c1

Trong đoạn trích Bức tranh của nhà văn Nguyễn Minh Châu, nhân vật người họa sĩ hiện lên với một quá trình chuyển biến nhận thức sâu sắc. Ban đầu, ông tỏ ra tự ái và lạnh lùng khi người chiến sĩ nhờ vẽ chân dung, bởi ông cho mình là họa sĩ có tên tuổi, không phải thợ vẽ truyền thần. Thái độ ấy bộc lộ sự kiêu hãnh nghề nghiệp, khoảng cách giữa người nghệ sĩ với người lính và phần nào là cái tôi tự cao. Tuy nhiên, trên đường hành quân, khi được người chiến sĩ tận tình giúp đỡ, dìu qua suối, gánh vác cả tranh lẫn hành lý, người họa sĩ dần nhận ra tấm lòng bao dung, nhân hậu của anh. Từ đó, ông rơi vào trạng thái day dứt, xấu hổ và tự nhìn lại chính mình. Sự thay đổi ấy cho thấy họa sĩ là người có lương tâm, biết suy nghĩ và có khả năng tự hoàn thiện. Nhân vật không chỉ đại diện cho người nghệ sĩ mà còn thể hiện thông điệp: nghệ thuật chân chính phải bắt nguồn từ sự thấu hiểu và trân trọng con người.

c2

Trong xã hội hiện đại, việc thể hiện bản thân đã trở thành nhu cầu tự nhiên của giới trẻ. Đây không chỉ là cách khẳng định cá tính mà còn là con đường để mỗi người tìm thấy vị trí của mình trong cộng đồng.

Trước hết, thể hiện bản thân là nhu cầu chính đáng. Người trẻ ngày nay sống trong môi trường mở, có nhiều cơ hội bộc lộ quan điểm, tài năng và phong cách sống. Việc dám nói lên suy nghĩ, theo đuổi đam mê, sáng tạo trong học tập và công việc giúp họ phát triển năng lực cá nhân và đóng góp tích cực cho xã hội. Những bạn trẻ tự tin, chủ động thường dễ thích nghi, dám thử thách và có khả năng thành công cao hơn.

Tuy nhiên, không ít người đang hiểu sai việc thể hiện bản thân. Một số bạn chạy theo sự chú ý, thích gây sốc trên mạng xã hội, phát ngôn thiếu suy nghĩ, hoặc thể hiện cá tính bằng cách khác biệt một cách cực đoan. Khi việc thể hiện trở thành sự phô trương, nó không còn giúp khẳng định giá trị mà ngược lại còn làm mất hình ảnh cá nhân. Cá tính không nằm ở sự ồn ào, mà ở chiều sâu nhận thức và hành động có trách nhiệm.

Vì vậy, thể hiện bản thân đúng cách cần đi kèm với tri thức, văn hóa và lòng tự trọng. Người trẻ nên khẳng định mình bằng năng lực học tập, thái độ sống tích cực, sự tử tế và bản lĩnh trước khó khăn. Cá tính đẹp là cá tính biết tôn trọng người khác và hướng đến giá trị chung.

Tóm lại, thể hiện bản thân là điều cần thiết nhưng phải đúng hướng. Khi người trẻ biết khẳng định mình bằng tài năng và nhân cách, họ không chỉ tỏa sáng cho riêng mình mà còn góp phần làm xã hội tốt đẹp hơn.

c1

Người kể chuyện là người kể hạn tri (ngôi thứ nhất – “tôi”).
→ Câu chuyện được nhìn từ điểm nhìn của nhân vật họa sĩ, chỉ biết những gì bản thân trải nghiệm, suy nghĩ và cảm nhận.

c2

Thành phần chêm xen là:
“(to và nặng gấp đôi một cái ba lô bình thường của khách đi đường)”
→ Đây là phần chú thích bổ sung, giúp làm rõ đặc điểm của bó tranh.

c3

-Khi được nhờ vẽ chân dung, người họa sĩ tỏ thái độ lạnh lùng, từ chối khéo, cảm thấy tự ái.

-Nguyên nhân:

• Ông cho mình là họa sĩ có danh tiếng, không phải “thợ vẽ truyền thần”.
• Có chút kiêu hãnh nghề nghiệp và khoảng cách với người chiến sĩ.
  → Thái độ này thể hiện cái tôi nghệ sĩ, sự tự cao và định kiến ban đầu.
• c4
• Tác dụng của điểm nhìn trần thuật:

Đoạn văn được kể từ điểm nhìn nội tâm của nhân vật “tôi”, nên:

• Bộc lộ trực tiếp dòng suy nghĩ, sự day dứt, tự vấn lương tâm của người họa sĩ.
• Làm nổi bật sự thay đổi nhận thức: từ tự cao → xấu hổ → biết trân trọng người chiến sĩ.
• Tăng tính chân thực, tạo chiều sâu tâm lí cho câu chuyện.
• Qua đó làm nổi bật vẻ đẹp của người lính: độ lượng, nhân hậu, giàu tình đồng chí.
• c5
• Bài học rút ra:
• Không nên đánh giá người khác qua vị trí, nghề nghiệp hay vẻ bề ngoài.
• Cần sống khiêm tốn, biết tôn trọng và biết ơn những người giúp đỡ mình.
• Lòng tốt, sự bao dung và tình người mới là giá trị lớn nhất.
• Người nghệ sĩ chân chính không chỉ cần tài năng mà còn phải có nhân cách và trái tim biết rung động trước con người.

c1

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới – bài 21" của Nguyễn Trãi đã để lại trong em những chiêm nghiệm sâu sắc về triết lý nhân sinh. Với ngôn ngữ giản dị, mộc mạc và việc vận dụng sáng tạo các câu tục ngữ dân gian, nhà thơ đã gửi gắm những lời khuyên chân thành về lối sống. Em cảm thấy vô cùng thấm thía quy luật "gần mực thì đen, gần đèn thì rạng" mà tác giả nhấn mạnh qua các hình ảnh so sánh đối lập. Bài thơ không chỉ là một bài học về việc chọn bạn, chọn môi trường sống mà còn là lời nhắc nhở mỗi cá nhân cần phải chủ động rèn luyện nhân cách. Qua những dòng thơ của Ức Trai, em nhận ra rằng tính cách con người không phải là bất biến mà luôn chịu tác động từ ngoại cảnh, do đó, việc giữ mình giữa những cám dỗ và học hỏi nết khôn từ những người hiền tài là vô cùng quan trọng. Bài thơ thực sự là một "tấm gương báu" soi sáng cho hành trình hoàn thiện bản thân của mỗi người.

c2

Câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” là một lời nhắc nhở sâu sắc của cha ông về ảnh hưởng của môi trường sống và những người xung quanh đối với sự hình thành nhân cách của mỗi con người. Đây không chỉ là kinh nghiệm dân gian mà còn là bài học đạo đức vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay.

Trước hết, câu tục ngữ khẳng định rằng con người luôn chịu tác động từ môi trường. “Mực” tượng trưng cho điều xấu, thói quen tiêu cực, còn “đèn” tượng trưng cho điều tốt đẹp, tri thức và lối sống lành mạnh. Khi sống gần cái xấu, con người dễ bị lôi kéo, dần dần thay đổi theo hướng tiêu cực. Ngược lại, khi ở trong môi trường tích cực, được tiếp xúc với những người tốt, ta có cơ hội học hỏi, hoàn thiện bản thân và phát triển theo hướng đúng đắn. Điều này hoàn toàn phù hợp với thực tế: học sinh chơi với bạn chăm học thường có ý thức học tập hơn; người sống trong tập thể kỷ luật sẽ có trách nhiệm và tự giác hơn.

Bên cạnh đó, câu tục ngữ còn nhắc nhở mỗi người phải biết lựa chọn môi trường sống và các mối quan hệ. Không phải ai sinh ra cũng có điều kiện thuận lợi, nhưng ai cũng có thể chủ động tránh xa thói hư tật xấu, hướng tới những điều tích cực. Việc chọn bạn mà chơi, chọn thầy mà học, chọn môi trường phù hợp với mục tiêu của bản thân là yếu tố quan trọng giúp con người trưởng thành.

Tuy nhiên, câu tục ngữ không có nghĩa là con người hoàn toàn phụ thuộc vào hoàn cảnh. Ý chí và bản lĩnh cá nhân vẫn giữ vai trò quyết định. Có những người sống trong môi trường khó khăn nhưng vẫn giữ được phẩm chất tốt đẹp, thậm chí vươn lên mạnh mẽ. Vì vậy, bài học rút ra không chỉ là “chọn nơi tốt mà ở” mà còn là rèn luyện bản thân đủ vững vàng để không bị cái xấu chi phối.

Tóm lại, “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” là lời khuyên giản dị nhưng sâu sắc về vai trò của môi trường và các mối quan hệ trong đời sống con người. Mỗi học sinh hôm nay cần biết chọn bạn tốt, xây dựng thói quen lành mạnh và không ngừng rèn luyện bản thân, để luôn “gần đèn” mà tỏa sáng theo cách tốt đẹp nhất.

c1

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới – bài 21" của Nguyễn Trãi đã để lại trong em những chiêm nghiệm sâu sắc về triết lý nhân sinh. Với ngôn ngữ giản dị, mộc mạc và việc vận dụng sáng tạo các câu tục ngữ dân gian, nhà thơ đã gửi gắm những lời khuyên chân thành về lối sống. Em cảm thấy vô cùng thấm thía quy luật "gần mực thì đen, gần đèn thì rạng" mà tác giả nhấn mạnh qua các hình ảnh so sánh đối lập. Bài thơ không chỉ là một bài học về việc chọn bạn, chọn môi trường sống mà còn là lời nhắc nhở mỗi cá nhân cần phải chủ động rèn luyện nhân cách. Qua những dòng thơ của Ức Trai, em nhận ra rằng tính cách con người không phải là bất biến mà luôn chịu tác động từ ngoại cảnh, do đó, việc giữ mình giữa những cám dỗ và học hỏi nết khôn từ những người hiền tài là vô cùng quan trọng. Bài thơ thực sự là một "tấm gương báu" soi sáng cho hành trình hoàn thiện bản thân của mỗi người.

c2

Câu tục ngữ “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” là một lời nhắc nhở sâu sắc của cha ông về ảnh hưởng của môi trường sống và những người xung quanh đối với sự hình thành nhân cách của mỗi con người. Đây không chỉ là kinh nghiệm dân gian mà còn là bài học đạo đức vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay.

Trước hết, câu tục ngữ khẳng định rằng con người luôn chịu tác động từ môi trường. “Mực” tượng trưng cho điều xấu, thói quen tiêu cực, còn “đèn” tượng trưng cho điều tốt đẹp, tri thức và lối sống lành mạnh. Khi sống gần cái xấu, con người dễ bị lôi kéo, dần dần thay đổi theo hướng tiêu cực. Ngược lại, khi ở trong môi trường tích cực, được tiếp xúc với những người tốt, ta có cơ hội học hỏi, hoàn thiện bản thân và phát triển theo hướng đúng đắn. Điều này hoàn toàn phù hợp với thực tế: học sinh chơi với bạn chăm học thường có ý thức học tập hơn; người sống trong tập thể kỷ luật sẽ có trách nhiệm và tự giác hơn.

Bên cạnh đó, câu tục ngữ còn nhắc nhở mỗi người phải biết lựa chọn môi trường sống và các mối quan hệ. Không phải ai sinh ra cũng có điều kiện thuận lợi, nhưng ai cũng có thể chủ động tránh xa thói hư tật xấu, hướng tới những điều tích cực. Việc chọn bạn mà chơi, chọn thầy mà học, chọn môi trường phù hợp với mục tiêu của bản thân là yếu tố quan trọng giúp con người trưởng thành.

Tuy nhiên, câu tục ngữ không có nghĩa là con người hoàn toàn phụ thuộc vào hoàn cảnh. Ý chí và bản lĩnh cá nhân vẫn giữ vai trò quyết định. Có những người sống trong môi trường khó khăn nhưng vẫn giữ được phẩm chất tốt đẹp, thậm chí vươn lên mạnh mẽ. Vì vậy, bài học rút ra không chỉ là “chọn nơi tốt mà ở” mà còn là rèn luyện bản thân đủ vững vàng để không bị cái xấu chi phối.

Tóm lại, “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng” là lời khuyên giản dị nhưng sâu sắc về vai trò của môi trường và các mối quan hệ trong đời sống con người. Mỗi học sinh hôm nay cần biết chọn bạn tốt, xây dựng thói quen lành mạnh và không ngừng rèn luyện bản thân, để luôn “gần đèn” mà tỏa sáng theo cách tốt đẹp nhất.