Câu 1.
Bi kịch của gia đình ông lão mù trong đoạn trích Không một tiếng vang được khắc họa đầy ám ảnh, phản ánh số phận cùng cực của người lao động nghèo trong xã hội cũ. Từ một gia đình trung lưu, họ bị biến cố hỏa hoạn đẩy vào cảnh tán gia bại sản, người cha mù lòa, ốm yếu, sống lay lắt nhờ con cái. Cái nghèo đeo bám khiến cả gia đình rơi vào vòng xoáy bế tắc: không tiền trả nợ, không có cái ăn, thuốc thang cũng thiếu thốn. Sự tàn nhẫn của chủ nợ và xã hội bất công đã dồn họ đến đường cùng. Anh cả Thuận tuyệt vọng, mất niềm tin vào đạo lý, còn chị cả Thuận thì kiệt quệ nhưng vẫn cố gắng gồng gánh gia đình. Đỉnh điểm của bi kịch là sự sụp đổ cả về vật chất lẫn tinh thần: con người bị đẩy đến bờ vực tuyệt vọng, gia đình đứng trước nguy cơ tan vỡ. Qua đó, tác phẩm tố cáo xã hội vô nhân đạo, đồng thời bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những số phận nhỏ bé, bất hạnh.

Câu 2. (Bài văn khoảng 600 chữ)
Bi kịch của gia đình ông lão mù trong Không một tiếng vang không chỉ là câu chuyện của một gia đình cụ thể mà còn gợi lên một vấn đề lớn: xã hội cần làm gì để chăm sóc và bảo vệ những người yếu thế. Từ đó, có thể thấy rõ sự cần thiết của tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng trong đời sống hôm nay.

Tinh thần nhân ái là tình yêu thương, sự đồng cảm và sẵn sàng chia sẻ với những người gặp khó khăn, bất hạnh. Trách nhiệm cộng đồng là ý thức của mỗi cá nhân trong việc góp phần xây dựng một xã hội công bằng, nơi không ai bị bỏ lại phía sau. Hai yếu tố này gắn bó chặt chẽ với nhau, tạo nên nền tảng đạo đức cho một xã hội văn minh.

Trong thực tế, không phải ai cũng có điều kiện sống đầy đủ. Vẫn còn nhiều người già neo đơn, trẻ em mồ côi, người khuyết tật hay những gia đình gặp biến cố bất ngờ như thiên tai, bệnh tật. Nếu thiếu đi lòng nhân ái và trách nhiệm cộng đồng, họ rất dễ rơi vào hoàn cảnh bị bỏ rơi, thậm chí bị đẩy đến những bi kịch như gia đình ông lão mù. Chính sự thờ ơ, vô cảm của xã hội sẽ khiến khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, làm xói mòn các giá trị đạo đức.

Ngược lại, khi con người biết yêu thương và sẻ chia, xã hội sẽ trở nên ấm áp và bền vững hơn. Những hành động tưởng chừng nhỏ bé như giúp đỡ người khó khăn, ủng hộ từ thiện, hay đơn giản là quan tâm, lắng nghe người khác cũng có thể tạo nên sự thay đổi lớn. Trong những lúc hoạn nạn, sự giúp đỡ kịp thời không chỉ cứu vớt cuộc sống vật chất mà còn nâng đỡ tinh thần, giúp con người có thêm niềm tin để vượt qua khó khăn. Đồng thời, trách nhiệm cộng đồng còn thể hiện ở việc tuân thủ pháp luật, đấu tranh với bất công, xây dựng các chính sách an sinh xã hội nhằm bảo vệ người yếu thế.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, vẫn còn tồn tại không ít biểu hiện của sự vô cảm. Một số người chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân cần tự nhận thức lại vai trò của mình trong cộng đồng. Nhân ái không phải là điều xa vời mà bắt đầu từ những hành động cụ thể, thiết thực trong đời sống hằng ngày.

Qua đó, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng là yếu tố không thể thiếu để xây dựng một xã hội tốt đẹp. Mỗi người cần biết sống yêu thương, sẻ chia và có trách nhiệm với những người xung quanh. Chỉ khi đó, những bi kịch như gia đình ông lão mù mới không còn tái diễn, và xã hội mới thực sự trở thành nơi đáng sống cho tất cả mọi người.

Câu 1.
Thông Xạ là chủ nhà cho thuê, có quan hệ chủ nợ – người cho thuê nhà đối với gia đình ông lão mù; thường xuyên đến đòi tiền và đe dọa đuổi họ ra khỏi nhà.

Câu 2.
Xung đột cơ bản của văn bản là xung đột giữa con người nghèo khổ, lương thiện với hoàn cảnh xã hội khắc nghiệt và thế lực đồng tiền.
Cụ thể là sự đối lập giữa gia đình ông lão mù (bị dồn vào đường cùng) với Thông Xạ và xã hội bất công đã đẩy họ vào bi kịch.

Câu 3.
Anh cả Thuận cho rằng đồng tiền là trên hết, “là Giời, là Phật”, có quyền lực chi phối mọi thứ: lương tâm, luật pháp, đạo lý.
Quan điểm này phản ánh một xã hội thực dân nửa phong kiến bất công, nơi đồng tiền thống trị, con người bị chà đạp, giá trị đạo đức bị đảo lộn, khiến người lương thiện rơi vào tuyệt vọng và mất niềm tin.

Câu 4.
Chị cả Thuận được khắc họa là người hiếu thảo, giàu tình thương, tần tảo và giàu đức hi sinh.

- Chị lo lắng cho cha: “đắp chiếu cho bố”, dìu bố khi ngã.

- Sẵn sàng bán chiếc chậu – tài sản ít ỏi – để mua cháo và thuốc cho cha.

- Trong tình huống nguy cấp, chị luống cuống giữa việc cứu chồng hay chăm cha, cho thấy sự tận tâm và trách nhiệm với gia đình.

Câu 5.
Bi kịch của gia đình ông lão mù cho thấy sức ép khủng khiếp của “cơm áo gạo tiền”. Khi bị dồn vào đường cùng, con người dễ rơi vào tuyệt vọng, mất niềm tin, thậm chí đánh mất nhân phẩm và lựa chọn hành động tiêu cực. Đồng tiền không chỉ chi phối đời sống vật chất mà còn bóp nghẹt tinh thần, đẩy con người vào bi kịch. Tuy nhiên, điều đó cũng nhắc nhở xã hội cần quan tâm, bảo vệ người yếu thế để họ không bị tha hóa.

Câu 1

Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích Kim tiền hiện lên như một con người có lý tưởng sống thanh cao, coi trọng giá trị tinh thần hơn vật chất. Ông là người có tài nhưng lại lựa chọn cuộc sống nghèo khó, giữ gìn nhân cách và tránh xa vòng danh lợi. Trước những lời thuyết phục đầy thực tế của Cự Lợi, Trần Thiết Chung vẫn kiên định quan điểm: tiền bạc tuy có thể mang lại nhiều lợi ích nhưng con đường để kiếm tiền trong xã hội đương thời thường gắn với sự bóc lột, bất công. Vì vậy, ông xem việc mưu cầu tiền bạc là điều “nhơ nhớp”, không muốn dấn thân. Đồng thời, ông cũng ý thức rõ rằng càng tham muốn nhiều thì con người càng bị ràng buộc bởi hệ lụy, mất đi sự tự do và thanh thản. Tuy nhiên, ở nhân vật này cũng bộc lộ phần nào sự cực đoan, thiếu linh hoạt khi tuyệt đối hóa việc phủ nhận giá trị của tiền bạc trong đời sống. Qua Trần Thiết Chung, tác giả không chỉ khắc họa hình ảnh một trí thức thanh cao mà còn đặt ra vấn đề về sự hài hòa giữa lý tưởng và thực tế trong cuộc sống con người.

Câu 2

Trong đời sống con người, giá trị vật chất và giá trị tinh thần luôn tồn tại song hành, tác động qua lại lẫn nhau. Đoạn trích Kim tiền đã đặt ra một vấn đề còn nguyên tính thời sự: con người cần lựa chọn và cân bằng hai phương diện ấy như thế nào để sống đúng nghĩa.

Giá trị vật chất là những điều kiện hữu hình như tiền bạc, của cải, tiện nghi sống – những yếu tố giúp con người tồn tại, phát triển và thực hiện các mục tiêu cụ thể. Không thể phủ nhận rằng vật chất giữ vai trò nền tảng: có tiền, con người mới có thể đảm bảo cuộc sống tối thiểu, chăm lo cho gia đình, học tập, sáng tạo và đóng góp cho xã hội. Ngược lại, giá trị tinh thần thuộc về đời sống nội tâm: nhân cách, đạo đức, lý tưởng, niềm tin, tình cảm… Đây mới chính là yếu tố làm nên ý nghĩa sâu xa của cuộc sống, giúp con người phân biệt đúng – sai, sống có mục đích và giữ được phẩm giá. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc lựa chọn một trong hai, mà ở sự cân bằng. Nếu con người quá đề cao vật chất, xem tiền bạc là mục đích tối thượng, họ dễ rơi vào lối sống thực dụng, bất chấp đạo đức để đạt được lợi ích. Khi đó, con người có thể giàu có nhưng lại nghèo nàn về tâm hồn, đánh mất các giá trị bền vững như lòng nhân ái, sự trung thực hay danh dự. Ngược lại, nếu tuyệt đối hóa đời sống tinh thần mà xem nhẹ vật chất, con người có thể rơi vào tình trạng mơ mộng, xa rời thực tế, không đủ điều kiện để nuôi dưỡng bản thân và thực hiện lý tưởng. Khi thiếu nền tảng vật chất, nhiều hoài bão tốt đẹp cũng khó trở thành hiện thực. Sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần chính là biết xem vật chất như phương tiện, còn tinh thần là mục đích. Con người cần kiếm tiền một cách chính đáng, bằng năng lực và lao động chân chính, đồng thời biết sử dụng tiền bạc để phục vụ những giá trị tốt đẹp: chăm lo gia đình, giúp đỡ người khác, phát triển bản thân. Bên cạnh đó, mỗi người cũng cần nuôi dưỡng đời sống tinh thần phong phú, giữ gìn đạo đức, sống có trách nhiệm và lý tưởng. Khi hai yếu tố này hài hòa, con người không chỉ sống đầy đủ mà còn sống có ý nghĩa. Trong thực tế, có nhiều tấm gương cho thấy sự kết hợp hài hòa ấy. Có những người thành đạt về kinh tế nhưng vẫn tích cực làm từ thiện, lan tỏa giá trị nhân văn. Ngược lại, cũng có không ít người dù không giàu có nhưng vẫn sống tử tế, lạc quan, giữ được phẩm chất tốt đẹp. Điều đó chứng minh rằng hạnh phúc không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu tiền, mà còn ở cách con người sống và cảm nhận cuộc đời.

Nhìn chung, vật chất và tinh thần đều cần thiết, nhưng không thể thay thế cho nhau. Con người cần tỉnh táo để không rơi vào cực đoan: либо chạy theo tiền bạc mà đánh mất bản thân, либо xa rời thực tế mà sống viển vông. Biết cân bằng hai giá trị ấy chính là chìa khóa để đạt tới một cuộc sống vừa đủ đầy, vừa có chiều sâu và ý nghĩa.

Câu 1.
Văn bản Kim tiền thuộc thể loại kịch (cụ thể là kịch nói).

Câu 2.
Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại trong sự nghiệp và các dự định là vì không coi trọng tiền, không chịu kiếm tiền. Chính sự túng thiếu khiến mọi kế hoạch của ông không thể thực hiện, tài năng bị mai một.

Câu 3.
Hình ảnh so sánh “phân, bẩn, rác” với “tiền” mang ý nghĩa: tuy bề ngoài có vẻ thấp kém, ô uế nhưng nếu biết sử dụng thì lại rất có ích, có thể tạo ra giá trị lớn.
Qua đó, Cự Lợi muốn thuyết phục Trần Thiết Chung rằng tiền không xấu, quan trọng là cách sử dụng; có tiền sẽ giúp thực hiện những việc tốt đẹp và đạt được mục tiêu trong cuộc sống.

Câu 4.
Cuộc trò chuyện kết thúc trong bất đồng, không ai thuyết phục được ai: mỗi người giữ vững quan điểm sống của mình.
Ý nghĩa: kết thúc này làm nổi bật xung đột tư tưởng giữa hai nhân vật – một bên coi trọng vật chất, một bên đề cao đời sống tinh thần. Qua đó, văn bản đặt ra vấn đề về cách nhìn nhận giá trị của tiền bạc và lối sống trong xã hội.

Câu 5.
Em đồng ý với quan điểm của ông Trần Thiết Chung. Con người nếu tham muốn quá nhiều dễ rơi vào áp lực, toan tính và đánh mất sự thanh thản trong tâm hồn. Khi nhu cầu vượt quá khả năng, ta có thể đánh đổi đạo đức hoặc các giá trị tốt đẹp khác. Biết sống vừa đủ, kiểm soát ham muốn sẽ giúp cuộc sống nhẹ nhàng, cân bằng hơn. Tuy nhiên, cũng cần có mục tiêu và nỗ lực hợp lí để phát triển bản thân.

Câu 1

Trong hành trình định vị giá trị bản thân, ước mơ và lao động luôn song hành như hai mặt của một đồng xu. Ước mơ là khát vọng, là hình ảnh tốt đẹp về tương lai mà con người hướng tới, trong khi lao động là quá trình tiêu tốn năng lượng, trí tuệ để tạo ra giá trị. Mối quan hệ giữa chúng là sự cộng sinh chặt chẽ: ước mơ là "ngọn hải đăng" soi sáng, tiếp thêm sức mạnh tinh thần để ta không gục ngã trước khó khăn; còn lao động chính là "đôi cánh" đưa ước mơ bay cao. Một người chỉ biết mơ mộng mà lười biếng sẽ rơi vào ảo tưởng; ngược lại, làm việc mà không có mục đích sẽ dễ mệt mỏi và bỏ cuộc. Chỉ khi ta đổ mồ hôi trên bản thảo, trong phòng thí nghiệm hay ngoài công trường, những ước mơ mới dần hình thành hình hài cụ thể. Vì vậy, hãy để ước mơ dẫn lối và dùng sức lao động bền bỉ để chinh phục đỉnh cao của chính mình.

Câu 2

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài, nhưng ở lĩnh vực nào ông cũng để lại những dấu ấn riêng biệt, đặc biệt là trong thơ ca. Thơ ông vừa mang vẻ đẹp cổ điển, vừa đậm chất hiện đại với những suy tư sâu lắng. Bài thơ "Nhớ", sáng tác trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, là một bản tình ca độc đáo. Qua bài thơ, nhân vật trữ tình hiện lên với một nỗi nhớ da diết, cháy bỏng nhưng cũng đầy kiêu hãnh, gắn liền với lý tưởng cách mạng cao đẹp.
Mở đầu bài thơ, nhân vật trữ tình bộc lộ nỗi nhớ thông qua những hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây

Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh

Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây"

Nỗi nhớ không được gọi tên trực tiếp ngay từ đầu mà mượn hình ảnh "ngôi sao" và "ngọn lửa". Nhân hóa "ngôi sao nhớ ai", "ngọn lửa nhớ ai", tác giả đã biến những vật vô tri thành những sinh thể có tâm hồn. Giữa không gian "đèo mây" hiểm trở và "đêm lạnh" hoang vu của núi rừng chiến khu, nỗi nhớ hiện ra như một nguồn sáng, một nguồn nhiệt. Nó không làm người chiến sĩ yếu lòng mà ngược lại, nó "soi sáng" và "sưởi ấm", trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc để anh vượt qua mọi gian khổ của cuộc kháng chiến.
Càng về sau, nỗi nhớ càng trở nên cụ thể và mang tính triết lý sâu sắc:

"Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần"

Đây là một trong những câu thơ hay nhất về tình yêu trong văn học kháng chiến. Nhân vật trữ tình đã thực hiện một phép so sánh độc đáo: đặt "em" ngang hàng với "đất nước". Tình yêu đôi lứa không còn là tình cảm riêng tư ích kỷ, mà nó hòa chung vào dòng chảy lớn của tình yêu Tổ quốc. Đất nước có "vất vả đau thương" thì tình yêu cũng có những lúc chia ly, gian khó; nhưng chính trong nghịch cảnh ấy, cả hai đều trở nên "tươi thắm vô ngần". Với nhân vật trữ tình, nỗi nhớ hiện hữu trong từng nhịp sống: từ "mỗi bước đường", "mỗi miếng ăn" đến "mỗi tối nằm". Đó là một tình yêu thủy chung, gắn bó máu thịt, tiếp thêm sức mạnh cho anh trong nhiệm vụ bảo vệ quê hương.

Đoạn kết bài thơ khẳng định vẻ đẹp kiêu hãnh của nhân vật trữ tình và tình yêu của mình:

“Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời

...Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người"

Nhân vật trữ tình không chỉ yêu bằng cảm xúc mà còn bằng ý chí. Cụm từ "chiến đấu suốt đời" cho thấy một sự cam kết cao cả. Tình yêu chính là động lực để con người sống xứng đáng hơn, có trách nhiệm hơn với dân tộc. Hình ảnh "kiêu hãnh làm người" nâng tầm tình yêu lên thành giá trị nhân bản. Người chiến sĩ yêu người phụ nữ của mình bằng tất cả sự tự trọng và niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước.

Bằng thể thơ tự do linh hoạt, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức nén và hình ảnh biểu tượng, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công một nhân vật trữ tình mang vẻ đẹp tâm hồn tiêu biểu cho thế hệ trí thức kháng chiến: lãng mạn, đa tình nhưng cũng vô cùng kiên định và giàu lòng yêu nước.

Bài thơ "Nhớ" không chỉ là lời tự tình của một cá nhân mà còn là tiếng lòng của một thời đại – thời đại mà tình yêu cá nhân luôn tỏa sáng trong tình yêu đất nước bao la. Nó chứng minh rằng: khi tình yêu đi cùng lý tưởng, nó sẽ trở thành sức mạnh bất tử.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính là Nghị luận.

Câu 2.

Văn bản bàn về giá trị và ý nghĩa của lao động đối với sự tồn tại của muôn loài và cuộc sống hạnh phúc, tiến bộ của con người.

Câu 3.

Các bằng chứng và nhận xét:

- Bằng chứng: Tác giả lấy ví dụ về loài vật trong tự nhiên: "chim yến khi còn non được bố mẹ mớm mồi nhưng lớn lên phải tự đi kiếm mồi", "hổ và sư tử cũng đều như vậy".

- Nhận xét: Các bằng chứng này rất xác thực, gần gũi và giàu sức thuyết phục. Nó cho thấy lao động là một bản năng sinh tồn tất yếu của mọi sinh vật, từ đó làm nền tảng vững chắc để khẳng định tầm quan trọng của lao động đối với con người

.Câu 4.

Suy nghĩ từ nội dung câu văn: Câu văn nhấn mạnh rằng lao động không chỉ là nghĩa vụ để sinh tồn mà còn là nguồn gốc của niềm vui và hạnh phúc. Khi con người tìm thấy sự say mê và giá trị trong công việc, lao động sẽ trở nên ý nghĩa, giúp khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội, thay vì chỉ là gánh nặng mưu sinh

.Câu 5.

Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa lao động: Một biểu hiện rõ rệt là lối sống thụ động, ỷ lại hoặc tư tưởng "việc nhẹ lương cao". Nhiều người (đặc biệt là một bộ phận giới trẻ) có xu hướng ngại khó, ngại khổ, muốn hưởng thụ mà không muốn cống hiến, hoặc xem lao động chỉ là công cụ để kiếm tiền chứ không thấy được giá trị cao quý của nó trong việc rèn luyện nhân cách và phát triển xã hội.

Câu 1:

Hình tượng “li khách” trong bài thơ Tống biệt hành hiện lên với vẻ đẹp bi tráng và đầy khí phách. Đó là người ra đi mang theo chí lớn, sẵn sàng rời bỏ mái ấm gia đình để thực hiện lý tưởng của mình. Câu thơ “Chí nhớn chưa về bàn tay không / Thì không bao giờ nói trở lại” thể hiện quyết tâm dứt khoát, ý thức mạnh mẽ về con đường đã chọn. Tuy nhiên, phía sau sự cứng cỏi ấy vẫn là một tâm hồn giàu tình cảm. Cuộc chia tay diễn ra trong không khí đầy lưu luyến, mẹ già, chị em đều buồn thương. “Li khách” không phải người vô tình mà là người chấp nhận hi sinh tình riêng vì nghĩa lớn. Hình tượng ấy tiêu biểu cho lớp thanh niên trong thời đại mới – sống có lý tưởng, có khát vọng và dám dấn thân. Qua đó, nhà thơ bày tỏ niềm trân trọng trước vẻ đẹp của con người biết sống vì mục tiêu cao cả

Câu 2:

Trong hành trình trưởng thành, mỗi người đều có lúc phải tự mình bước đi trên con đường riêng. Sự tự lập vì thế trở thành một phẩm chất vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ. Tự lập là khả năng sống độc lập, chủ động trong suy nghĩ và hành động, không ỷ lại hay phụ thuộc hoàn toàn vào người khác. Đây không chỉ là một kỹ năng sống mà còn là nền tảng để người trẻ trưởng thành và khẳng định bản thân.

Trước hết, tự lập giúp người trẻ hình thành bản lĩnh vững vàng. Khi tự mình đối diện với khó khăn, ta sẽ học cách suy nghĩ chín chắn và đưa ra quyết định đúng đắn. Những sai lầm, thất bại trong quá trình tự lập chính là bài học quý giá giúp ta trưởng thành hơn. Nếu quá dựa dẫm vào gia đình hoặc người khác, ta sẽ dễ trở nên thụ động và thiếu tự tin. Ngược lại, khi biết tự chịu trách nhiệm, ta sẽ mạnh mẽ hơn trước thử thách. Bên cạnh đó, tự lập còn giúp người trẻ phát triển toàn diện. Khi tự chủ trong học tập và cuộc sống, ta sẽ chủ động tìm kiếm kiến thức, rèn luyện kỹ năng và xây dựng mục tiêu cho tương lai. Người tự lập không chờ đợi cơ hội mà biết tự tạo ra cơ hội. Chính sự chủ động ấy là yếu tố quan trọng dẫn đến thành công. Tuy nhiên, tự lập không có nghĩa là tách rời tập thể hay từ chối sự giúp đỡ. Người tự lập vẫn biết lắng nghe và hợp tác. Điều đáng phê phán là lối sống ỷ lại, ngại khó, chỉ muốn hưởng thụ mà không nỗ lực. Một số bạn trẻ hiện nay còn quen được bao bọc, thiếu kỹ năng sống và dễ lúng túng khi bước vào môi trường mới.

Tóm lại, sự tự lập là hành trang không thể thiếu của tuổi trẻ. Khi biết tự đứng trên đôi chân của mình, người trẻ sẽ tự tin, bản lĩnh và có khả năng chinh phục những mục tiêu lớn lao. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện tính tự lập ngay từ hôm nay để vững vàng bước vào tương lai.

Câu 1.

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người ở lại tiễn đưa “li khách” ra đi.

- Đó có thể là người thân, người bạn hoặc người trong gia đình của người ra đi.

- Nhân vật này xưng “ta”, bộc lộ nỗi buồn, sự xao động và cảm xúc dâng trào trong buổi chia tay.

Câu 2..

- Không gian:

• Bến sông (gợi qua hình ảnh “đưa người”, “tiếng sóng”).

• Con đường nhỏ.

• Không gian gia đình: mẹ già, chị em.

→ Không gian vừa cụ thể vừa thấm đẫm tâm trạng.

- Thời gian:

• Buổi chiều (“bóng chiều”, “hoàng hôn”).

• Mùa hạ (“Bây giờ mùa hạ sen nở nốt”).

• Buổi sáng hôm sau.

→ Thời gian chuyển động từ chiều sang sáng, từ hiện tại sang dự cảm tương lai, làm nổi bật sự lưu luyến và tiếc nuối.

Câu 3.

Hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu:

“Bóng chiều không thắm, không vàng vọt,

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?”

- Hiện tượng phá vỡ:

• “Hoàng hôn trong mắt trong” → kết hợp từ bất thường.

• Lẽ ra “mắt trong” là tính từ miêu tả sự sáng rõ, nhưng lại chứa “hoàng hôn” (hình ảnh của buồn bã, tàn phai).

Tác dụng hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường trong hai câu là:

• Thể hiện nỗi buồn dâng đầy trong tâm hồn.

• Làm nổi bật sự mâu thuẫn giữa vẻ ngoài bình thường và nội tâm đầy chia ly.

• Tăng tính biểu cảm và chất trữ tình.

Câu 4.

“Tiếng sóng” không chỉ là âm thanh của sông nước mà còn tượng trưng cho:

• Sự xao động, dậy sóng trong lòng người ở lại.

• Nỗi buồn, nỗi nhớ cuộn trào.

• Dự cảm về cuộc chia ly không hẹn ngày trở lại.

→ Hình ảnh này làm nổi bật tâm trạng day dứt, lưu luyến trong buổi tiễn đưa.

Câu 5.

- Thông điệp:

Tuổi trẻ cần sống có lý tưởng và dám dấn thân vì mục tiêu lớn lao.

- Giải thích:

“Li khách” ra đi mang theo chí lớn, chấp nhận rời xa gia đình, chấp nhận hi sinh tình riêng để theo đuổi lý tưởng. Điều đó nhắc nhở mỗi người trẻ phải có khát vọng, sống có mục đích và dám chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình.