ai dám tin anh có thể trở thành một diễn giả nổi tiếng, một triệu phú và một người cha hạnh phúc? Nhưng Nick đã làm được bằng một ý chí sắt đá, anh chứng minh rằng: "Không có mục tiêu nào là quá lớn, không có ước mơ nào là quá xa vời". Tại Việt Nam, chúng ta không thể không nhắc đến nhà giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký. Đôi bàn tay bị liệt từ nhỏ không ngăn nổi bước chân ông đến trường. Bằng việc luyện viết bằng chân đến rướm máu, ông không chỉ tốt nghiệp đại học mà còn trở thành người thầy vĩ đại, minh chứng sống động cho chân lý "có công mài sắt, có ngày nên kim". Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, thật đáng buồn khi vẫn còn một bộ phận giới trẻ chọn lối sống "thủy tinh" – lấp lánh nhưng lại quá dễ vỡ. Chỉ cần một chút áp lực học tập, một chút trục trặc trong tình cảm hay sự phản đối của gia đình, họ đã vội vàng buông xuôi, thậm chí tìm đến những lối thoát cực đoan. Đó là sự thiếu hụt nghiêm trọng về bản lĩnh sống. Ý chí không phải là một món quà bẩm sinh mà là kết quả của quá trình rèn luyện bền bỉ mỗi ngày. Tóm lại, ý chí và nghị lực chính là thước đo giá trị của một con người. Đúng như võ sư Bruce Lee từng nói: "Đừng cầu nguyện cho một cuộc sống dễ dàng, hãy cầu nguyện cho có sức mạnh để chịu đựng một cuộc sống khó khăn." Mỗi chúng ta hãy là một chiến binh trên hành trình chinh phục ước mơ của chính mình. Đừng sợ hãi giông bão, bởi giông bão chỉ làm cho rễ cây bám sâu hơn vào lòng đất, và nghị lực sẽ giúp bạn đứng vững giữa đất trời với tư thế của một kẻ chiến thắng.

Câu1

Trong kho tàng văn học Nga, Sê-khốp được biết đến là bậc thầy của truyện ngắn trào phúng, và tác phẩm "Anh béo và anh gầy" là một minh chứng tiêu biểu. Truyện không chỉ là cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai người bạn cũ mà còn là bức tranh biếm họa sâu sắc về thói đời, mà nhân vật anh gầy (Pơ-phi-ri) chính là điểm nhấn để thể hiện điều đó.Ban đầu, anh gầy xuất hiện với vẻ ngoài lam lũ, "hai tay lỉnh kỉnh" hành lí, cùng mùi "thịt ướp, mùi bã cà phê" – hình ảnh một người dân lao động chật vật. Khi nhận ra bạn cũ là Mi-sa, anh đã vỡ òa trong niềm vui chân thành, tự hào giới thiệu vợ con và kể về những kỉ niệm "Gê-rô-xtrát" hay "E-phi-an" thời thơ ấu, thể hiện một tình bạn vô tư, không phân biệt địa vị. Tuy nhiên, giây phút định mệnh đến khi anh béo tiết lộ mình là viên chức bậc ba – một chức vụ cao quý. Lập tức, sự tự nhiên trong anh gầy tan biến. Khuôn mặt anh "tái mét", "toàn thân rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm", lời nói chuyển từ "anh bạn" sang "Dạ, bẩm quan trên," cùng với tiếng cười "Hì hì hì" như một chú tẫu. Sự thay đổi đột ngột từ người bạn thân thành kẻ dưới quyền khúm núm đã lột tả thói bệnh sợ hãi và sùng bái cấp bậc đã ăn sâu vào tâm hồn Pơ-phi-ri, biến anh thành một nạn nhân đáng thương của thói quan liêu và căn bệnh ti tiện. Qua nhân vật anh gầy, Sê-khốp đã phơi bày một cách chua chát sự tha hóa của con người trong xã hội trọng danh vọng, địa vị thời bấy giờ.

Câu 2

Trong dòng chảy hối hả của cuộc đời, mỗi người chúng ta đều phải đối diện với vô số sự kiện, biến cố – những mảnh ghép sáng tối đan xen. Có những lúc ta gặp phải chướng ngại vật tưởng chừng không thể vượt qua, có những khoảnh khắc nếm trải thất bại cay đắng. Thế nhưng, điều làm nên sự khác biệt giữa những người sống trọn vẹn và những người sống trong sự u uất lại không nằm ở bản chất sự việc, mà nằm ở lăng kính mà ta dùng để quan sát nó. Chính vì lẽ đó, một ý kiến đã đặt ra vấn đề một cách sâu sắc: “Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai hoặc vui mừng vì bụi gai có hoa hồng.” Câu nói này không chỉ là một nhận định triết học mà còn là một lời mời gọi mạnh mẽ, thúc đẩy chúng ta suy ngẫm và lựa chọn cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống.

Ý kiến trên sử dụng hình ảnh “bụi hồng có gai” và “bụi gai có hoa hồng” để tạo ra hai thái cực đối lập trong cách nhìn. "Phàn nàn vì bụi hồng có gai" đại diện cho cái nhìn bi quan, tiêu cực, chỉ tập trung vào những khó khăn, khuyết điểm (cái gai) mà bỏ qua vẻ đẹp và giá trị cốt lõi (bông hồng). Ngược lại, "vui mừng vì bụi gai có hoa hồng" là cái nhìn tích cực, lạc quan, trân trọng những điều tốt đẹp (bông hồng) ngay cả khi nó phải tồn tại giữa thử thách và hiểm nguy (bụi gai). Việc lựa chọn cách nhìn nhận vấn đề chính là lựa chọn thái độ sống, là quyết định xem ta sẽ để cuộc đời mình bị chi phối bởi những điều tồi tệ hay được thắp sáng bởi những giá trị tốt đẹp.

Cách nhìn nhận tích cực biểu hiện rõ nhất ở khả năng chuyển hóa vấn đề. Thay vì coi thất bại là dấu chấm hết, người có góc nhìn này xem đó là bài học kinh nghiệm quý giá; thay vì than vãn về sự thiếu thốn, họ biết tận dụng những gì đang có; thay vì trách cứ người khác, họ tìm kiếm giải pháp và cơ hội từ chính khó khăn. Họ luôn tìm thấy "tia sáng" hy vọng ẩn sau đám mây đen.

Việc lựa chọn góc nhìn tích cực đóng vai trò then chốt trong việc kiến tạo một cuộc sống hạnh phúc và thành công.Về mặt tinh thần: Nó là liều thuốc giải độc cho sự lo lắng, giúp con người giữ vững tâm thế bình an, lạc quan, giảm căng thẳng và tăng cường sức khỏe tinh thần.Về mặt hành động: Cái nhìn tích cực tạo ra động lực mạnh mẽ để hành động, giúp con người không bỏ cuộc trước khó khăn. Nó thúc đẩy sự sáng tạo và khả năng vượt qua nghịch cảnh.

Nổi bật nhất là câu chuyện của Nick Vujicic. Sinh ra đã không có tay chân, anh hoàn toàn có thể chọn thái độ "phàn nàn vì bụi hồng có gai", sống trong sự tuyệt vọng và trách móc số phận. Nhưng Nick đã chọn cách nhìn "vui mừng vì bụi gai có hoa hồng", trân trọng những gì mình có, biến khiếm khuyết thành động lực, trở thành diễn giả truyền cảm hứng toàn cầu. Hay trong đại dịch COVID-19, nhiều người đã biến sự cách ly thành cơ hội để học hỏi kỹ năng mới, dành thời gian cho gia đình, thay vì chỉ than vãn về sự gò bó, mất mát.

Tuy nhiên, nếu quá lạc quan mà bỏ qua sự thật (chỉ thấy hoa hồng mà phủ nhận cái gai) sẽ dẫn đến sự chủ quan, ảo tưởng, không lường trước được rủi ro. Cái gai vẫn tồn tại, và ta cần phải nhận biết nó để bảo vệ mình. Do đó, cách nhìn đúng đắn nhất là cái nhìn toàn diện và cân bằng, vừa nhìn thấy hoa hồng để có hy vọng, vừa nhìn thấy cái gai để có sự thận trọng và chuẩn bị.

Thái độ quyết định độ cao của cuộc đời. Cuộc sống luôn song hành cả hoa và gai, cả thành công và thất bại. Chúng ta không thể thay đổi những gì đã xảy ra, nhưng hoàn toàn có thể chọn cách phản ứng trước nó. Hãy rèn luyện thói quen nhìn nhận vấn đề đa chiều, tìm kiếm ý nghĩa tích cực trong mọi hoàn cảnh, và luôn giữ một tinh thần lạc quan, chủ động. Rốt cuộc, chiếc chìa khóa dẫn đến sự mãn nguyện và hạnh phúc không nằm ở việc cuộc đời đối xử với ta như thế nào, mà nằm ở việc ta đối xử với cuộc đời ra sao.

Giữa bộn bề thử thách, thay vì phí hoài năng lượng để than thở về những chiếc gai nhọn, ta hãy dành thời gian để chiêm ngưỡng vẻ đẹp và hương thơm của bông hồng. Bởi lẽ, việc lựa chọn góc nhìn không chỉ là một quyết định nhất thời, mà là một sự đầu tư nghiêm túc vào chất lượng cuộc sống của chính mình. Sự lựa chọn ấy sẽ tạo ra một thế giới nội tâm bình yên, biến những điều không may mắn thành bệ phóng cho sự trưởng thành và thành công. Hãy nhớ rằng, dù đứng trước bất cứ hoàn cảnh nào, quyền lực lớn nhất của con người vẫn là quyền được lựa chọn thái độ sống.

Câu 1. Thể loại của văn bản là truyện ngắn. Câu 2. Đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy là: "Không đâu, anh bạn ạ, cao hơn thế nữa đấy, − anh béo nói. − Mình là viên chức bậc ba rồi... có hai mề đay của Nhà nước. Anh gầy bỗng dưng tái mét mặt, ngây ra như phỗng đá, nhưng lát sau thì anh ta toét miệng cười mặt mày nhăn nhúm; dường như mắt anh ta sáng hẳn lên. Toàn thân anh ta rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm... Cả mấy thứ va-li, hộp, túi của anh ta như cũng co rúm lại, nhăn nhó... Chiếc cằm dài của bà vợ như dài thêm ra; thằng Na-pha-na-in thì rụt chân vào và gài hết cúc áo lại..." Câu 3. Tình huống truyện là: Cuộc gặp gỡ tình cờ, bất ngờ trên sân ga của hai người bạn thân từ thuở nhỏ (Anh béo và Anh gầy) sau nhiều năm xa cách.

Câu 4

Thái độ của anh gầy đối với anh béo đã thay đổi một cách đột ngột và hoàn toàn đối lập ngay sau khi anh béo tiết lộ cấp bậc cao của mình

+Trước đó, mối quan hệ của họ là thân mật, bình đẳng của hai người bạn từ thuở nhỏ. Anh gầy xưng hô "mình - cậu", vui vẻ ôm hôn anh béo đến ba lần, mắt rưng rưng, và thoải mái kể về cuộc sống, gia đình mình.

+ sau khi biết cấp bậc, anh gầy lập tức bị chi phối bởi thói sùng bái quyền lực, chuyển sang thái độ khúm núm, hèn mọn. Anh ta đổi cách xưng hô thành "Dạ, bẩm quan trên", "Quan lớn", và tự gọi mình là "kẻ bần dân". Biểu cảm của anh thay đổi từ niềm vui thành sự sợ sệt (mặt "tái mét", "ngây ra như phỗng đá") rồi thành sự nịnh bợ (toàn thân "rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm", cúi gập mình, cười hì hì).

Câu 5. Nội dung chính của văn bản là: Truyện ngắn phê phán sâu sắc thói a dua, xu nịnh, bợ đỡ, sự tha hóa nhân cách của tầng lớp tiểu thị dân (nhân vật Anh gầy) trong xã hội Nga cuối thế kỉ XIX, khi mà các quan hệ xã hội bị chi phối và xác định bởi thứ bậc, địa vị và quyền lực .

Câu 1. Thể thơ:bảy chữ

Câu 2. Vần: " bay- tay -này" Kiểu vần:vần chân Câu 3. Biện pháp tu từ: điệp từ "Những" ở khổ cuối). Tác dụng: +Giúp tăng tính liên kết, tạo giọng điệu, nhịp điệu cho câu thơ

+Nhấn mạnh nỗi buồn chia ly, tạo cảm giác triền miên, dai dẳng.

Câu 4. Đề tài: Sự chia ly, tiễn biệt Chủ đề: Nỗi buồn cô đơn, sự xót xa của nhà thơ trước những cuộc chia lìa, qua đó thể hiện lòng trắc ẩn sâu sắc đối với số phận con người.

Câu 5. Yếu tố tự sự được thể hiện: Thông qua vai trò của nhân vật xưng "tôi" và việc sử dụng lời thoại trực tiếp

Tác dụng:

+Biến nỗi buồn trừu tượng thành những cảnh đời có thật, có tính bi kịch cụ thể. Tăng tính chân thực: Giúp người đọc dễ dàng đồng cảm và cảm nhận được chiều sâu của nỗi buồn ly tán.

+Nỗi buồn không chỉ là cá nhân mà mang tính khái quát về thân phận, tư tưởng ly biệt của con người trong bối cảnh xã hội bấy giờ

Câu1

Trong dòng chảy của thơ ca hiện đại Việt Nam, chia tay và khao khát đoàn tụ luôn là nguồn cảm hứng bất tận, thể hiện qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau. Nếu Tố Hữu tìm thấy niềm tin trong lý tưởng lớn, thì Nguyễn Đình Thi lại chọn cách tiếp cận những cảm xúc đời thường, dung dị và giàu suy tư hơn. Xuất phát từ bối cảnh lịch sử đầy biến động và những chuyến đi không hẹn ngày về, bài thơ Những bóng người trên sân ga đã ra đời. Tác phẩm đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả nhờ những nét đặc sắc trong nghệ thuật thể hiện. Bài thơ sử dụng một giọng điệu trữ tình, chiêm nghiệm sâu lắng, kết hợp với cấu tứ độc đáo: lấy hình ảnh sân ga—nơi gặp gỡ và chia li—làm trung tâm để triển khai cảm xúc và suy tư. Nghệ thuật miêu tả đặc sắc qua việc sử dụng các hình ảnh mang tính biểu tượng cao như "đôi mắt" của người sắp đi, "bàn tay", "bóng người" in trên sân ga đã giúp hiện thực hóa cảm xúc, biến sự chia li vô hình thành những chi tiết hữu hình, cụ thể. Đặc biệt, việc sử dụng thể thơ tự do với những câu thơ dài ngắn linh hoạt, cùng với nhịp điệu lúc nhanh lúc chậm đã mô phỏng thành công sự xáo động, hối hả của sân ga và dòng chảy cảm xúc phức tạp, đan xen giữa lưu luyến, tiếc nuối và niềm tin vào tương lai. Chính những thủ pháp nghệ thuật tinh tế này đã tạo nên sự đa tầng, giàu chất suy tưởng cho tác phẩm.

Câu 2 Trong cuộc đời mỗi người, sẽ có lúc ta đứng trước những ngã rẽ, những con đường. Có những con đường đã mòn dấu chân người, an toàn và dễ đi; nhưng cũng có những lối nhỏ hoang vu, chưa từng ai đặt chân đến. Chính trong khoảnh khắc ấy, triết lý sống của nhà thơ Mỹ Robert Frost lại vang vọng: "Trong rừng có nhiều lối đi/ Và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người." Câu thơ không chỉ là sự lựa chọn mang tính cá nhân mà còn là tuyên ngôn mạnh mẽ về một thái độ sống: sự chủ động trong việc lựa chọn lối đi riêng và sáng tạo trong cuộc sống. Đây là một tinh thần dũng cảm, là chìa khóa để mở ra những thành công vượt trội và một bản sắc không thể trộn lẫn. "Lối đi chưa có dấu chân người" không phải là sự lập dị vô nghĩa, mà là lối đi riêng, là sự lựa chọn táo bạo, khác biệt so với số đông, dựa trên sự tìm tòi, khám phá và sáng tạo. "Chủ động lựa chọn" là ý chí tự thân, là việc dám nghĩ khác, dám làm khác, sẵn sàng từ bỏ vùng an toàn để theo đuổi giá trị độc đáo của bản thân. Biểu hiện của sự chủ động này rất đa dạng: đó là người không chấp nhận lối mòn trong công việc, luôn tìm kiếm giải pháp tối ưu hơn; đó là nghệ sĩ phá vỡ rào cản của trường phái cũ để định hình phong cách mới; hay đơn giản là người trẻ dám dấn thân khởi nghiệp trong một lĩnh vực chưa ai khai phá. Họ là những người chấp nhận rủi ro, cô đơn nhưng đổi lại là niềm vui của sự tiên phong. Việc chủ động chọn lối đi riêng mang lại ý nghĩa to lớn. Thứ nhất, nó là cách mạnh mẽ nhất để khẳng định bản sắc cá nhân. Khi không đi theo đám đông, ta tự khắc nổi bật, tạo ra thương hiệu độc nhất cho chính mình. Thứ hai, lối đi riêng thường dẫn đến những thành tựu đột phá và vĩ đại. Các phát minh, cải tiến mang tính cách mạng đều xuất phát từ những ý tưởng bị coi là "điên rồ" ban đầu. Nhà khoa học, nhà kinh doanh, hay nhà hoạt động xã hội muốn tạo ra giá trị mới cho nhân loại đều phải can đảm bước ra khỏi công thức cũ. Lựa chọn sáng tạo còn giúp con người khai phá tối đa tiềm năng của bản thân, biến những điều không thể thành có thể. Trong lịch sử,có vô số tấm gương về sự chủ động chọn lối đi riêng. Steve Jobs đã bị coi là điên rồ khi muốn kết hợp công nghệ máy tính phức tạp với thiết kế tối giản và trải nghiệm người dùng trực quan, nhưng chính lựa chọn đó đã tạo nên đế chế Apple, thay đổi cách chúng ta tương tác với thế giới. Hay nữ văn sĩ J.K. Rowling, dù bị hơn mười nhà xuất bản từ chối bản thảo đầu tiên của Harry Potter, vẫn kiên trì theo đuổi "lối đi" viết về thế giới phù thủy, cuối cùng tạo ra một hiện tượng văn học toàn cầu. Họ đã chứng minh rằng, thành công thực sự không nằm ở việc bắt chước mà ở sự khác biệt và kiên định. Bên cạnh những người dũng cảm, vẫn còn một số người chọn cuộc sống thụ động, an phận, chỉ mong đi theo vết chân người khác vì sợ thất bại, sợ bị chỉ trích. Họ chấp nhận sống một cuộc đời "nhỏ bé", dễ dàng nhưng vô vị. Tuy nhiên, cũng cần tỉnh táo phân biệt: "lối đi riêng" không phải là sự bất mãn tiêu cực hay phá cách mù quáng. Lựa chọn này cần phải dựa trên nền tảng tri thức, sự chuẩn bị nghiêm túc và trách nhiệm với cộng đồng, tránh sự chủ quan, lập dị. Việc đi trên con đường chưa có dấu chân đồng nghĩa với cô đơn và áp lực. Để vượt qua, người ta cần trang bị cho mình bản lĩnh, ý chí sắt đá và niềm tin tuyệt đối vào giá trị mình đang kiến tạo. Nhà thơ Frost đã chọn "lối đi chưa có dấu chân người", và chính lựa chọn ấy đã làm nên sự khác biệt trong cuộc đời ông. Trong kỷ nguyên hội nhập và cạnh tranh khốc liệt, việc chủ động lựa chọn lối đi riêng, sáng tạo không còn là một sự xa xỉ mà là một điều kiện tiên quyết để tồn tại và phát triển rực rỡ. Hãy thôi chần chừ trước ngưỡng cửa của những con đường mòn quen thuộc. Mỗi cá nhân sinh ra đã là một bản thể độc đáo, vậy tại sao lại phải lặp lại cuộc đời của người khác? Hãy dũng cảm bước vào rừng, tự vẽ nên bản đồ cho chính mình, để lại dấu chân tiên phong của riêng ta trên con đường dẫn đến tương lai.

1.Trong bức tranh hiện thực nghiệt ngã của xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, nhà văn Nam Cao đã tạo nên một hình tượng nhân vật day dứt và ám ảnh: người trí thức nghèo. Nhân vật Thứ trong đoạn trích cuối tiểu thuyết “Sống mòn” không phải là kẻ ác hay người thất bại vì lười biếng, mà là nạn nhân điển hình của một bi kịch sâu sắc hơn: sự mòn mục của tinh thần trước gánh nặng vật chất.Thứ khởi đầu với những hoài bão "vĩ nhân" cao đẹp ("sẽ đỗ tú tài... y sang Tây... sẽ thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình"). Thế nhưng, con tàu đời lại đang cuốn y về một thực tế tàn nhẫn: thất nghiệp, phải "ăn bám vợ" và mục rữa ở "một xó nhà quê". Nỗi đau lớn nhất của Thứ không phải là nghèo, mà là nhận thức được sự hủy hoại tinh thần của chính mình: "Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra". Việc y sợ hãi cái chết thông thường mà lại căm ghét cái chết trong lúc sống ("Chết ngay trong lúc sống mới thật là nhục nhã") cho thấy y đã tự phê phán bi kịch "sống mòn" một cách cực kỳ sâu sắc.Tuy nhiên, bi kịch của Thứ không chỉ do hoàn cảnh mà còn do tính nhu nhược, hèn yếu của bản thân. Mặc dù khát khao "đi bất cứ đâu, mặc rủi may" để thoát khỏi sự khinh miệt, y lại nhanh chóng đầu hàng. Y biết rõ mình sẽ không đi đâu, chỉ "để mặc con tàu mang đi", giống như "một con trâu" bị giữ lại bởi "thói quen, lòng sợ hãi sự đổi thay". Thứ là mẫu người trí thức thừa nhận được bi kịch nhưng thiếu sức mạnh để vượt qua, một sự đánh giá chân thực và đau xót của Nam Cao về tầng lớp tiểu tư sản lúc bấy giờ.Đến cuối đoạn trích, khi chứng kiến sự "thay đổi" dữ dội của nhân loại qua cuộc chiến tranh tàn khốc, lòng Thứ vẫn kịp hé ra một tia hy vọng mong manh về một tương lai tươi sáng hơn. Sự hy vọng này cho thấy lương tri và khát vọng sống có ý nghĩa của người trí thức vẫn chưa hoàn toàn bị dập tắt. Tuy nhiên, chính câu hỏi tự vấn "Y đã làm gì chưa?" đã đóng lại mọi ảo vọng, buộc Thứ phải đối diện với sự thật rằng, cuộc sống đẹp đẽ chỉ dành cho những ai xứng đáng và dám hành động. Thứ, trong hành trình "sống mòn", là lời cảnh tỉnh đầy chua xót của Nam Cao về trách nhiệm của người trí thức trước số phận và thời cuộc.

2.

Nhà văn đại tài Gabriel Garcia Marquez đã để lại một câu nói đầy chiêm nghiệm, đi sâu vào bản chất của sự sống và phát triển: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Lời khẳng định này chính là lời nhắc nhở sâu sắc về mối liên hệ mật thiết giữa tuổi trẻ và ước mơ.

Tuổi trẻ không chỉ là một giai đoạn về mặt thời gian, mà là một trạng thái tinh thần, được định hình và nuôi dưỡng bởi chính những khát vọng, hoài bão mà ta theo đuổi. Tuổi trẻ là mùa xuân của đời người, là thời điểm con người sở hữu nguồn năng lượng dồi dào, sự sáng tạo không giới hạn và một trái tim đầy nhiệt huyết. Ước mơ trong giai đoạn này giống như hạt giống tiềm năng, cần được gieo trồng trên mảnh đất của lòng dũng cảm và sự kiên trì. Chính ước mơ là động lực mạnh mẽ nhất, thúc đẩy người trẻ dám bước ra khỏi vùng an toàn, chấp nhận rủi ro và đối mặt với thử thách. Khi có ước mơ, cuộc sống trở nên có mục đích, ý nghĩa, và mỗi ngày trôi qua đều là một bước tiến chứ không phải sự lặp lại nhàm chán. Khẳng định của Marquez nhấn mạnh rằng sự “già đi” thực sự là sự chết yểu của tinh thần. Khi một người ngừng mơ ước, họ bắt đầu chấp nhận hiện tại, từ bỏ khao khát học hỏi, khám phá và thay đổi. Dù mới ở độ tuổi đôi mươi, nếu không còn khát vọng vươn lên, người đó đã trở nên “già” về mặt tâm hồn. Ngược lại, những người giữ ngọn lửa ước mơ luôn giữ được sự trẻ trung, lạc quan và tích cực.

Ước mơ đóng vai trò là nguồn năng lượng, là kim chỉ nam không thể thiếu của tuổi trẻ. Nếu không có ước mơ, tuổi trẻ sẽ trở nên lạc lõng, vô định, và dễ dàng rơi vào trạng thái chấp nhận, bằng lòng với thực tại tầm thường. Ước mơ biến quãng đời sung mãn nhất của đời người thành một hành trình có ý nghĩa. Nó không chỉ là mục tiêu xa xôi, mà còn là động lực để mỗi người vượt qua sự lười biếng, đối mặt với khó khăn, và biến những điều không thể thành có thể. Chính khao khát cháy bỏng được đạt tới điều mình mong muốn đã tạo nên sự khác biệt giữa một thanh niên sống trọn vẹn và một người trẻ tuổi đang "sống mòn". Một dẫn chứng tiêu biểu cho sức mạnh của ước mơ là Walt Disney. Ông đã phải đối mặt với vô vàn thất bại, bị tờ báo Kansas City Star sa thải vì "thiếu trí tưởng tượng và không có ý tưởng hay". Thậm chí, ý tưởng thành lập Disneyland ban đầu còn bị nhiều người coi là điên rồ và bị ngân hàng từ chối cho vay vốn nhiều lần. Thế nhưng, Disney đã không ngừng theo đuổi ước mơ biến thế giới hoạt hình thành hiện thực. Chính sự kiên định với khát vọng đã giúp ông vượt qua mọi rào cản, tạo ra một đế chế giải trí vĩ đại và truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới. Ước mơ giữ ông trẻ trung và sáng tạo cho đến cuối đời. Trường hợp của Nick Vujicic càng chứng minh rằng ước mơ không bị giới hạn bởi hoàn cảnh thể chất. Sinh ra không có tay chân, nhưng anh đã từ chối an phận và chìm đắm trong tuyệt vọng. Ước mơ của anh là trở thành một diễn giả truyền cảm hứng, lan tỏa thông điệp về hy vọng và tình yêu cuộc sống. Nick đã biến khuyết tật thành điểm mạnh, đi khắp thế giới để thực hiện ước mơ của mình. Sức mạnh của khát vọng đã giúp anh sống một cuộc đời trọn vẹn, năng động và "trẻ" hơn rất nhiều người bình thường. Anh đã chứng minh rằng tuổi trẻ của tinh thần là vô tận, miễn là ta còn ước mơ. Ước mơ không chỉ là mục tiêu cá nhân mà còn là trách nhiệm của tuổi trẻ đối với bản thân và xã hội. Đừng sợ thất bại: Thất bại là một phần tất yếu của hành trình theo đuổi ước mơ. Người trẻ cần học cách đứng dậy sau vấp ngã. Không ngừng học hỏi: Thế giới thay đổi nhanh chóng. Để hiện thực hóa ước mơ, người trẻ phải liên tục trau dồi kiến thức và kỹ năng. Hành động dứt khoát: Ước mơ chỉ là hão huyền nếu không đi kèm với hành động cụ thể.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng, việc theo đuổi ước mơ không phải là một hành trình màu hồng. Sẽ có những lúc vấp ngã, chán nản, và muốn bỏ cuộc. Điều quan trọng là không được ngừng lại. Một người chỉ thực sự già khi họ mất đi khả năng nhìn thấy tương lai tốt đẹp hơn, mất đi niềm tin vào chính bản thân mình và vào sức mạnh của sự thay đổi.

Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng, việc theo đuổi ước mơ không phải là một hành trình màu hồng. Sẽ có những lúc vấp ngã, chán nản, và muốn bỏ cuộc. Điều quan trọng là không được ngừng lại. Một người chỉ thực sự già khi họ mất đi khả năng nhìn thấy tương lai tốt đẹp hơn, mất đi niềm tin vào chính bản thân mình và vào sức mạnh của sự thay đổi. Vậy thì, hỡi những người trẻ đang mang trong mình dòng máu nhiệt huyết, hãy nhớ rằng chiếc đồng hồ sinh học có thể đếm những năm tháng trôi qua, nhưng chỉ có chính bạn mới có quyền quyết định nhịp đập của trái tim mình. Hãy giữ ngọn lửa ước mơ luôn cháy rực, bởi khi bạn vẫn còn khao khát, vẫn còn hành động, và vẫn còn hướng về phía trước, bạn sẽ mãi mãi mang trong mình sự tươi trẻ bất diệt của một người đang sống đúng nghĩa. Hãy biến mỗi ngày thành một bước tiến gần hơn đến đỉnh cao mà bạn hằng mơ ước, để dù năm tháng có trôi qua, tinh thần của bạn vẫn luôn là một mùa xuân vĩnh cửu.

1 Điểm nhìn được sử dụng là Điểm nhìn bên trong nhân vật

2. Ước mơ của Thứ khi còn đi học là những hoài bão lớn lao, phi thường của một người trí thức có lí tưởng:

+ Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học, sang Tây (Pháp).

+Trở thành một vĩ nhân có khả năng đem đến những sự thay đổi lớn lao cho đất nước

+Không muốn trở thành "một ông phán tầm thường, mắt cận thị và lưng gù, tháng tháng lĩnh lương vê nuôi vợ, nuôi con".

3 biện pháp tự từ:Liệt kê (mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra)

Tác dụng: +Nhấn mạnh bi kịch sống mòn: + Tạo nên một chuỗi tăng tiến, diễn tả sự tàn phá khủng khiếp, chậm rãi và triệt để của cuộc sống nghèo đói và bế tắc đối với tinh thần và nhân cách của người trí thức. Đời Thứ không chỉ dừng lại mà là đang bị hủy hoại từng chút một. Khẳng định nỗi đau tinh thần tột cùng: +Qua đó ,tác giả phê phán một xã hội đã làm thui chột cả một kiếp người có ước mơ.

4 .Cuộc sống và con người của nhân vật Thứ trong văn bản:

+ Cuộc sống: Bế tắc và Vô nghĩa Sự sa sút: Từ một người có hoài bão lớn lao (đỗ đạt, làm vĩ nhân), Thứ nay phải đối diện với thực tại thất nghiệp, bị tước đi kế sinh nhai, buộc phải trở về "một xó nhà quê" để "ăn bám vợ".

+Con người: Mâu thuẫn và Nhu nhược. Thứ vẫn giữ được nhận thức sâu sắc về sự nhục nhã của kiếp sống tầm thường. Anh phẫn uất và có ý chí phản kháng: "Không! Y sẽ không chịu về quê. Ý sẽ đi bất cứ đâu...". Tuy nhiên, ý chí đó lại nhu nhược trước sức mạnh của hoàn cảnh và chính sự hèn yếu của bản thân.

Nhận xét:

Thứ là nạn nhân của xã hội cũ, người bị thực tại nghèo đói và sự nhu nhược nội tại biến thành một kẻ sống mòn, một bi kịch điển hình mà Nam Cao muốn phê phán và thương cảm.

5. Triết lí nhân sinh nổi bật nhất là: "Sống tức là thay đổi..."

Vì:

+Sự sống nằm ở sự thay đổi: Nam Cao khẳng định rằng, cuộc đời là dòng chảy không ngừng ("chẳng có cái gì tới hai lần"). Nếu con người không dám thay đổi, không dám dứt bỏ "thói quen, lòng sợ hãi", họ sẽ bị trì trệ và mục ruỗng về tinh thần (tức là "sống mòn"), dù thể xác còn tồn tại.

+ Triết lí này nhấn mạnh tính chủ động của cá nhân. Việc Thứ tự vấn "Y đã làm gì chưa?" thể hiện rằng Nam Cao đề cao giá trị của sự nỗ lực, đấu tranh và hành động. Chỉ những người thực sự hành động, kiến tạo cuộc đời mình mới xứng đáng được hưởng hạnh phúc và ý nghĩa, chứ không phải chỉ trông chờ vào sự may mắn hay thay đổi từ bên ngoài (như sau chiến tranh).

+Triết lí này khuyến khích con người phải dũng cảm đối diện và vượt qua sự nhu nhược của bản thân, không cho phép nỗi sợ hãi trở thành rào cản ngăn cách ta với một cuộc sống rộng rãi, ý nghĩa hơn.