Câu 1

Văn bản ở phần Đọc hiểu đã phản ánh một vấn đề đáng suy ngẫm trong xã hội hiện đại: sự thờ ơ, vô cảm giữa con người với con người. Tác giả khắc họa thực trạng nhiều người sẵn sàng đứng nhìn, quay phim, chụp ảnh khi người khác gặp nạn nhưng lại ngại giúp đỡ. Điều đó cho thấy sự lạnh nhạt trong tâm hồn con người đang dần lớn lên, đặc biệt khi mạng xã hội trở thành nơi để “câu tương tác” hơn là nơi lan tỏa lòng tốt. Những chi tiết được liệt kê trong văn bản giúp người đọc cảm nhận rõ sự phổ biến của hiện tượng này, đồng thời bộc lộ thái độ phê phán trước lối sống ích kỉ, thiếu trách nhiệm. Văn bản không chỉ phản ánh thực trạng mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: nếu con người cứ thờ ơ trước nỗi đau của người khác, xã hội sẽ ngày càng lạnh lẽo và thiếu tình người. Qua đó, người đọc nhận ra cần sống biết quan tâm, chia sẻ và hành động kịp thời khi người khác cần giúp đỡ. Lòng nhân ái chính là sợi dây gắn kết con người, giúp xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng nhanh và công nghệ phát triển mạnh mẽ, con người có nhiều cơ hội kết nối hơn bao giờ hết. Thế nhưng nghịch lí thay, sự thờ ơ, vô cảm giữa con người với con người lại ngày càng trở nên phổ biến. Đây không chỉ là một hiện tượng đáng buồn mà còn là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc. Sự thờ ơ, vô cảm là thái độ lạnh nhạt, không quan tâm đến cảm xúc, nỗi đau hay khó khăn của người khác. Nó thể hiện qua những hành động tưởng chừng rất quen thuộc: thấy người gặp tai nạn nhưng không giúp, thấy bất công nhưng im lặng, hoặc chỉ đứng nhìn, quay video thay vì hành động. Trong đời sống hiện nay, không khó để bắt gặp những trường hợp người gặp nạn giữa đường nhưng xung quanh chỉ là những ánh mắt dửng dưng. Điều đó cho thấy lòng trắc ẩn – vốn là một giá trị đẹp của con người – đang dần bị mai một. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự vô cảm. Trước hết là lối sống cá nhân, ích kỉ, chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân. Nhiều người sợ phiền phức, sợ trách nhiệm, thậm chí sợ liên lụy nên chọn cách làm ngơ. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội cũng khiến con người quen với việc quan sát hơn là hành động. Không ít người coi những sự việc đau lòng như một “nội dung” để đăng tải, chia sẻ, thay vì tìm cách giúp đỡ. Ngoài ra, áp lực cuộc sống, công việc và sự cạnh tranh cũng khiến con người trở nên khép kín, ít quan tâm đến người xung quanh. Sự vô cảm gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó làm tổn thương những người đang cần được giúp đỡ, khiến họ cảm thấy cô đơn và tuyệt vọng. Xa hơn, nó làm xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu niềm tin và thiếu sự gắn kết. Khi con người không còn sẵn sàng giúp nhau, những giá trị đạo đức tốt đẹp cũng dần bị suy giảm. Một xã hội mà ai cũng thờ ơ trước nỗi đau của người khác thì khó có thể phát triển bền vững. Tuy nhiên, không phải xã hội chỉ toàn sự vô cảm. Vẫn còn rất nhiều người sẵn sàng giúp đỡ người khác, từ những hành động nhỏ như nhường chỗ, giúp người gặp nạn, đến những nghĩa cử lớn lao như tình nguyện cứu trợ, hiến máu, làm việc thiện. Những hành động ấy chứng minh rằng lòng nhân ái vẫn luôn tồn tại và cần được lan tỏa mạnh mẽ hơn. Để hạn chế sự thờ ơ, mỗi người cần bắt đầu từ chính mình. Hãy tập quan tâm đến người khác, biết lắng nghe, chia sẻ và hành động khi cần thiết. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm cho thế hệ trẻ. Đồng thời, xã hội cần tôn vinh những hành động tốt đẹp để khuyến khích mọi người sống tử tế hơn. Tóm lại, sự thờ ơ, vô cảm là một vấn đề đáng lo ngại của xã hội hiện đại. Nhưng nếu mỗi người biết sống yêu thương, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác và sẵn sàng giúp đỡ khi có thể, xã hội sẽ ấm áp và nhân văn hơn. Lòng tốt có thể nhỏ bé, nhưng khi được lan tỏa, nó sẽ tạo nên sức mạnh to lớn làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

HƯỚNG DẪN GIẢI Câu 1 Thể loại: Truyện ngắn. Câu 2 Đề tài: Mối quan hệ giữa người với người trong cuộc sống hiện đại. Câu 3 – Biện pháp tu từ liệt kê được thể hiện qua việc tác giả đưa ra những trường hợp con người đã từng rơi hoặc sợ bị rơi vào cảnh làm “mồi người” – một công cụ câu tương tác trên mạng xã hội bởi các trang báo lá cải đưa tin không chính thống. – Tác dụng: Thể hiện rõ nét sự khốn đốn của những người dân nghèo khi bị vạ lây bởi những chiêu trò câu tương tác, những âm mưu đầy vị kỉ của những cá nhân, tổ chức trên mạng xã hội. Câu 4 – Tình trạng người dân thờ ơ khi một ai đó gặp nạn trên đường là một tình trạng đã xuất hiện khá lâu và cho đến thời điểm hiện nay nó vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Đây là một hành vi rất xấu, gây ảnh hưởng đến hình ảnh người Việt Nam trên trường quốc tế nói chung và ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người Việt Nam nói riêng. – Tình trạng này cho thấy con người Việt Nam đang dần trở nên xa cách, thiếu sự đồng cảm, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Điều này đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận lại và thay đổi. Câu 5 + Cần học cách đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với mọi người xung quanh. + Không nên để mạng xã hội, thiết bị điện tử chi phối chúng ta trong cuộc sống. + …

Câu 1:

Bài thơ trong phần Đọc hiểu thể hiện sâu sắc thế giới nội tâm đầy đau đớn, cô đơn và khát khao yêu thương của thi nhân. Qua những hình ảnh giàu tính tượng trưng như “mặt nhợt tan thành máu”, “một nửa hồn tôi mất”, “bông phượng nở trong màu huyết”, bài thơ khắc họa một cái tôi đang rạn vỡ, bị giằng xé giữa khát vọng sống và cảm giác tuyệt vọng. Những hình ảnh ấy không chỉ mang tính miêu tả mà còn là biểu tượng cho nỗi đau tinh thần, cho cảm giác chia lìa và mất mát sâu sắc. Đặc biệt, việc sử dụng câu hỏi tu từ ở khổ thơ cuối tạo nên âm hưởng băn khoăn, day dứt, thể hiện tâm trạng bơ vơ, lạc lõng của thi nhân trước cuộc đời rộng lớn. Bài thơ vận động theo mạch cảm xúc từ nỗi buồn, khát khao yêu thương đến sự đau đớn, bất lực và cuối cùng là cảm giác hoang mang, cô độc. Qua đó, người đọc cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm, giàu cảm xúc nhưng cũng đầy bi kịch của Hàn Mặc Tử. Tác phẩm không chỉ là tiếng lòng riêng mà còn gợi niềm thương cảm sâu sắc cho số phận con người.

Câu 2

Trong cuộc sống, con người không phải lúc nào cũng bước đi trên con đường bằng phẳng. Những khó khăn, thử thách luôn xuất hiện như một phần tất yếu của hành trình trưởng thành. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực trở thành những phẩm chất vô cùng quan trọng, giúp con người vượt qua nghịch cảnh, khẳng định bản thân và hướng tới thành công. Ý chí là khả năng quyết tâm theo đuổi mục tiêu đến cùng, không dễ dàng bỏ cuộc trước trở ngại. Nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người đứng dậy sau thất bại, kiên trì tiến bước dù con đường phía trước đầy gian nan. Hai yếu tố này luôn song hành, tạo nên nội lực mạnh mẽ giúp con người vững vàng trước thử thách của cuộc đời. Không có ý chí và nghị lực, con người dễ chán nản, buông xuôi khi gặp khó khăn; ngược lại, khi có chúng, mỗi thử thách lại trở thành cơ hội để trưởng thành. Trong thực tế, nhiều người đã chứng minh sức mạnh phi thường của ý chí. Có những học sinh vượt qua hoàn cảnh gia đình khó khăn để vươn lên học giỏi. Có những người khuyết tật vẫn nỗ lực học tập, lao động, đóng góp cho xã hội. Họ không để nghịch cảnh quyết định số phận mà dùng chính nghị lực của mình để thay đổi cuộc đời. Những tấm gương ấy cho thấy: hoàn cảnh có thể khó khăn, nhưng tinh thần con người mới là yếu tố quyết định thành bại. Ý chí và nghị lực còn giúp con người rèn luyện bản lĩnh sống. Khi dám đối diện với thất bại, con người học được cách kiên nhẫn, bình tĩnh và trưởng thành hơn trong suy nghĩ. Mỗi lần vượt qua khó khăn là một lần ta hiểu rõ bản thân, mạnh mẽ hơn và tự tin hơn. Thành công thực sự không phải là chưa từng thất bại, mà là biết đứng lên sau mỗi lần vấp ngã. Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn có không ít người thiếu ý chí, dễ bỏ cuộc khi gặp trở ngại. Họ sợ khó khăn, ngại thử thách và luôn tìm cách né tránh. Lối sống đó khiến con người dần trở nên yếu đuối, phụ thuộc và khó đạt được những giá trị lớn lao. Vì thế, rèn luyện ý chí không phải là điều xa vời mà cần bắt đầu từ những việc nhỏ: kiên trì học tập, hoàn thành mục tiêu đã đặt ra, không nản lòng khi gặp thất bại. Đối với học sinh, ý chí và nghị lực càng cần thiết hơn bao giờ hết. Con đường học tập luôn đòi hỏi sự bền bỉ, chăm chỉ và quyết tâm. Những lúc bài khó, điểm kém hay áp lực thi cử chính là thử thách để rèn luyện bản lĩnh. Nếu biết kiên trì cố gắng, mỗi khó khăn sẽ trở thành bước đệm để tiến xa hơn. Tóm lại, ý chí và nghị lực là chìa khóa giúp con người vượt qua thử thách và vươn tới thành công. Cuộc sống có thể nhiều chông gai, nhưng khi có tinh thần mạnh mẽ, con người sẽ không bị đánh bại. Mỗi chúng ta cần rèn luyện ý chí mỗi ngày, bởi chính sức mạnh nội tâm ấy sẽ giúp ta làm chủ cuộc đời và chạm tới những ước mơ của mình.

Câu 1: Phương thức biểu đạt của bài thơ: biểu cảm, miêu tả. Câu 2: Đề tài: Nỗi buồn, sự đau khổ. Câu 3: Hình ảnh mang tính tượng trưng trong bài thơ: mặt nhợt tan thành máu; hồn (một nửa hồn tôi mất, một nửa hồn tôi bỗng dại khờ); bông phượng nở trong màu huyết; giọt châu. → Ví dụ: Hình ảnh “hồn” tượng trưng cho cái tôi cá nhân, cho sự cô đơn, tuyệt vọng của thi nhân gắn với mặc cảm chia lìa. Thi nhân khao khát yêu và được yêu nhưng tình yêu tan vỡ, khiến thi sĩ đau đớn, thất vọng. Câu 4: Biện pháp tu từ trong khổ cuối: câu hỏi tu từ (“Tôi vẫn còn đây hay ở đâu? Sao bông phượng nở trong màu huyết? Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?”). → Tác dụng: Thể hiện sự bơ vơ, lạc lõng của thi nhân giữa cuộc đời rộng lớn và sự nhạy cảm sâu sắc trước thiên nhiên, cuộc sống, như đang xót thương cho số phận của Hàn Mặc Tử. Câu 5: Cấu tứ bài thơ vận động từ nỗi buồn vì không thể đáp lại tình yêu, đến nỗi đau đớn, bất lực vì tình yêu không trọn vẹn, và cuối cùng là cảm giác khổ sở, bơ vơ, lạc lõng giữa cuộc đời mênh mông.