Câu 1 Trong đoạn thơ, hình ảnh Sông Hồng hiện lên qua cảm nhận của nhân vật trữ tình với vẻ đẹp vừa thiêng liêng, giàu có, vừa lam lũ, nhọc nhằn, mang dáng hình của một người mẹ lớn lao. Trước hết, Sông Hồng được cảm nhận như kho tàng vô tận của lịch sử và văn hoá dân tộc với “bao điều bí mật”, “bao kho vàng cổ tích”. Dòng sông không chỉ chảy trong không gian mà còn chảy trong chiều sâu ký ức, lưu giữ những trầm tích văn hoá ngàn đời. Bên cạnh đó, vẻ đẹp của Sông Hồng còn gắn liền với những đau thương, vất vả khi “chứa chất… bao tiếng rên nhọc nhằn”, “bao xoáy nước réo sôi”, “quằn quại dưới mưa dầm nắng gắt”. Đó là vẻ đẹp của sự hi sinh thầm lặng. Tuy vậy, trên tất cả, Sông Hồng vẫn là nguồn sống bất tận khi ban tặng “hạt gạo trắng ngần”, “nhành dâu bé xanh”, “nhựa ấm” cho con người. Hình ảnh dòng sông vì thế mang vẻ đẹp của tình mẫu tử sâu nặng, vừa dữ dội vừa bao dung, vừa khắc nghiệt lại vừa giàu yêu thương. Câu 2 Bài làm Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, công nghệ đã và đang trở thành yếu tố then chốt quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia. Trí tuệ nhân tạo, tự động hoá, dữ liệu lớn không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất mà còn tác động sâu sắc đến đời sống xã hội. Trong dòng chảy ấy, tuổi trẻ chính là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quan trọng trong việc làm chủ công nghệ để kiến tạo tương lai. Trước hết, làm chủ công nghệ là yêu cầu tất yếu đối với tuổi trẻ trong thời đại mới. Công nghệ không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành nền tảng của mọi lĩnh vực: học tập, lao động, y tế, kinh tế và quản lý xã hội. Người trẻ nếu không nắm bắt và làm chủ công nghệ sẽ dễ bị tụt hậu, đánh mất cơ hội phát triển bản thân và đóng góp cho cộng đồng. Ngược lại, khi làm chủ công nghệ, tuổi trẻ có thể phát huy trí tuệ, sáng tạo ra những giá trị mới, góp phần nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của đất nước. Thực tế đã chứng minh vai trò to lớn của thế hệ trẻ trong lĩnh vực công nghệ. Nhiều bạn trẻ Việt Nam đã đạt thành tích cao trong các kỳ thi quốc tế về tin học, robotics, trí tuệ nhân tạo. Không ít start-up công nghệ do người trẻ sáng lập đã tạo ra các sản phẩm hữu ích cho xã hội như ví điện tử, nền tảng học trực tuyến, ứng dụng y tế thông minh. Trong đại dịch COVID-19, chính những kỹ sư, sinh viên trẻ đã tham gia xây dựng các ứng dụng truy vết, khai báo y tế, góp phần quan trọng vào công tác phòng chống dịch. Những dẫn chứng ấy cho thấy khi được trang bị tri thức và cơ hội, tuổi trẻ hoàn toàn có khả năng làm chủ và sáng tạo công nghệ. Tuy nhiên, làm chủ công nghệ không đồng nghĩa với việc phụ thuộc hay chạy theo công nghệ một cách mù quáng. Một bộ phận người trẻ hiện nay lạm dụng mạng xã hội, sa đà vào thế giới ảo, thiếu kỹ năng chọn lọc thông tin, thậm chí đánh mất khả năng tư duy độc lập. Điều đó đặt ra yêu cầu: người trẻ cần có bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm khi tiếp cận và sử dụng công nghệ. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người và những giá trị nhân văn tốt đẹp. Để làm chủ công nghệ, tuổi trẻ cần không ngừng học tập, rèn luyện tư duy sáng tạo, tinh thần tự học và khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thời đại. Đồng thời, mỗi người trẻ cần ý thức gắn việc học công nghệ với lý tưởng cống hiến, đưa tri thức phục vụ cộng đồng, góp phần xây dựng đất nước phát triển bền vững. Tóm lại, trong cách mạng công nghiệp 4.0, tuổi trẻ vừa là chủ thể tiếp nhận, vừa là lực lượng sáng tạo công nghệ. Làm chủ công nghệ chính là làm chủ tương lai, và trách nhiệm ấy đang đặt lên vai thế hệ trẻ hôm nay – những người mang trong mình khát vọng vươn lên và sứ mệnh đưa đất nước tiến cùng thời đại.

Câu 1: Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do. Dấu hiệu nhận biết là số chữ ở mỗi dòng thơ không đều, nhịp điệu linh hoạt, không bị ràng buộc bởi niêm luật chặt chẽ như các thể thơ truyền thống. Câu 2: Trong đoạn trích, con sông đã làm nên và tạo ra nhiều giá trị cho cuộc sống con người như: hình thành xóm thôn, hoa trái, nhà cửa; tạo sắc áo, màu cây, tiếng Việt; bồi đắp phù sa, đất đai; nuôi dưỡng con người, văn hóa, lịch sử và giống nòi dân tộc. Câu 3 : Biện pháp tu từ điệp ngữ “một con sông” được lặp lại nhiều lần đã nhấn mạnh hình ảnh Sông Hồng với những vẻ đẹp khác nhau: dịu dàng, sống động, mạnh mẽ, rực rỡ. Qua đó, tác giả khắc họa con sông không chỉ là một thực thể thiên nhiên mà còn mang dáng vóc con người, gắn bó máu thịt với đời sống dân tộc. Điệp ngữ còn tạo nhịp điệu tha thiết, cảm xúc dâng trào, thể hiện tình yêu sâu nặng của nhà thơ với Sông Hồng. Câu 4: Cảm xúc của nhân vật trữ tình đối với Sông Hồng là sự yêu thương, trân trọng và biết ơn sâu sắc. Sông Hồng được cảm nhận như người mẹ hiền, vừa chịu nhiều nhọc nhằn, vừa âm thầm hi sinh để nuôi dưỡng con người và quê hương. Đó là tình cảm thiêng liêng, gắn bó máu thịt giữa con người với cội nguồn dân tộc. Câu 5: Đoạn trích gợi cho thế hệ trẻ hôm nay ý thức sâu sắc về trách nhiệm với quê hương, đất nước. Mỗi người trẻ cần biết trân trọng cội nguồn, giữ gìn thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống. Bên cạnh đó, phải không ngừng học tập, rèn luyện, sống có lý tưởng và khát vọng cống hiến. Chỉ khi ý thức được trách nhiệm của mình, thế hệ trẻ mới có thể góp phần xây dựng và phát triển đất nước ngày càng giàu đẹp, bền vững.

Câu 1

Nhân vật Ác-pa-gông trong vở kịch Lão hà tiện của Mô-li-e là hình tượng tiêu biểu cho kiểu người bị đồng tiền chi phối đến mức tha hóa hoàn toàn nhân cách. Trước hết, Ác-pa-gông hiện lên là một kẻ cực kỳ keo kiệt và tham lam. Lão coi tiền bạc quý hơn tất cả, kể cả tình thân, luôn tìm mọi cách tích trữ của cải, cho vay nặng lãi và chi tiêu bủn xỉn đến đáng sợ. Không dừng lại ở đó, đồng tiền còn khiến Ác-pa-gông trở nên ích kỉ, vô cảm, sẵn sàng hy sinh hạnh phúc của con cái để phục vụ lợi ích cá nhân. Lão nghi ngờ tất cả mọi người, sống trong nỗi ám ảnh bị mất tiền, từ đó trở nên độc đoán và đáng ghét. Qua nhân vật Ác-pa-gông, Mô-li-e đã khéo léo sử dụng nghệ thuật trào phúng để phê phán thói hà tiện và sức hủy hoại của lòng tham, đồng thời gửi gắm thông điệp sâu sắc: khi con người tôn thờ vật chất một cách mù quáng, họ sẽ đánh mất tình yêu thương và nhân tính. Nhân vật vì thế vừa gây cười, vừa gợi nhiều suy ngẫm cho người đọc.

Câu 2. Bài làm

Benjamin Franklin từng khẳng định: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Đây là một quan điểm sâu sắc, gợi mở vai trò to lớn của tri thức đối với khát vọng, hành động và sự hoàn thiện nhân cách con người. Trước hết, “tri thức là con mắt của đam mê” bởi đam mê nếu không được soi sáng bằng hiểu biết rất dễ trở nên mù quáng. Đam mê giúp con người có động lực, có nhiệt huyết theo đuổi mục tiêu, nhưng chính tri thức mới giúp ta nhìn rõ con đường mình đi. Nhờ tri thức, con người hiểu được bản chất của sự vật, đánh giá đúng khả năng của bản thân và lựa chọn cách thức hành động phù hợp. Một người yêu khoa học nhưng không chịu học hỏi nghiêm túc thì đam mê ấy chỉ dừng lại ở cảm xúc nhất thời. Ngược lại, khi đam mê được nuôi dưỡng bằng tri thức, nó sẽ trở nên bền bỉ, tỉnh táo và có khả năng tạo ra giá trị thực sự cho cá nhân và xã hội. Không chỉ vậy, Franklin còn nhấn mạnh: tri thức có thể trở thành “hoa tiêu của tâm hồn”. Hoa tiêu là người chỉ đường cho con tàu giữa biển khơi mênh mông; tương tự, tri thức giúp con người định hướng suy nghĩ, hành động và lối sống. Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, nếu thiếu tri thức, con người dễ bị cuốn theo những trào lưu lệch lạc, những quan niệm sai lầm hoặc cám dỗ tiêu cực. Tri thức giúp ta phân biệt đúng – sai, tốt – xấu, từ đó sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Một tâm hồn được dẫn dắt bởi tri thức sẽ không chỉ biết mơ ước mà còn biết sống nhân văn, biết hướng tới những giá trị chân – thiện – mỹ. Thực tế cho thấy, những con người có tri thức thường là những người có bản lĩnh và chiều sâu tinh thần. Các nhà khoa học, nhà giáo, nhà văn hay những người lao động trí óc chân chính đều dùng tri thức để soi sáng đam mê, biến khát vọng cá nhân thành cống hiến chung. Ngược lại, không ít người chạy theo đam mê tiền bạc, danh vọng mà thiếu hiểu biết và đạo đức đã đánh mất phương hướng, thậm chí gây hại cho xã hội. Điều đó càng chứng minh rằng đam mê chỉ thực sự có ý nghĩa khi được dẫn đường bởi tri thức. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng tri thức không tự nhiên mà có. Nó đòi hỏi sự học tập bền bỉ, tinh thần cầu tiến và ý thức tự hoàn thiện. Tri thức càng sâu rộng thì “con mắt” càng sáng, “hoa tiêu” càng vững vàng. Vì vậy, mỗi người cần không ngừng trau dồi kiến thức, mở rộng hiểu biết, đồng thời biết gắn tri thức với trải nghiệm thực tiễn để tâm hồn ngày càng trưởng thành. Tóm lại, quan điểm của Benjamin Franklin đã khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa tri thức, đam mê và đời sống tinh thần con người. Tri thức không làm mất đi đam mê mà giúp đam mê trở nên sáng suốt; không làm khô cứng tâm hồn mà giúp tâm hồn có định hướng đúng đắn. Trong hành trình sống và lập thân, tri thức chính là ánh sáng soi đường, là người hoa tiêu tin cậy đưa con người đến những bến bờ giá trị và hạnh phúc.

Câu 1. Tình huống kịch trong văn bản: Tình huống kịch là cuộc đối thoại giữa Ác-pa-gông và Va-le-rơ xoay quanh việc Ác-pa-gông quyết định gả con gái Ê-li-dơ cho một người đàn ông giàu có, lớn tuổi nhưng không đòi của hồi môn, bất chấp sự phản đối của con gái. Qua đó, bản chất keo kiệt và coi tiền hơn hạnh phúc con cái của Ác-pa-gông được bộc lộ rõ.

Câu 2. Một lời độc thoại trong văn bản: “Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?” Đây là lời Ác-pa-gông nói một mình, thể hiện sự lo lắng, ám ảnh thường trực về tiền bạc.

Câu 3. Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ: Qua những lời thoại, Va-le-rơ có mục đích xoa dịu, lấy lòng và tâng bốc Ác-pa-gông, đồng thời nói tránh, nói khéo để bảo vệ quyền lợi và hạnh phúc của Ê-li-dơ. Anh vừa tỏ ra đồng tình với Ác-pa-gông, vừa khéo léo đưa ra những lập luận nhân văn về hôn nhân, nhưng cuối cùng vẫn phải nhượng bộ trước sự ám ảnh “không của hồi môn” của lão. Câu 4. Hiệu quả nghệ thuật của việc lặp lại chi tiết “Không của hồi môn”: Chi tiết này được lặp lại nhiều lần nhằm: Nhấn mạnh tính cách keo kiệt đến cực đoan của Ác-pa-gông. Tạo nên tính hài hước, châm biếm sâu sắc, vì đối với lão, tiền bạc lấn át mọi giá trị đạo đức, tình cảm, hạnh phúc. Góp phần khắc họa rõ mâu thuẫn kịch và làm nổi bật chủ đề phê phán xã hội. Câu 5. Đoạn trích phơi bày bản chất hà tiện, ích kỉ của Ác-pa-gông – một người cha coi tiền bạc hơn hạnh phúc của con cái. Qua đó, tác giả phê phán những kẻ vì lòng tham và sự keo kiệt mà chà đạp lên tình cảm gia đình, đồng thời thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm.

Hội chứng Ếch luộc" là một ẩn dụ đầy sức nặng, mô tả tình trạng một con ếch được đun trong nước ấm dần mà không hề hay biết sự nguy hiểm, để rồi bị luộc chín lúc nào không hay. Cụm từ này được dùng để chỉ sự chìm đắm trong cuộc sống ổn định, an nhàn một cách quá mức, mải mê hưởng thụ sự thoải mái hiện tại mà quên đi việc phát triển bản thân và đối phó với những biến đổi không ngừng của thế giới. Là một người trẻ, đứng trước ngưỡng cửa của sự nghiệp và tương lai, tôi kiên quyết lựa chọn con đường luôn sẵn sàng thay đổi môi trường sống để phát triển bản thân thay vì lối sống an nhàn, ổn định một cách vô thức. Sự ổn định, xét về bản chất, không phải là một điều tồi tệ. Nó mang lại cảm giác an toàn, giảm bớt căng thẳng và cho phép con người tận hưởng thành quả lao động. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại biến đổi chóng mặt với tốc độ ánh sáng (thời đại VUCA – Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity), sự ổn định tuyệt đối lại trở thành một cái bẫy ngọt ngào. Lối sống an nhàn, "qua ngày đoạn tháng" dễ dàng bào mòn ý chí và sự nhạy bén, khiến chúng ta trở nên tự mãn và trì trệ. Đó chính là biểu hiện rõ nhất của "Hội chứng Ếch luộc": chúng ta đang chấp nhận mức "nước ấm" dễ chịu mà không nhận ra nhiệt độ đang tăng dần, và khi khủng hoảng ập đến (công nghệ mới thay thế, công ty đóng cửa, kinh tế suy thoái), ta sẽ trở tay không kịp vì đã đánh mất khả năng thích nghi. Ngược lại, lựa chọn con đường thay đổi và phát triển là chấp nhận đối diện với sự không chắc chắn, thậm chí là khó khăn, để rèn luyện bản thân. Đối với người trẻ, giai đoạn này là "thời điểm vàng" để tích lũy kinh nghiệm, mở rộng kiến thức và xây dựng năng lực cốt lõi. Việc sẵn sàng thay đổi môi trường sống, công việc, hay thậm chí là tư duy, buộc chúng ta phải bước ra khỏi vùng an toàn (Comfort Zone). Thay đổi môi trường sẽ giúp ta va chạm với những thử thách mới, học hỏi kỹ năng mới, như một người làm IT ở công ty nhỏ chuyển sang làm ở tập đoàn đa quốc gia sẽ học được về quy trình quản lý chuyên nghiệp hơn. Áp lực từ sự thay đổi sẽ kích thích khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề, từ đó thúc đẩy sự phát triển vượt bậc. Đặc biệt, sự thích nghi với môi trường mới sẽ tôi luyện khả năng phục hồi (resilience) – một phẩm chất tối quan trọng để tồn tại và thành công trong thế kỷ 21. Tất nhiên, sự thay đổi không đồng nghĩa với sự thiếu kiên định hay liều lĩnh vô căn cứ. Lựa chọn này đòi hỏi một tinh thần học hỏi suốt đời và một cái nhìn chiến lược về mục tiêu tương lai. Mục đích của việc thay đổi là để nâng cao giá trị bản thân, để luôn giữ được vị thế chủ động trước những biến cố, chứ không phải để trốn tránh khó khăn. Chính việc chủ động tạo ra những thay đổi tích cực sẽ là "liều vắc-xin" tốt nhất chống lại sự trì trệ của "Hội chứng Ếch luộc". Tóm lại, trong cuộc đời của một người trẻ, sự an nhàn quá mức là một loại thuốc độc bọc đường. Đã đến lúc chúng ta phải tự nhấc mình ra khỏi chiếc nồi nước ấm, dù việc đó có thể gây ra cảm giác lạnh lẽo ban đầu. Tôi tin rằng, bằng cách chấp nhận thử thách, bằng cách tìm kiếm sự thay đổi để liên tục phát triển, người trẻ sẽ không chỉ xây dựng được một sự nghiệp vững chắc mà còn sở hữu một cuộc đời giàu trải nghiệm, ý nghĩa, và quan trọng nhất là không bao giờ bị "luộc chín" bởi sự thờ ơ của chính mình.

Thế kỷ 21 chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Generation Z (Gen Z), nhóm người sinh ra và trưởng thành trong tiếng chuông báo của kỷ nguyên số. Họ là những công dân toàn cầu với khả năng tiếp cận thông tin vô tận, được trang bị tư duy cởi mở và linh hoạt hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, cùng với những tiềm năng đột phá, Gen Z đang phải đối mặt với một thách thức lớn: làn sóng định kiến và sự quy chụp tiêu cực về lối sống cũng như phong cách làm việc từ các thế hệ đi trước. Từ góc nhìn của người trẻ, việc phân tích và phản biện những định kiến này là cần thiết để kiến tạo sự thấu hiểu và hợp tác liên thế hệ công bằng hơn, đặc biệt trong môi trường học thuật và lao động. Bản chất của những định kiến này nằm ở sự khác biệt sâu sắc về môi trường sống và thang giá trị. Các thế hệ trước, vốn xây dựng sự nghiệp dựa trên sự ổn định, kỷ luật thép và sự cam kết lâu dài với một tổ chức, dễ dàng nhìn nhận hành vi của Gen Z qua lăng kính của sự hoài nghi. Thái độ ưu tiên cân bằng cuộc sống—công việc, sự thẳng thắn trong giao tiếp, và xu hướng tìm kiếm ý nghĩa công việc bị quy chụp thành "thiếu kiên nhẫn", "lười biếng" hay "quá nhạy cảm" (snowflakes) trước áp lực. Đơn cử, việc Gen Z sẵn sàng thay đổi công việc để tìm kiếm mức đãi ngộ tốt hơn hoặc môi trường phù hợp hơn bị gán nhãn là "thích nhảy việc" và "thiếu sự cống hiến". Sự khác biệt trong cách tiếp cận vấn đề này, một bên coi trọng sự ổn định bền vững, một bên coi trọng sự phát triển nhanh chóng, đã tạo nên một khoảng cách thế hệ đáng kể. Hơn nữa, sự lan truyền nhanh chóng của thông tin trên các nền tảng số khiến những hành vi cá biệt bị phóng đại và trở thành căn cứ để quy chụp cho toàn bộ thế hệ. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận động lực của Gen Z một cách công bằng, những định kiến này sẽ dần được hóa giải. Gen Z không phải là thế hệ lười biếng hay thiếu trách nhiệm; họ là thế hệ đang tái định nghĩa khái niệm về lao động và sự cam kết. Họ không cam kết với thời gian làm việc cứng nhắc mà cam kết với hiệu quả đầu ra và giá trị công việc mang lại. Việc họ chủ động thay đổi môi trường làm việc là minh chứng cho tư duy cầu tiến, đề cao cơ hội phát triển kỹ năng và sự minh bạch trong đãi ngộ, một phản ứng hoàn toàn hợp lý trong thị trường lao động toàn cầu hóa và cạnh tranh khốc liệt. Đây là sự thông minh trong việc tối ưu hóa lộ trình sự nghiệp cá nhân. Hơn nữa, là "người bản địa số" (digital natives), Gen Z sở hữu khả năng sáng tạo đột phá, khả năng giải quyết vấn đề bằng công nghệ và tư duy phản biện cần thiết cho sự đổi mới. Sự "nhạy cảm" mà người khác chỉ trích thực chất là lòng dũng cảm để yêu cầu một môi trường làm việc nhân văn, nơi sức khỏe tinh thần được tôn trọng và sự đa dạng được tôn vinh. Họ là thế hệ đầu tiên cởi mở thảo luận về các vấn đề sức khỏe tâm lý, từ đó thúc đẩy việc xây dựng một văn hóa công sở lành mạnh hơn, ít độc hại hơn so với các mô hình làm việc cũ. Điều này cho thấy Gen Z không chỉ quan tâm đến bản thân mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và mong muốn thay đổi các chuẩn mực đã lỗi thời. Tóm lại, việc tiếp tục duy trì những định kiến tiêu cực không chỉ làm tổn thương tinh thần người trẻ mà còn tạo ra rào cản lớn trong việc chuyển giao kinh nghiệm và hợp tác giữa các thế hệ. Sức mạnh của một xã hội hiện đại nằm ở khả năng thấu hiểu và tận dụng tiềm năng của tất cả các nhóm tuổi. Để phá bỏ những "cái mác" vô hình này, cần có sự đối thoại cởi mở, chân thành và sự chấp nhận rằng những giá trị cốt lõi như trách nhiệm, sự cống hiến vẫn tồn tại trong Gen Z, nhưng được biểu hiện dưới những hình thức mới, phù hợp với yêu cầu của thời đại mới. Gen Z cần được trao cơ hội để chứng minh năng lực bằng kết quả thực tế, kết hợp sự linh hoạt cá nhân với tinh thần chuyên nghiệp. Chỉ khi gỡ bỏ được lớp định kiến, chúng ta mới có thể nhìn nhận Gen Z một cách trọn vẹn: một thế hệ đầy tiềm năng, sẵn sàng chấp nhận thử thách và đủ sức mạnh để định hình một tương lai năng động, công bằng và sáng tạo.

Trong cuộc sống, sự tương tác và góp ý là điều không thể thiếu để mỗi cá nhân hoàn thiện bản thân và cộng đồng phát triển. Tuy nhiên, cách thức bày tỏ ý kiến lại là một nghệ thuật, đặc biệt là khi đứng trước đám đông. Việc góp ý, nhận xét người khác trước đám đông là một hành động tiềm ẩn nhiều rủi ro, và theo tôi, nên được hạn chế tối đa để duy trì sự tôn trọng và hiệu quả giao tiếp. Trước hết, phải thừa nhận rằng góp ý hay nhận xét là hành động cần thiết và mang ý nghĩa xây dựng. Đó là sự quan tâm, mong muốn đối phương nhìn rõ khuyết điểm để cải thiện. Trong môi trường làm việc nhóm, học tập hay cộng đồng, những ý kiến thẳng thắn có thể giúp giải quyết vấn đề nhanh chóng và tránh lặp lại sai lầm. Mục đích cốt lõi của góp ý là hướng đến sự tiến bộ. Thế nhưng, khi hành động này bị thực hiện trước đám đông, mục đích tốt đẹp ban đầu rất dễ bị méo mó và mang lại hậu quả tiêu cực. Hạn chế lớn nhất chính là gây áp lực tâm lý và sự tổn thương sâu sắc cho người nhận. Ai cũng có lòng tự trọng. Việc bị "vạch trần" khuyết điểm hay sai sót trước nhiều người khiến người nhận cảm thấy xấu hổ, bị xúc phạm, hoặc thậm chí là bị cô lập. Khi cảm xúc tiêu cực chi phối, người đó sẽ tự động nảy sinh tâm lý phòng vệ, chống đối, hoặc thù địch, thay vì lắng nghe và tiếp thu. Hơn nữa, việc công khai góp ý dễ khiến người nhận bị mất mặt, làm tổn hại đến hình ảnh cá nhân và vị thế xã hội của họ. Trong trường hợp này, ý kiến góp ý, dù đúng đắn đến đâu, cũng khó lòng được chấp nhận, bởi nó đã chuyển từ "xây dựng" sang "chỉ trích công khai". Người góp ý đôi khi còn bị coi là đang phô trương sự hiểu biết hay quyền lực của mình. Từ góc độ của đám đông, không khí cũng trở nên căng thẳng, mất đi sự hòa khí, và dễ dẫn đến sự phán xét không công bằng. Vậy làm thế nào để góp ý hiệu quả? Văn hóa giao tiếp tinh tế yêu cầu chúng ta nên thực hiện việc góp ý trong không gian riêng tư, chân thành và tế nhị. Khi góp ý riêng, người nhận sẽ cảm thấy được tôn trọng và sẵn lòng mở lòng hơn. Chúng ta nên tập trung vào hành vi cụ thể cần được cải thiện, thay vì chỉ trích tính cách cá nhân. Hơn nữa, hãy luôn bắt đầu bằng việc công nhận những điểm tích cực của họ trước khi đề cập đến khuyết điểm. Sự khéo léo trong ngôn ngữ và thái độ tôn trọng sẽ là chìa khóa để lời góp ý thực sự mang tính xây dựng. Tóm lại, góp ý là cần thiết, nhưng cách thức góp ý lại càng quan trọng hơn. Góp ý trước đám đông là một hành động thiếu tinh tế, dễ gây tổn thương và khó đạt được hiệu quả mong muốn. Chúng ta cần rèn luyện sự khéo léo và lòng trắc ẩn trong giao tiếp, chọn không gian riêng tư để những lời nhận xét thực sự trở thành động lực cải thiện, thay vì trở thành mũi dao làm rạn nứt các mối quan hệ.

Câu 1

Phu nhân trong truyện “Người liệt nữ ở An Ấp” hiện lên như một hình tượng phụ nữ Việt Nam tiêu biểu, mang trong mình vẻ đẹp của sự đoan trang, tào khang và thủy chung son sắt. Từ khi về nhà chồng, phu nhân luôn giữ gìn lễ nghĩa, chăm lo gia đình, kính trọng chồng và cùng ông vun đắp đời sống tinh thần bằng sự hòa hợp trong văn chương. Khi Đinh Hoàn đi sứ và qua đời nơi đất khách, nỗi đau mất chồng không làm bà bi lụy mà trở thành lời khẳng định mạnh mẽ cho tình yêu và đạo nghĩa. Bà xem tình vợ chồng là lẽ sống, là điều thiêng liêng không gì có thể thay thế. Sự kiên định trong lựa chọn giữ trọn tình nghĩa khiến bà trở thành biểu tượng đẹp về phẩm hạnh và lòng trung trinh của người phụ nữ xưa. Tác giả bằng giọng kể trang trọng và sử dụng yếu tố kì ảo đã tôn vinh phẩm chất ấy, khiến phu nhân không chỉ là một nhân vật văn học mà còn là hình ảnh đại diện cho truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: biết sống hết mình vì tình yêu, vì nghĩa tình, để dù cuộc đời có đổi thay thì những giá trị chân thật vẫn được lưu truyền và ngợi ca.

Câu 2

Bài làm

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, hình tượng người trí thức luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Họ là những người có học vấn, hiểu biết sâu rộng, có khả năng định hướng tư tưởng và đóng góp trí tuệ cho sự phát triển của đất nước. Nhìn từ hình tượng Đinh Hoàn – một kẻ sĩ tận trung với việc nước trong truyện “Người liệt nữ ở An Ấp” – ta càng thêm suy ngẫm về trách nhiệm của tầng lớp trí thức đối với vận mệnh dân tộc trong mọi thời đại. Người trí thức trước hết phải có lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng. Đinh Hoàn dù đường xa hiểm trở, bệnh tật đe dọa, nhưng vẫn giữ trọn sứ mệnh bang giao mà vua và dân giao phó. Điều đó cho thấy trí thức không chỉ cống hiến bằng tri thức mà còn bằng tinh thần dấn thân, sẵn sàng đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Trong bối cảnh hiện nay, yêu nước của trí thức không chỉ là bảo vệ chủ quyền mà còn là góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, tiến bộ, làm giàu trí tuệ và năng lực cạnh tranh của quốc gia. Thứ hai, người trí thức cần có bản lĩnh và chính kiến. Tri thức mà thiếu bản lĩnh thì dễ bị cuốn theo những điều sai trái; ngược lại, bản lĩnh dựa trên nền tảng trí tuệ vững vàng sẽ làm nên những con người dám nói, dám làm, dám bảo vệ điều đúng đắn. Mỗi trí thức phải là người định hướng giá trị đúng, lan tỏa tri thức tích cực và đấu tranh với cái xấu, cái lạc hậu để xã hội ngày càng văn minh hơn. Không chỉ vậy, trí thức còn có trách nhiệm sáng tạo và đổi mới. Đất nước muốn phát triển, muốn theo kịp thời đại thì rất cần những tư duy đột phá và những nghiên cứu mang giá trị thực tiễn. Tri thức của thời đại mới không dừng ở sách vở mà phải gắn với cuộc sống, góp phần giải quyết các vấn đề lớn như kinh tế, công nghệ, môi trường, văn hóa… Mỗi phát minh, mỗi sáng kiến, mỗi công trình nghiên cứu đều có thể tạo nên bước ngoặt mới cho tiến trình phát triển dân tộc. Bên cạnh đó, người trí thức còn phải giữ gìn đạo đức và nhân cách trong sáng. Trí thức là tấm gương trong xã hội; nếu tri thức rời xa đạo đức thì sẽ trở nên nguy hiểm. Chính nhân cách cao đẹp là thứ giúp họ được tôn trọng và đủ tư cách dẫn dắt cộng đồng. Như Đinh Hoàn, khi cái chết cận kề vẫn nghĩ đến việc nước, cho thấy sự thanh sạch và tận tâm đáng kính. Ngày nay, mỗi học sinh – những trí thức tương lai – cũng cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình: cố gắng học tập, rèn luyện tư duy, trau dồi lí tưởng sống tốt đẹp để sau này có thể đóng góp cho đất nước. Sự phát triển của Tổ quốc không chỉ đặt lên vai những người đã thành đạt mà còn đang được chuẩn bị từ thế hệ trẻ hôm nay. Hình tượng Đinh Hoàn nhắc nhở chúng ta rằng, đất nước luôn cần những trí thức biết sống vì nghĩa lớn. Trách nhiệm ấy không phải là điều gì xa vời mà thể hiện trong từng hành động nhỏ, trong ý thức phấn đấu, trong khát vọng cống hiến cho cộng đồng. Khi người trí thức làm tròn trách nhiệm của mình, họ không chỉ góp phần đưa đất nước đi lên mà còn giữ vững những giá trị cao đẹp đã hun đúc nên bản lĩnh dân tộc Việt Nam.

Câu 1

Phu nhân trong truyện “Người liệt nữ ở An Ấp” hiện lên như một hình tượng phụ nữ Việt Nam tiêu biểu, mang trong mình vẻ đẹp của sự đoan trang, tào khang và thủy chung son sắt. Từ khi về nhà chồng, phu nhân luôn giữ gìn lễ nghĩa, chăm lo gia đình, kính trọng chồng và cùng ông vun đắp đời sống tinh thần bằng sự hòa hợp trong văn chương. Khi Đinh Hoàn đi sứ và qua đời nơi đất khách, nỗi đau mất chồng không làm bà bi lụy mà trở thành lời khẳng định mạnh mẽ cho tình yêu và đạo nghĩa. Bà xem tình vợ chồng là lẽ sống, là điều thiêng liêng không gì có thể thay thế. Sự kiên định trong lựa chọn giữ trọn tình nghĩa khiến bà trở thành biểu tượng đẹp về phẩm hạnh và lòng trung trinh của người phụ nữ xưa. Tác giả bằng giọng kể trang trọng và sử dụng yếu tố kì ảo đã tôn vinh phẩm chất ấy, khiến phu nhân không chỉ là một nhân vật văn học mà còn là hình ảnh đại diện cho truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: biết sống hết mình vì tình yêu, vì nghĩa tình, để dù cuộc đời có đổi thay thì những giá trị chân thật vẫn được lưu truyền và ngợi ca.

Câu 2

Bài làm

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, hình tượng người trí thức luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Họ là những người có học vấn, hiểu biết sâu rộng, có khả năng định hướng tư tưởng và đóng góp trí tuệ cho sự phát triển của đất nước. Nhìn từ hình tượng Đinh Hoàn – một kẻ sĩ tận trung với việc nước trong truyện “Người liệt nữ ở An Ấp” – ta càng thêm suy ngẫm về trách nhiệm của tầng lớp trí thức đối với vận mệnh dân tộc trong mọi thời đại. Người trí thức trước hết phải có lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng. Đinh Hoàn dù đường xa hiểm trở, bệnh tật đe dọa, nhưng vẫn giữ trọn sứ mệnh bang giao mà vua và dân giao phó. Điều đó cho thấy trí thức không chỉ cống hiến bằng tri thức mà còn bằng tinh thần dấn thân, sẵn sàng đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Trong bối cảnh hiện nay, yêu nước của trí thức không chỉ là bảo vệ chủ quyền mà còn là góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, tiến bộ, làm giàu trí tuệ và năng lực cạnh tranh của quốc gia. Thứ hai, người trí thức cần có bản lĩnh và chính kiến. Tri thức mà thiếu bản lĩnh thì dễ bị cuốn theo những điều sai trái; ngược lại, bản lĩnh dựa trên nền tảng trí tuệ vững vàng sẽ làm nên những con người dám nói, dám làm, dám bảo vệ điều đúng đắn. Mỗi trí thức phải là người định hướng giá trị đúng, lan tỏa tri thức tích cực và đấu tranh với cái xấu, cái lạc hậu để xã hội ngày càng văn minh hơn. Không chỉ vậy, trí thức còn có trách nhiệm sáng tạo và đổi mới. Đất nước muốn phát triển, muốn theo kịp thời đại thì rất cần những tư duy đột phá và những nghiên cứu mang giá trị thực tiễn. Tri thức của thời đại mới không dừng ở sách vở mà phải gắn với cuộc sống, góp phần giải quyết các vấn đề lớn như kinh tế, công nghệ, môi trường, văn hóa… Mỗi phát minh, mỗi sáng kiến, mỗi công trình nghiên cứu đều có thể tạo nên bước ngoặt mới cho tiến trình phát triển dân tộc. Bên cạnh đó, người trí thức còn phải giữ gìn đạo đức và nhân cách trong sáng. Trí thức là tấm gương trong xã hội; nếu tri thức rời xa đạo đức thì sẽ trở nên nguy hiểm. Chính nhân cách cao đẹp là thứ giúp họ được tôn trọng và đủ tư cách dẫn dắt cộng đồng. Như Đinh Hoàn, khi cái chết cận kề vẫn nghĩ đến việc nước, cho thấy sự thanh sạch và tận tâm đáng kính. Ngày nay, mỗi học sinh – những trí thức tương lai – cũng cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình: cố gắng học tập, rèn luyện tư duy, trau dồi lí tưởng sống tốt đẹp để sau này có thể đóng góp cho đất nước. Sự phát triển của Tổ quốc không chỉ đặt lên vai những người đã thành đạt mà còn đang được chuẩn bị từ thế hệ trẻ hôm nay. Hình tượng Đinh Hoàn nhắc nhở chúng ta rằng, đất nước luôn cần những trí thức biết sống vì nghĩa lớn. Trách nhiệm ấy không phải là điều gì xa vời mà thể hiện trong từng hành động nhỏ, trong ý thức phấn đấu, trong khát vọng cống hiến cho cộng đồng. Khi người trí thức làm tròn trách nhiệm của mình, họ không chỉ góp phần đưa đất nước đi lên mà còn giữ vững những giá trị cao đẹp đã hun đúc nên bản lĩnh dân tộc Việt Nam.

Văn bản “Mùi rơm rạ quê mình” của Ngọc Bích là một trang hồi ức thấm đẫm cảm xúc về quê hương Đồng Tháp, nơi có cánh đồng bạt ngàn và hương rơm rạ mộc mạc. Không phải là những điều lớn lao, tác giả lấy hình ảnh mùi rơm rạ gắn với tuổi thơ để gửi gắm tình yêu quê và niềm trân trọng những giá trị bình dị của cuộc sống. Qua đó, văn bản vừa bộc lộ chiều sâu nội dung nhân văn, vừa thể hiện được nghệ thuật biểu đạt giàu cảm xúc và giàu hình ảnh. Trước hết, nội dung văn bản là tiếng lòng da diết của một người xa quê luôn hướng về nơi chôn nhau cắt rốn. Mùi rơm rạ trở thành biểu tượng của quê hương bưng biền Đồng Tháp – nơi tác giả sinh ra và lớn lên. Mùi ấy gợi nhớ cả tuổi thơ ngọt lành, gắn với những “bức tranh đồng quê sống động”: các sân phơi vàng lúa, những bước chân trẻ thơ chạy trên đệm lúa nóng hổi hay những ụ rơm cao chất ngất vào mùa gặt. Hương rơm rạ cũng gắn với nhịp sống cơ cực mà ấm áp của gia đình nông thôn, nơi tồn tại cả niềm vui mùa lúa trúng và nỗi buồn khi thất thu trong khoé mắt mẹ. Đó là cảm nhận chan chứa biết ơn của đứa con đã trưởng thành, thấu hiểu những vất vả mà cha mẹ và người dân quê đã trải qua. Không chỉ là kỉ niệm, mùi rơm rạ còn nâng đỡ tinh thần người xa quê. Dù đã đến nơi “phố thị xa hoa”, tác giả vẫn không quên “cái mùi rạ nồng nồng khó tả”, để rồi chỉ cần trở lại mùa gặt, hít một hơi thật sâu là bao kí ức lại ùa về. Quê hương trở thành điểm tựa của tâm hồn, là nguồn nuôi dưỡng những yêu thương, ước vọng và hy vọng phía trước. Tình cảm ấy cũng rất chung cho những người miền Tây: đi đâu cũng nhớ, gặp ai đồng cảm cũng bồi hồi sống lại kỉ niệm. Văn bản đã chạm đến trái tim người đọc bởi nó gợi lên tình yêu quê hương thiêng liêng và chân thành – một tình cảm luôn tồn tại trong mỗi con người Việt Nam. Về nghệ thuật, văn bản sử dụng ngôn ngữ mộc mạc nhưng giàu hình ảnh và cảm xúc. Những câu văn tràn đầy chất thơ, gợi lên cảnh đồng quê tươi đẹp và đậm màu sắc miền Tây: “rơm rạ ngút ngàn, vàng những lối đi”. Điểm nhìn của tác giả gắn liền với dòng hoài niệm, làm cho mạch cảm xúc trở nên tha thiết và lắng đọng. Lối kể chuyện kết hợp miêu tả, hồi tưởng với những liên tưởng tinh tế giúp mùi rơm rạ trở thành phương tiện khơi gợi tất cả kỉ niệm tuổi thơ. Đặc biệt, nghệ thuật ẩn dụ được vận dụng sâu sắc: mùi rơm rạ không chỉ là mùi của đồng ruộng mà còn là mùi của yêu thương, của sự sống và của cội nguồn. Như vậy, “Mùi rơm rạ quê mình” là một nét đẹp của văn xuôi hiện đại viết về quê hương. Từ một chi tiết nhỏ bé và gần gũi, tác giả đã thắp sáng lên tình yêu quê hương sâu nặng, trân trọng những giá trị bình dị của cuộc sống nông thôn Việt Nam. Văn bản nhắc nhở mỗi chúng ta: cho dù đi xa đến đâu, ký ức tuổi thơ và hơi thở của quê nhà vẫn là điều thiêng liêng không thể phai nhạt trong trái tim mỗi con người.