CÂU 1

Nền văn minh Đại Việt ghi dấu ấn với hệ thống chính trị vững mạnh, thể hiện qua các mặt:

Mô hình Nhà nước: Thiết lập chế độ quân chủ chuyên chế tập quyền (đỉnh cao là thời Lê sơ) với hệ thống quản lý từ trung ương đến địa phương (đạo, phủ, huyện, xã) rất chặt chẽ.

Luật pháp: Ban hành nhiều bộ luật lớn như Hình thư (thời Lý), Quốc triều hình luật (luật Hồng Đức thời Lê), giúp duy trì trật tự xã hội và bảo vệ quyền lợi quốc gia.

Tuyển dụng nhân tài: Duy trì hệ thống khoa cử (bắt đầu từ thời Lý) để chọn người tài dựa trên thực lực, tạo ra tầng lớp quan lại có học thức.

Quân đội: Thực hiện chính sách "Ngụ binh ư nông" (gửi binh ở nhà nông), giúp quốc gia luôn có lực lượng quân sự hùng hậu mà không ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

câu 2

Kinh tế phát triển đóng vai trò là "bệ phóng" cho sự hưng thịnh của toàn bộ nền văn minh:

Nông nghiệp bền vững: Việc đắp đê, khẩn hoang và thủy lợi giúp đảm bảo nguồn lương thực, ổn định đời sống nhân dân, từ đó tạo nền tảng cho sự gia tăng dân số và ổn định xã hội.

Thủ công nghiệp & Thương nghiệp: Sự phát triển của các làng nghề (Bát Tràng, Chu Đậu...) và các đô thị, thương cảng (Vân Đồn, Hội An) không chỉ làm giàu cho đất nước mà còn thúc đẩy giao lưu văn hóa với thế giới.

Nguồn lực cho quốc phòng: Kinh tế mạnh giúp nhà nước có đủ tài chính để xây dựng thành quách, đóng tàu chiến và duy trì quân đội tinh nhuệ để bảo vệ chủ quyền.

Thúc đẩy văn hóa, giáo dục: Khi đời sống vật chất dư dả, nhà nước và nhân dân có điều kiện đầu tư vào xây dựng chùa chiền, cung điện, mở trường học và phát triển nghệ thuật (chèo, tuồng, múa rối nước).

câu 1 :

1. Xây dựng các cơ sở giáo dục đầu tiên

Văn Miếu (1070): Được vua Lý Thánh Tông cho xây dựng tại Thăng Long để thờ Khổng Tử và Chu Công, đánh dấu sự tôn vinh đạo học và Nho giáo.

Quốc Tử Giám (1076): Do vua Lý Nhân Tông thành lập, ban đầu dành cho các hoàng tử, sau đó mở rộng cho con em quý tộc và những người giỏi trong nước. Đây được coi là trường đại học đầu tiên của Việt Nam.

Hệ thống trường học: Ngoài kinh đô, các triều đại còn khuyến khích mở trường tại các địa phương (trường phủ, trường lộ) và các lớp học tư nhân tại làng xã để phổ biến tri thức.

2. Hình thành và hoàn thiện chế độ khoa cử

Nền khoa bảng Đại Việt kéo dài hơn 800 năm với những cột mốc quan trọng:

Khoa thi đầu tiên (1075): Nhà Lý mở khoa thi "Minh kinh bác học và Nho học Tam trường" để chọn người tài, với Lê Văn Thịnh là người đỗ đầu (khai khoa).

Chính quy hóa thời Trần: Triều đình tổ chức thi cử đều đặn hơn, lập danh hiệu Tam khôi (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) để tôn vinh những người đỗ đầu.

Đỉnh cao thời Lê sơ: Giáo dục Nho học phát triển cực thịnh dưới thời vua Lê Thánh Tông. Việc thi cử được tổ chức chặt chẽ qua 3 kỳ thi: thi Hương, thi Hội và thi Đình.

3. Chính sách tôn vinh hiền tài

Dựng bia Tiến sĩ: Năm 1484, vua Lê Thánh Tông bắt đầu cho dựng bia đá tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám để khắc tên những người đỗ đạt. Việc này nhằm tôn vinh nhân tài, khuyến khích sự học và nhắc nhở trách nhiệm của kẻ sĩ với đất nước.

Các nghi thức vinh quy: Người đỗ đạt được triều đình tổ chức lễ xướng danh, ban mũ áo và làm lễ vinh quy bái tổ về quê hương.

4. Thành tựu về chữ viết và tri thức

Chữ Nôm: Bên cạnh chữ Hán, người Việt đã sáng tạo ra chữ Nôm để ghi chép tiếng nói dân tộc, tạo tiền đề cho sự phát triển của văn học dân gian và chính thống.

Đội ngũ trí thức tiêu biểu: Xuất hiện nhiều thầy giáo và nhà bác học lỗi lạc như Chu Văn An (người thầy tiêu biểu của mọi thời đại), Lê Quý Đôn, Nguyễn Trãi

Câu 2 :

Cơ sở giáo dục cao cấp nhất: Đây là trung tâm giáo dục lớn nhất và là "trường đại học" đầu tiên của Đại Việt, đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo đội ngũ quan lại và tri thức cho bộ máy nhà nước.

Thúc đẩy Nho giáo phát triển: Việc xây dựng Văn Miếu để thờ Khổng Tử đã khẳng định vị thế của Nho giáo, biến hệ tư tưởng này trở thành hệ tư tưởng chính thống, chi phối đời sống chính trị, văn hóa và đạo đức xã hội.

Tôn vinh và khuyến khích hiền tài: Thông qua việc tổ chức các kỳ thi và đặc biệt là việc dựng bia Tiến sĩ (từ thời Lê sơ), Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tôn vinh những người đỗ đạt, tạo động lực cho phong trào học tập, đúng với tinh thần "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia".

Biểu tượng văn hóa lâu đời: Công trình này là minh chứng cho sức sống và sự phát triển bền vững của nền văn hiến Đại Việt, thể hiện tinh thần hiếu học và truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc.

Góp phần xây dựng quốc gia độc lập: Nhờ đào tạo được đội ngũ nhân sĩ trí thức đông đảo, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã giúp các triều đại củng cố nền độc lập và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

A Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) là sự phát triển đột phá của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa. Các thành tựu nổi bật gồm:

• Trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học: Giúp máy móc có khả năng học hỏi, phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định thông minh.
• Internet vạn vật (IoT): Kết nối các thiết bị thông minh giúp tự động hóa nhiều hoạt động trong đời sống và sản xuất.
• Dữ liệu lớn (Big Data): Khai thác và xử lý lượng dữ liệu khổng lồ để hỗ trợ nghiên cứu, kinh doanh và quản lý.
• Công nghệ Blockchain: Đảm bảo an toàn và minh bạch trong các giao dịch trực tuyến.
• Công nghệ in 3D, 4D: Ứng dụng rộng rãi trong sản xuất, y học, xây dựng,…
• Tự động hóa và robot: Giúp tăng năng suất lao động và thay thế con người trong các công việc nguy hiểm hoặc có độ chính xác cao.
• Công nghệ sinh học và y học hiện đại: Phát triển vắc-xin, liệu pháp gen và y học cá nhân hóa.

CMCN 4.0 đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người sống, làm việc và giao tiếp, mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những thách thức về việc làm và bảo mật thông tin.

B Khi nhận được thông tin chưa được kiểm chứng, em nên:

1. Kiểm tra nguồn gốc: Xác minh xem thông tin đến từ nguồn đáng tin cậy hay chỉ là tin đồn, tin giả.
2. Đối chiếu với nhiều nguồn khác nhau: So sánh với các trang báo chính thống hoặc nguồn có uy tín để xem thông tin có chính xác không.
3. Kiểm tra tính logic và bằng chứng: Nếu thông tin có dấu hiệu giật gân, thiếu căn cứ khoa học thì cần cẩn trọng.
4. Không vội chia sẻ: Tránh lan truyền thông tin sai sự thật có thể gây hoang mang hoặc hậu quả tiêu cực.
5. Tìm hiểu qua các công cụ kiểm chứng tin tức: Sử dụng các trang web hoặc tổ chức chuyên xác minh tin giả như Google Fact Check, Snopes,…
6. Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu thông tin liên quan đến lĩnh vực chuyên môn (sức khỏe, khoa học, chính trị,…), hãy hỏi ý kiến từ chuyên gia hoặc người có kiến thức sâu.