câu 1

Trong những dòng thơ của Lưu Quang Vũ, hình ảnh Sông Hồng hiện lên với vẻ đẹp vừa thiêng liêng vừa gần gũi qua cảm nhận đầy xúc động của nhân vật trữ tình. Trước hết, Sông Hồng được gọi bằng tiếng “mẹ của ta ơi” thân thương, cho thấy dòng sông không chỉ là cảnh vật thiên nhiên mà còn là cội nguồn sinh thành, nuôi dưỡng con người. Trong lòng sông chứa “bao điều bí mật”, “bao kho vàng cổ tích”, gợi lên chiều sâu văn hóa, lịch sử lâu đời của dân tộc. Sông Hồng không chỉ mang vẻ đẹp trữ tình mà còn thấm đẫm những nhọc nhằn, đau đớn: “bao tiếng rên nhọc nhằn”, “bao xoáy nước réo sôi”, “người quằn quại dưới mưa dầm nắng gắt”. Đó là vẻ đẹp của sự hi sinh, chịu đựng vì con người. Đặc biệt, Sông Hồng còn là dòng sông của sự sống khi ban tặng “hạt gạo trắng ngần”, “nhành dâu bé xanh”, “nhựa ấm”. Qua đó, Sông Hồng hiện lên như người mẹ vĩ đại, vừa giàu ân tình, vừa bền bỉ, âm thầm nuôi dưỡng quê hương và dân tộc.

câu 2

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang mở ra một kỉ nguyên mới của nhân loại, nơi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và dữ liệu lớn trở thành động lực phát triển chủ yếu. Trong bối cảnh ấy, thế hệ trẻ giữ vai trò trung tâm – vừa là lực lượng tiếp nhận nhanh nhất, vừa là chủ thể quyết định việc làm chủ công nghệ để kiến tạo tương lai đất nước.

Trước hết, làm chủ công nghệ là yêu cầu tất yếu của tuổi trẻ trong thời đại số. Công nghệ không còn là công cụ phụ trợ mà đã trở thành nền tảng của mọi lĩnh vực: kinh tế, giáo dục, y tế, quản lí xã hội. Nếu người trẻ không trang bị tri thức số, kĩ năng công nghệ và tư duy đổi mới, họ sẽ bị tụt lại phía sau ngay trên chính quê hương mình. Ngược lại, khi làm chủ công nghệ, người trẻ có thể học tập hiệu quả hơn, sáng tạo không giới hạn và tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển đổi số của quốc gia.

Hơn nữa, làm chủ công nghệ không chỉ là sử dụng thành thạo thiết bị, phần mềm mà còn là làm chủ tư duy khoa học và đạo đức công nghệ. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ con người, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư, lan truyền thông tin sai lệch, lệ thuộc máy móc. Vì vậy, người trẻ cần tỉnh táo, có bản lĩnh, biết sử dụng công nghệ đúng mục đích, nhân văn và có trách nhiệm với cộng đồng.

Trong thực tế, nhiều bạn trẻ Việt Nam đã khẳng định vai trò tiên phong trong lĩnh vực công nghệ: khởi nghiệp số, nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, phát triển phần mềm, ứng dụng dữ liệu lớn vào y tế, giáo dục, nông nghiệp thông minh. Những thành tựu ấy cho thấy khi được trao cơ hội và có ý chí vươn lên, tuổi trẻ hoàn toàn có thể trở thành động lực đổi mới sáng tạo của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội là không ít thách thức. Một bộ phận người trẻ còn thụ động, sử dụng công nghệ chủ yếu để giải trí, sa đà vào mạng xã hội, thiếu định hướng học tập và phát triển bản thân. Điều đó đòi hỏi mỗi người trẻ phải tự ý thức rèn luyện: học tập nghiêm túc, trau dồi ngoại ngữ, kĩ năng số, tư duy phản biện và tinh thần học tập suốt đời.

Tóm lại, trong thời đại công nghiệp 4.0, làm chủ công nghệ vừa là cơ hội, vừa là trách nhiệm của tuổi trẻ. Khi người trẻ biết học hỏi, sáng tạo và sử dụng công nghệ một cách nhân văn, họ không chỉ làm chủ tương lai của chính mình mà còn góp phần xây dựng một đất nước phát triển, hiện đại và bền vững.

câu 1

Dấu hiệu để xác định thể thơ là: số chữ trong mỗi dòng không đều, không gò bó niêm luật, nhịp điệu tự do → đoạn trích được viết theo thể thơ tự do

câu2

Con sông đã làm nên, tạo ra cho cuộc sống con người: xóm thôn, hoa trái, những ngôi nhà; sắc áo, màu cây, tiếng Việt; hình thành giống nòi, quốc gia, đất nước; nuôi dưỡng hạt gạo, nhành dâu, nhựa sống.

câu 3

Điệp ngữ “một con sông” được lặp lại ba lần có tác dụng nhấn mạnh vẻ đẹp đa dạng, sống động và giàu sức gợi của Sông Hồng: vừa dịu dàng, vừa tràn đầy sức sống, vừa mãnh liệt, nồng nàn. Qua đó, thể hiện tình cảm tha thiết, sự trân trọng và ngợi ca của tác giả đối với dòng sông – biểu tượng của đất nước và con người Việt Nam.

câu 4

Cảm xúc của nhân vật trữ tình với Sông Hồng là tình yêu tha thiết, sự gắn bó sâu nặng, lòng biết ơn và kính trọng. Sông Hồng hiện lên như người mẹ hiền, vừa bao dung, vừa nhọc nhằn, nuôi dưỡng và che chở cho con người qua bao thế hệ.

câu 5

Từ đoạn trích, có thể thấy thế hệ trẻ hôm nay cần ý thức sâu sắc trách nhiệm với quê hương, đất nước. Đó là ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường, thiên nhiên. Mỗi hành động nhỏ, mỗi việc làm tốt đều góp phần xây dựng và gìn giữ Tổ quốc ngày càng giàu đẹp, bền vững.

câu 1

Tình huống kịch là cuộc đối thoại giữa Ác-pa-gông và Va-le-rơ xoay quanh việc Ác-pa-gông quyết định gả con gái Ê-li-dơ cho một ông già giàu có, không đòi của hồi môn, bất chấp sự phản đối của con. Tình huống này bộc lộ rõ mâu thuẫn giữa lợi ích tiền bạc với hạnh phúc, tình cảm con người

câu2

Một lời độc thoại tiêu biểu là:
“Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?”
→ Đây là lời Ác-pa-gông nói một mình, thể hiện nỗi ám ảnh thường trực về tiền bạc.

câu 3

Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ là vừa lấy lòng, chiều theo Ác-pa-gông, vừa khéo léo bảo vệ quyền lợi cho Ê-li-dơ. Bề ngoài, Va-le-rơ liên tục tán đồng và ca ngợi lí lẽ “không của hồi môn” để làm Ác-pa-gông hài lòng. Nhưng ẩn sau đó, anh khéo léo nêu lên những lập luận về hạnh phúc, sự hòa hợp trong hôn nhân nhằm ngầm bênh vực Ê-li-dơ và bộc lộ quan điểm nhân văn của mình.

câu 4

• Khắc họa đậm nét tính cách keo kiệt, tham tiền đến cực đoan của Ác-pa-gông.
• Tạo yếu tố gây cười châm biếm, làm nổi bật sự phi lí khi tiền bạc được đặt cao hơn tất cả các giá trị khác.
• Góp phần tăng tính kịch, nhấn mạnh mâu thuẫn giữa đồng tiền và hạnh phúc con người

câu 5

Văn bản phê phán gay gắt thói hà tiện, tôn thờ đồng tiền của Ác-pa-gông – một đại diện tiêu biểu của tầng lớp tư sản keo kiệt. Qua đó, tác giả lên án lối sống vô nhân tính coi tiền bạc cao hơn tình cảm gia đình, đồng thời bày tỏ sự cảm thông với khát vọng hạnh phúc chính đáng của con người.

câu 1

Nhân vật Ác-pa-gông trong Lão hà tiện của Mô-li-e là hình tượng điển hình cho thói keo kiệt đến mức phi nhân tính, vừa gây cười vừa gợi sự phê phán sâu sắc. Ác-pa-gông coi tiền bạc là mục đích sống cao nhất, đặt nó lên trên cả tình cảm gia đình và hạnh phúc của con cái. Ông ta sẵn sàng ép con trai cưới người giàu để mưu lợi, ngăn cản con gái đến với người mình yêu chỉ vì sợ tốn của hồi môn. Đối với Ác-pa-gông, con người chỉ có giá trị khi mang lại lợi ích vật chất. Tính hà tiện của nhân vật được đẩy đến mức cực đoan, thể hiện qua nỗi ám ảnh thường trực về chiếc hòm tiền, sự nghi ngờ tất cả mọi người xung quanh, kể cả người thân. Qua đó, tác giả khắc họa một con người cô độc, đáng cười nhưng cũng đáng thương. Bằng nghệ thuật phóng đại, xây dựng tình huống kịch tính và đối thoại sắc sảo, Mô-li-e đã biến Ác-pa-gông thành tấm gương phản chiếu mặt trái của xã hội tư sản, đồng thời gửi gắm lời cảnh tỉnh về lối sống tôn thờ đồng tiền, làm băng hoại các giá trị nhân văn.

câu 2

Benjamin Franklin từng khẳng định: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Câu nói ngắn gọn nhưng hàm chứa một triết lí sâu sắc về vai trò to lớn của tri thức đối với đời sống tinh thần và sự phát triển của con người. Trong hành trình đi tìm ý nghĩa cuộc sống, tri thức không chỉ soi sáng đam mê mà còn định hướng, dẫn dắt tâm hồn con người đi đúng con đường giá trị.

Trước hết, “tri thức là con mắt của đam mê” bởi đam mê chỉ thực sự có ý nghĩa và khả năng phát triển khi được dẫn dắt bởi hiểu biết. Đam mê thuần túy, nếu thiếu tri thức, dễ trở nên mù quáng, bốc đồng hoặc nhanh chóng tàn lụi. Tri thức giúp con người hiểu rõ đối tượng mình yêu thích, nhận ra giá trị, giới hạn và hướng đi đúng đắn của đam mê đó. Một người yêu khoa học mà không chịu học tập nghiêm túc thì đam mê chỉ dừng lại ở sự tò mò nhất thời; ngược lại, tri thức sẽ mở ra chiều sâu, giúp đam mê được nuôi dưỡng và phát triển bền vững. Nhờ tri thức, con người không chỉ “thích” mà còn “hiểu”, từ đó biết cách biến đam mê thành hành động thiết thực và sáng tạo.

Không dừng lại ở đó, tri thức còn “có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn”. Hoa tiêu là người dẫn đường, giúp con tàu vượt qua sóng gió để đến đích an toàn. Tương tự, tri thức định hướng suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của con người trước những biến động phức tạp của cuộc sống. Khi có tri thức, con người biết phân biệt đúng – sai, thiện – ác, giá trị thật – giả; biết lựa chọn lối sống nhân văn, có trách nhiệm với bản thân và xã hội. Tri thức giúp con người không bị cuốn theo những cám dỗ tầm thường, những quan niệm lệch lạc hay trào lưu nhất thời, mà giữ được bản lĩnh, sự tỉnh táo và chiều sâu tâm hồn.

Trong thực tế, vai trò của tri thức thể hiện rõ qua nhiều tấm gương. Những nhà khoa học, nghệ sĩ, doanh nhân thành công đều bắt đầu từ đam mê, nhưng chính tri thức đã biến đam mê ấy thành cống hiến có giá trị. Ngược lại, không ít người trẻ sống thiếu định hướng, chạy theo cảm xúc nhất thời, dễ lạc lối bởi thiếu nền tảng tri thức vững chắc. Điều đó cho thấy tri thức không chỉ là hành trang nghề nghiệp mà còn là nền móng tinh thần, giúp con người sống có mục đích, có lý tưởng và biết hoàn thiện nhân cách.

Tuy nhiên, cũng cần nhận thức rằng tri thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn liền với trải nghiệm, đạo đức và khát vọng sống đẹp. Tri thức khô cứng, tách rời đời sống, hoặc bị sử dụng cho những mục đích ích kỉ, vô nhân đạo sẽ không thể trở thành “hoa tiêu của tâm hồn”. Vì vậy, con người cần học tập suốt đời, biết kết hợp giữa tri thức và cảm xúc, giữa hiểu biết và trách nhiệm xã hội.

Tóm lại, quan điểm của Benjamin Franklin là lời nhắc nhở sâu sắc về vai trò không thể thay thế của tri thức. Tri thức soi sáng đam mê, giúp con người theo đuổi điều mình yêu một cách tỉnh táo; đồng thời định hướng tâm hồn, dẫn dắt con người đến những giá trị chân – thiện – mỹ. Trong xã hội hiện đại đầy biến động, mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, càng cần trau dồi tri thức để sống có ý nghĩa, có lý tưởng và đóng góp tích cực cho cộng đồng.