Câu 1. Nhân vật Thứ trong đoạn trích được thể hiện rõ là 1 người tự ti, yếu đuối với tâm lý phức tạp.Là 1 người có học thức, y luôn cảm thấy bất an, thiếu tự tin và không tìm thấy hướng đi cho bản thân. Khi đứng trước những ngã rẽ của cuộc đời, y đã không dám mạo hiểm theo đuổi những ước mơ, hoài bão của mình, vì sợ thất bại và thiếu niềm tin vào khả năng của bản thân. Y không dám đối mặt với khó khăn mà chỉ biết tìm cách đùn đẩy trách nhiệm. Những cảm xúc của y khiến cho người đọc cảm nhận được sự khó nhọc và khắc nghiệt của cuộc sống khi con người ta phải đối diện với sự chọn lựa và những thất bại. Qua đó thể hiện Thứ là 1 người có tâm hồn yếu đuối, thiếu nghị lực. Đáng trách mà cũng rất đáng thương.

Câu 2. Cuộc sống sẽ ra sao nếu con người ta không có những ước mơ, hoài bão? Họ sẽ chẳng có việc gì làm. Cuộc đời họ sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra . Rồi họ sẽ chết mà chưa làm gì cả, chết mà chưa sống! Sẽ có người đổ lỗi cho thời gian, tuổi tác. Nhưng Gabriel Marquez từng viết: " không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì theo đuổi ước mơ". Vì chỉ khi con người sống có ước mơ, biết hành động, thì cuộc đời trôi qua không chỉ tồn tại mà còn đang sống.

Từ câu châm ngôn của Gabriel cho ta thấy: con người không thực sự "chết đi" khi tuổi tác tăng lên mà họ chỉ thật "chết" khi đánh mất đi ước mơ, hoài bão, niềm tin vào cuộc sống. Ước mơ chính là động lực giúp con người sống có ý nghĩa, có mục tiêu để không ngừng vươn lên. Từ đó ta thấy được vai trò của ước mơ trong cuộc sống con người. Đặc biệt là việc sống có ước mơ, biết theo đuổi và giữ gìn ước mơ ấy như 1 đòn bẩy để con người không ngừng hoàn thiện bản thân. Trong cuộc sống, những người sống có ước mơ là những người có mục tiêu rõ ràng để phấn đấu trong học tập, công việc và cuôc sống. Họ là những người không dễ dàng bỏ cuộc, buông xuôi trước những khó khăn, thất bại. Là những người trân trọng thời gian, sống tích cực và có trách nhiệm với bản thân cũng như xã hội.

Vậy tại sao chúng ta phải sống có ước mơ? Bởi vì con người sinh ra không chỉ để tồn tại. Cố giáo sư Tạ Quang Bửu từng viết : "Điều cốt yếu không phải: Sống là gì. Điều cốt yếu nhất là: Làm gì trong lúc sống.". Vì thế ước mơ trở thành nhu cầu tinh thần tự nhiên của mỗi con người. Bên cạnh đó, chẳng có "chặng đường nào trải bước trên hoa hồng", con người luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách khi phải đối diện với áp lực đến từ học tập, công việc và thất bại là điều không thể tránh khỏi. Nếu như không có ước mơ làm điểm tựa, con người rất dễ nản lòng và buông xuôi, rồi cuối cùng chết mòn chết mục trong sự chán trường.

Chính vì thế, ước mơ chính là động lực để con người vượt qua thử thách. Trong những lúc thất bại hay bế tắc, chính ước mơ là người chìa tay ra đỡ ta đứng dậy, tiếp tục nỗ lực thay vì chấp nhận bỏ cuộc. Không chỉ vậy, sống có ước mơ còn giúp con người học cách kiên trì, hoàn thiện nhân cách, trưởng thành hơn, khỏe mạnh hơn. Từ đó biết trân trọng bản thân hơn. Đối với bản thân mỗi chúng ta, sống có ước mơ giúp ta sống có mục đích, phương hướng rõ ràng, tránh sống mơ hồ, buông thả. Là sức mạnh để con người rèn giũa ý chí, bản lĩnh, hoàn thiện bản thân. Trong đời sống, những người có ước mơ, hoài bão sẽ tạo ra nguồn năng lượng tích cực và giá trị chung. Khi mỗi cá nhân không ngừng vươn lên, xã hội sẽ có thêm những con người có lý tưởng, có trách nhiệm và sẵn sàng cống hiến. Góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Ước mơ giúp con người sống tốt cho chính mình, và khi mỗi người sống tốt hơn, xã hội cũng vì thế mà tốt đẹp hơn.

Vai trò của ước mơ không chỉ thể hiện trong đời sống mà còn được chứng minh qua cuộc đời và sự nghiệp của nhiều vĩ nhân trong dòng chảy của lịch sử. Chủ tịch Hồ Chí Minh là minh chứng tiêu biểu cho sức mạnh của ước mơ và tuổi trẻ. Ngay từ rất sớm, Người đã nuôi dưỡng ước mơ tìm ra con đường giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức, đô hộ của thực dân Pháp. Với ước mơ ấy, Bác ra đi tìm đường cứu nước, vượt qua bao gian khổ, hiểm nguy nơi đất khách quê người. Chính lý tưởng cao đẹp đó đã giúp Người luôn kiên định, không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, rèn luyện bản thân để cuối cùng tìm ra con đường kách mệnh cho dân tộc Việt Nam. Nếu Hồ chủ tịch là tấm gương sáng ngời của ước mơ lớn lao gắn với vận mệnh dân tộc thì Nguyễn Đình Chiểu là minh chứng tiêu biểu cho sức mạnh ước mơ vượt qua nghịch cảnh. Dù bị mù, ông vẫn giữ vững ước mơ dùng văn chương để phụng sự đạo lý và bảo vệ chính nghĩa. Chính ước mơ và lý tưởng sống ấy đã giúp ông vượt qua nghịch cảnh, đồng thời để lại những tác phẩm có giá trị lớn, góp phần nuôi dưỡng tinh thần yêu nước và đạo đức cho xã hội.

Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn có những người sống thiếu ước mơ hoặc theo đuổi ước mơ 1 cách mù quáng. Họ dễ rơi vào trạng thái sống dễ buông xuôi, phó mặc cho hoàn cảnh, hoặc đặt những ước mơ viển vông nhưng không hành động. Điều đó khiến cuộc sống trở nên mệt mỏi, sống sẽ mòn đi, mục đi, gây ảnh hưởng tiêu cục đến bản thân và xã hội.

Nhận thức được ý nghĩa của ước mơ trong cuộc sống, mỗi người cần xác định cho mình 1 ước mơ, lý tưởng sống đúng đắn để không ngừng học tập, rèn luyện. Chỉ như vậy, con người mới có thể sống 1 cuộc đời đáng sống.

Câu 1. Điểm nhìn bên trong.

Câu 2. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, ước mơ của Thứ là làm được 1 cái gì cao quý, thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình, không phải chết mòn trong sự vô nghĩa.

Câu 3. Biện pháp tu từ liệt kê & lặp cấu trúc. Tạo nhịp dồn dập, nhấn mạnh bi kịch sống mòn, sự bế tắc, vô vọng và nỗi sợ của Thứ về 1 tương lai đen tối khi phải ăn bám vợ, bị mọi người khinh bỉ và chính y sẽ khinh y. Từ đấy diễn tả 1 cách chân thực và ám ảnh quá trình tha hóa, mục rữa cả về thể chất lẫn tinh thần của 1 con người tri thức dưới áp lực của nghèo đói.

Câu 4. Cuộc sống của y đầy rẫy những lo toan, khốn khổ khốn nạn vì cơm, áo, gạo, tiền. Khiến những ước mơ, hoài bão bị vùi dập. Y thể hiện rõ sự giằng xé giữa khát vọng sống có ý nghĩa và thực tế phũ phàng của cảnh "sống mòn". Y nhận thức rõ sự ti tiện, nhỏ nhen của bản thân khi bị cái nghèo chi phối, dẫn đến sự dằn vặt, ân hận và tự khinh bỉ bản thân.

Câu 5. Triết lý được rút ra qua tác phẩm là cuộc sống chỉ thực sự có nghĩa khi con người được sống đúng với hoài bão, khát vọng của mình và đóng góp cho xã hội những điều tốt đẹp. Thông qua bi kịch của Thứ, tác giả Nam Cao đã đặt ra vấn đề về quyền sống, quyền làm người và sự tha hóa của con người trong 1 xã hội mà đồng tiền, cái đói, cái nghèo chi phối tất cả. Và là 1 lời cảnh tỉnh về 1 kiếp người " chết mà chưa làm gì cả, chết mà chưa sống!". Qua đó, thúc đẩy mỗi người phải nỗ lực vươn lên, tìm kiếm giá trị đích thực của bản thân.