Câu 1:

Trong đoạn trích cuối tiểu thuyết Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa sâu sắc bi kịch tinh thần của nhân vật Thứ – một trí thức trẻ mang trong mình nhiều hoài bão nhưng bị hiện thực tàn nhẫn vùi lấp. Khi ngồi trên ghế nhà trường, Thứ từng mơ ước trở thành người có ích cho xã hội, cống hiến và làm nên những đổi thay lớn lao. Thế nhưng cuộc đời nghèo túng, thất nghiệp và bế tắc đã đẩy Thứ vào cảnh “sống mòn”, sống co cụm, chỉ biết lo miếng cơm manh áo. Những suy nghĩ liên tiếp “mốc lên, gỉ đi, mòn, mục” cho thấy nỗi tuyệt vọng tột cùng của Thứ trước tương lai đen tối. Anh ý thức rõ sự nhu nhược của bản thân nhưng lại bất lực không vượt thoát. Dẫu vậy, trong sâu thẳm Thứ vẫn le lói một tia hy vọng về cuộc sống đẹp đẽ hơn. Nhân vật Thứ vừa đáng thương vừa đáng trân trọng: đáng thương vì bị xã hội cũ bóp nghẹt, đáng trân trọng vì trái tim vẫn khát khao sống có ý nghĩa. Qua Thứ, Nam Cao đã tố cáo hiện thực ngột ngạt trước Cách mạng, nơi những người có tri thức buộc phải “chết ngay khi còn sống”.

Câu 2:

Trong cuộc đời mỗi người, tuổi trẻ là một giai đoạn đặc biệt, rực rỡ và đầy ắp khát vọng. Nó là thời điểm lý tưởng để ấp ủ, theo đuổi những ước mơ lớn lao. Một câu nói của nhà văn Gabriel Garcia Marquez đã khắc họa sâu sắc mối liên hệ này: "Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ." Câu nói không chỉ là một lời chiêm nghiệm sâu sắc về tuổi tác mà còn là một lời khẳng định mạnh mẽ về vai trò của ước mơ, là kim chỉ nam dẫn lối cho tuổi trẻ trên hành trình kiến tạo tương lai.

Thứ nhất, ước mơ chính là động lực mạnh mẽ nhất giúp tuổi trẻ luôn tràn đầy sức sống và năng lượng. Khi có ước mơ, tuổi trẻ có mục đích để phấn đấu, có "ngọn lửa bất diệt" để soi đường, giúp họ vượt qua những khó khăn, thử thách tưởng chừng như không thể vượt qua. Người trẻ có ước mơ luôn tràn đầy nhiệt huyết, dám nghĩ, dám làm và không dễ dàng gục ngã trước thất bại. Họ xem thất bại là một bài học kinh nghiệm quý giá để đứng dậy, rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến về phía trước. Ngược lại, nếu không có ước mơ, tuổi trẻ dễ rơi vào trạng thái thụ động, vô vọng. Cuộc sống trở nên nhàm chán, thiếu đi sự hứng khởi và khát khao vươn lên. Thứ hai, câu nói của Gabriel Garcia Marquez còn cho thấy việc ngừng theo đuổi ước mơ là con đường dẫn đến sự "già nua" của tinh thần, của tâm hồn. "Già đi" ở đây không chỉ là về thể xác mà còn là sự suy tàn của ý chí, là sự mất đi khát vọng sống và niềm tin vào tương lai. Một người trẻ dù có sức khỏe dồi dào nhưng nếu đã từ bỏ những ước mơ, họ sẽ đánh mất đi sự trẻ trung, sự năng động và sáng tạo vốn có. Họ sẽ dần trở nên buồn tẻ, hoài niệm và mất đi khả năng cống hiến. Sự "già đi" ấy chính là sự mai một của tinh thần, là nỗi nuối tiếc khi nhìn lại những năm tháng tuổi trẻ đã trôi qua mà không để lại dấu ấn gì. Liên hệ với thực tế, chúng ta thấy rõ điều đó. Bao quanh ta không ít những người trẻ tuổi nhưng lại mang trong mình tâm lý của người già: chỉ biết an nhàn, chấp nhận hiện tại mà không dám vươn tới những điều lớn lao hơn. Họ sợ thay đổi, sợ thất bại và sợ những thử thách. Họ có thể có những mong muốn, khát khao nhưng không dám biến nó thành hành động cụ thể. Họ để những ước mơ ấy dần bị bào mòn bởi sự lười biếng, bởi những lo toan đời thường, cho đến khi chúng lụi tàn hẳn. Khi ấy, họ có thể có cuộc sống đủ đầy về vật chất nhưng tâm hồn thì trống rỗng, thiếu vắng niềm vui và ý nghĩa.

Qua lời phát biểu của Gabriel Garcia Marquez, chúng ta nhận thức được rằng tuổi trẻ và ước mơ có một mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. Ước mơ là nguồn sống, là ngọn lửa bất diệt giúp tuổi trẻ tỏa sáng và khẳng định giá trị của bản thân. Do đó, mỗi người trẻ cần phải biết trân trọng và theo đuổi ước mơ của mình. Hãy để ước mơ dẫn lối, nuôi dưỡng tinh thần và động lực sống. Đừng bao giờ để bản thân "già đi" vì đã ngừng theo đuổi những khát vọng đẹp đẽ của tuổi trẻ. Hãy biến tuổi trẻ thành một hành trình đầy ý nghĩa, nơi mà sự nhiệt huyết và khát vọng được cháy hết mình.

Câu 1.

Đoạn trích sử dụng ngôi kể thứ ba, nhưng người kể chuyện đặt điểm nhìn vào nhân vật Thứ, tái hiện rất rõ suy nghĩ, tâm trạng, nỗi buồn và những day dứt bên trong của nhân vật.

Câu 2.

Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là:

• Thi đỗ Thành chung, rồi tú tài, sau đó vào Đại học đường.

• Sang Tây học.

• Trở thành một vĩ nhân, làm những điều lớn lao để đổi thay cho đất nước.

=> Đó là ước vọng của một trí thức trẻ đầy lý tưởng và khát khao cống hiến.

Câu 3.

Biện pháp tu từ trong đoạn: “Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê…” là liệt kê kết hợp phép điệp “sẽ”

Biện pháp tu từ trên có tác dụng là:

• Nhấn mạnh cảm giác bế tắc, suy tàn, mục rữa của cuộc đời Thứ.

• Cho thấy nỗi tuyệt vọng, tự ti, bất lực của nhân vật trước tương lai mờ mịt.

• Tố cáo hiện thực xã hội cũ đầy ngột ngạt, khiến những trí thức như Thứ bị vùi lấp, sống “mòn” cả đời.

• Tăng sức gợi tả và gợi cảm, làm nổi bật nỗi đau và sự dằn vặt nội tâm của nhân vật.

Câu 4.

Cuộc sống của Thứ:

• Nghèo túng, bấp bênh, thiếu việc làm.

• Tương lai mù mịt, không lối thoát.

• Cuộc đời bị cuốn vào vòng luẩn quẩn “sống mòn”.

Con người Thứ:

• Từng có lý tưởng, hoài bão lớn lao.

• Nhưng dần trở nên rụt rè, nhu nhược, bất lực vì hoàn cảnh xã hội.

• Luôn sống trong mặc cảm, tự khinh, đau đớn vì thấy mình “chưa sống đã mòn”.

• Vẫn còn những tia hi vọng mơ hồ → chứng tỏ tâm hồn Thứ không hề tắt hẳn, anh vẫn khao khát sống có ý nghĩa.

=> Nam Cao thể hiện sự cảm thông sâu sắc với bi kịch tinh thần của những trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng.

Câu 5.

Một triết lý nhân sinh rút ra từ văn bản là “Sống là phải dám thay đổi. Ai sợ hãi trước sự đổi thay thì sẽ sống mòn, sống hoài phí.”

Bài học rút ra là

• Con người chỉ thực sự sống khi dám lựa chọn, dám chống lại thói quen và nỗi sợ, không để hoàn cảnh vùi lấp mình.

• Nếu không đấu tranh với sự trì trệ, ta dễ trở nên nhỏ nhen, mòn mỏi như Thứ và bao người dân quê trong đoạn trích.

• Mỗi người trẻ cần nuôi ý chí, giữ hoài bão và biết hành động để tự tạo con đường riêng cho mình.

Câu 1

Trong đoạn trích Thuý Kiều Thuý Kiều hiện lên là một ngươif phụ nữ giàu tình cảm, thuỷ chung và sâu sắc. Trước cảnh tiễn biệt người yêu, nàng không giấu được nỗi đau và thương nhớ. Mỗi lời nói, hành động của Kiều đều chan chứa tình nghĩa: nàng tiễn đưa, dặn dò, lo lắng cho chàng Thúc Sinh như người vợ hiền tiễn chồng ra trận. Dù biết duyên trắc trở, kiều vẫn thể hiện tấm lòng thuỷ chung son sắt, mong người đi giữ vẹn nghĩa tình. Tình yêu của Kiều không chỉ là sự gắn bó nam nữ mà còn là sự hi sinh, biết đặt hạnh phúc của người mình yêu lên trên nỗi khổ của bản thân. Bằng ngôn ngữ trữ tình, Nguyễn Du đax khắc hoạ rhanfh công hình tượng Thuý Kiều - người con gái tài sắc, giàu đức hy sinh, tiêu biểu cho vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ Việt Nam xưa

Câu 2

Giữa vô vàn lối đi của cuộc sống, có lúc ta sẽ cảm thấy chênh vênh, không biết bản thân mình nên làm gì, mình sống vì điều gì và chọn theo con đường nào.Để đạt được ước mơ và vươn tới thành công mỗi người cần có cho mình một lý tưởng sống và kiên định với lý tưởng đó, đặc biệt là những thế hệ trẻ tương lai, niềm hy vọng của đất nước.

Vậy lý tưởng là gì? Lý tưởng là những mục đích sống đạt tới sự tuyệt đối, sự cao đẹp trong nhận thức về điểm đến tương lai, vươn tới những giá trị nhân văn, tuyệt mỹ. Sống có lý tưởng là một thái độ sống rất tích cực, có vai trò rất lớn đối với bản thân mỗi người. Khi sống có lý tưởng, bạn sẽ nhận ra giá trị của chính mình, mỗi công việc bạn làm đều gắn với lý tưởng, bạn sẽ dễ dàng hoạch ra những định hướng cho kế hoạch trong tương lai của mình. Khi lý tưởng trở thành một mục tiêu cuộc đời, bạn sẽ thiết tha với nó, trân trọng và gìn giữ nó, không ngừng hoàn thiện mình mỗi ngày để xây đắp lý tưởng đó. Khi sống có lý tưởng, bạn cũng sẽ có rất nhiều động lực để vượt qua những khó khăn và thất bại trong cuộc sống. Lý tưởng sẽ thôi thúc bạn phấn đấu, không ngừng học tập và rèn luyện để thực hiện nó, là liều thuốc tinh thần lớn thúc đẩy bạn nỗ lực hết mình trong mọi việc. Bởi vậy, khi sống có lý tưởng bạn càng thành công hơn, còn khẳng định được chính mình hơn. Người sống có lý tưởng góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Mọi người xung quanh cũng sẽ yêu quý và cảm phục mình hơn. Khi sống có lý tưởng cũng là sống hướng đến mọi người, hướng đến cộng đồng và xã hội, đó là những trái tim yêu thương, đồng cảm, sẻ chia giữa người với người, giúp gắn kết tình người gần nhau hơn.Trong văn học, ta bắt gặp lý tưởng sống với mục đích đầy cao đẹp của anh thanh niên trẻ, công tác nơi Sapa lạnh lẽo song vẫn ánh lên bao phẩm chất tốt đẹp, vẫn luôn giữ nhiệt huyết với công việc , phấn đấu vì lý tưởng phục vụ đời sống nhân dân, phục vụ kháng chiến. Bởi vậy mà dẫu gian nan, thử thách, dẫu cô đơn, vất vả cũng không khiến anh chùn bước trái lại giành được nhiều chiến công trong công việc của mình trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long. Hay những cô gái thành niên xung phong phá bom trên tuyến đường Trường Sơn quên mình vì lý tưởng giải phóng dân tộc, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc trong Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê.Bước ra ngoài đời sống, tinh thần ấy lại càng thể hiện thật đẹp đẽ. Trong thời chiến bao thế hệ cha anh đã ngã xuống vì lý tưởng giải phóng đất nước. Khi đất nước hoà bình, thế hệ con cháu vẫn nối tiếp những trang sử hào hùng ấy. Đó là những đội thanh niên tình nguyện với lý tưởng thương người như thể thương thân, không ngại đến những vùng núi xa xôi, những vùng mưa bão, nước lũ để hỗ trợ giúp đỡ nhân dân. Đó là những em học sinh, những cậu sinh viên ngày đêm miệt mài bên bàn học, phấn đấu vì mục đích trở thành những doanh nhân thành đạt, những bác sĩ cứu người, giúp đời. Đó là những người trẻ nỗ lực từng ngày nơi xứ người, vừa làm thêm nộp học phí vừa đến trường học mong muốn học hỏi những tinh hoa của bạn bè quốc tế về giúp đất nước phát triển trong tương lai. Tất cả đều góp phần điểm tô cho một thế hệ thanh niên Việt Nam đầy bản lĩnh, sức trẻ, sống hết mình vì lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vì những mục đích riêng đầy cao đẹp mà tự mỗi bản thân đặt ra.Tuy nhiên, đâu đây, vẫn còn tồn tại một bộ phận thanh niên đang đánh mất mình, không tìm thấy mục đích cuộc đời, thậm chí là lạc lối, không biết chọn lựa hướng đi cho đời mình. Nhiều bạn trẻ sống không mục đích, mỗi ngày trôi qua trở nên nhạt nhẽo, vô vị đến chán chường, có khi sống chỉ để tồn tại một cách vô nghĩa, không tìm thấy chính mình trong đời sống rồi mắc từ sai lầm này đến sai lầm khắc. Thậm chí nhiều bạn còn hững hờ với cuộc sống, chẳng quan tâm đến thế giới hay mọi việc diễn ra xung quanh, ngày ngày chỉ ham sống ảo rồi chơi game, một số còn lâm vào các tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy.Thế hệ thanh niên chúng ta cần phải xác định cho mình một lý tưởng sống đúng đắn và có trách nhiệm với lý tưởng đó. Phải không ngừng nỗ lực, học tập rèn luyện, trau dồi vốn tri thức của mình, nâng cao phẩm chất đạo đức mỗi ngày. Phải sống hòa nhập với cộng đồng, tham gia các hoạt động xã hội để phát triển bản thân, phát huy những năng khiếu của mình. Mỗi người trẻ phải noi gương bao thế hệ đi trước, sống hết mình vì lý tưởng góp phần xây đắp cuộc đời thêm đẹp thêm tươi, kết nối yêu thương với nhau, cùng nhau gắn bó, đoàn kết ,giúp đỡ xây đắp lý tưởng chúng của đất nước, của dân tộc. Thế hệ thanh niên phải tiên phong đi đầu trong mọi mặt trận, là điểm tựa vững chắc của đất nước, mỗi người trẻ hãy là một nhân tố quan trọng, hãy sống và phấn đấu với lý tưởng tuyệt mỹ nhất, vượt qua những gian nan để đến với bến bờ của thành công, hạnh phúc.

Nhà thơ Xuân Diệu từng viết:

"Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già"

Nếu cha mẹ cho ta hình hài thì cuộc đời gửi đến ta sự sống, hãy sống sao cho tuổi trẻ của mình đẹp đẽ nhất, tươi mới và trọn vẹn nhất. Hãy cống hiến chút nhỏ bé của bản thân mình, cống hiến cho đời sống, hãy là một bản thể sống đầy ý nghĩa và đáng trân trọng nhất. Điều cần thiết nhất ngày lúc này, bạn hãy lấy giấy ra, suy nghĩ chín chắn về lý tưởng của chính mình, đặt mục tiêu, lập kế hoạch và thực hiện nó.