Câu 1.

Nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Thứ từng là một thanh niên có học vấn, mang trong mình những ước mơ lớn lao và khát vọng cống hiến cho đất nước. Tuy nhiên, thực tại nghèo đói, thất nghiệp và những lo toan cơm áo đã dần làm thui chột lý tưởng sống ấy. Trong đoạn trích, Thứ ý thức rất rõ về sự sa sút, tàn lụi của bản thân: đời sống tinh thần “mốc”, “gỉ”, “mòn”, “mục”. Bi kịch lớn nhất của Thứ không chỉ là nghèo khổ mà là nỗi đau “chết mà chưa sống”, tự khinh miệt chính mình. Dù từng khao khát thoát đi, dám thay đổi, Thứ cuối cùng vẫn bất lực, nhu nhược, để mặc “con tàu” của số phận đưa mình trở về làng quê. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao thể hiện niềm xót xa sâu sắc trước số phận con người bị hoàn cảnh vùi dập, đồng thời phê phán một lối sống cam chịu, thiếu dũng khí vươn lên.

Câu 2

“Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ” – câu nói của Gabriel Garcia Marquez đã khẳng định ý nghĩa to lớn của ước mơ đối với con người, đặc biệt là với tuổi trẻ. Tuổi trẻ chỉ thực sự có giá trị khi con người biết sống cùng ước mơ và dám theo đuổi đến cùng.

Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới trong tương lai. Với tuổi trẻ, ước mơ chính là ngọn lửa soi đường, giúp mỗi người xác định mục tiêu sống và tìm thấy ý nghĩa cho hành trình trưởng thành. Khi còn trẻ, con người có sức khỏe, thời gian, trí tuệ và lòng nhiệt huyết – những điều kiện quý giá để nuôi dưỡng và thực hiện ước mơ. Chính ước mơ khiến tuổi trẻ không trôi qua vô nghĩa mà trở thành quãng đời đáng nhớ, đáng sống.

Theo đuổi ước mơ giúp con người không ngừng nỗ lực, vượt qua khó khăn và hoàn thiện bản thân. Trong hành trình ấy, dù có thể vấp ngã hay thất bại, con người vẫn trưởng thành hơn từng ngày. Ngược lại, khi từ bỏ ước mơ, con người dễ rơi vào trạng thái sống mòn, buông xuôi, đánh mất động lực và niềm tin vào bản thân. Lúc đó, sự “già đi” không nằm ở tuổi tác mà ở tinh thần cạn kiệt, tâm hồn nguội lạnh trước cuộc sống.

Thực tế cho thấy nhiều người trẻ vì sợ hãi thất bại, vì áp lực cơm áo hoặc vì thói quen an phận mà chôn vùi ước mơ của mình. Họ chấp nhận một cuộc sống an toàn nhưng tẻ nhạt, để rồi nuối tiếc khi nhận ra tuổi trẻ đã trôi qua. Nhân vật Thứ trong Sống mòn của Nam Cao là minh chứng rõ nét: từ một người có hoài bão lớn, Thứ dần đánh mất ước mơ và rơi vào bi kịch tinh thần “chết mà chưa sống”. Đó là lời cảnh tỉnh sâu sắc đối với mỗi người trẻ hôm nay.

Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không đồng nghĩa với mơ mộng viển vông. Ước mơ cần gắn với khả năng, với nỗ lực bền bỉ và ý thức trách nhiệm. Một ước mơ đẹp là ước mơ giúp con người sống có ích cho bản thân, gia đình và xã hội. Khi biết kiên trì, linh hoạt và không ngừng học hỏi, tuổi trẻ hoàn toàn có thể biến ước mơ thành hiện thực.

Tuổi trẻ là quãng đời ngắn ngủi nhưng đầy tiềm năng. Sống mà không có ước mơ, không dám theo đuổi khát vọng, con người sẽ tự làm mình “già” đi ngay khi còn rất trẻ. Vì vậy, mỗi chúng ta hãy biết trân trọng tuổi trẻ, dám mơ ước, dám hành động để cuộc đời không trôi qua trong hối tiếc.

Câu 1.

Điểm nhìn của người kể chuyện là ngôi thứ ba

Câu 2.

Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thứ nuôi những ước mơ lớn lao: đỗ Thành chung, Tú tài, vào đại học, sang Pháp học tập và trở thành một vĩ nhân, mang đến những đổi thay to lớn cho đất nước.

Câu 3.

Đoạn trích sử dụng phép liệt kê kết hợp điệp cấu trúc (“sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra…”, “người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y”).

-BPTT:

+ liệt kê ( mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra)

→ Tác dụng:

- Tạo nhịp điệu , tăng sức biểu đạt , diễn tả đầy đủ sâu sắc suy nghĩ của nhân vật

-nhấn mạnh sự tàn lụi cả về vật chất lẫn tinh thần của Thứ; khắc họa nỗi tuyệt vọng, bế tắc, tự khinh miệt bản thân; đồng thời làm nổi bật bi kịch “chết mà chưa sống” – bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo.

Câu 4.

Đoạn trích cho thấy cuộc sống của Thứ nghèo khổ, bấp bênh, không lối thoát; con người Thứ là một trí thức có ý thức, có khát vọng, nhưng nhu nhược, thiếu bản lĩnh hành động, bị thói quen và nỗi sợ thay đổi trói buộc, dần rơi vào tình trạng “sống mòn” cả về lý tưởng lẫn nhân cách.

Câu 5.

Một triết lí nhân sinh rút ra từ văn bản: Sống là phải dám thay đổi và dấn thân; nếu sợ hãi, cam chịu, con người sẽ tự đánh mất chính mình. Cuộc đời không lặp lại, chỉ khi chủ động hành động, con người mới thực sự được “sống”, nếu không sẽ rơi vào bi kịch tồn tại vô nghĩa như Thứ.