Câu 1.

Nhân vật Thị Phương trong đoạn trích chèo Trương Viên là biểu tượng rực rỡ cho vẻ đẹp tâm hồn và đức hạnh của người phụ nữ Việt Nam truyền thống. Trước hết, Thị Phương hiện lên với lòng hiếu thảo vô bờ bến và tinh thần hy sinh cao cả. Khi đối mặt với hiểm nguy từ Quỷ dữ và Hổ đói, cô không mưu cầu sự sống cho riêng mình mà sẵn sàng dâng hiến mạng sống để bảo vệ mẹ chồng, tha thiết van xin: "Ông để mẹ già, tôi xin thế mạng". Hành động này không chỉ là bổn phận mà còn xuất phát từ tình thương chân thành, sâu sắc. Bên cạnh đó, Thị Phương còn mang vẻ đẹp của sự kiên cường và lòng thiện lương. Chính đức hạnh "tiết nghĩa" thuần khiết của cô đã trở thành sức mạnh cảm hóa mãnh liệt, khiến loài thú dữ cũng phải mủi lòng và tha mạng. Qua nhân vật Thị Phương, tác giả dân gian không chỉ ca ngợi đạo lý "ở hiền gặp lành" mà còn khẳng định giá trị vĩnh cửu của tình thân và lòng nhân hậu trong xã hội. Cô chính là hình mẫu lý tưởng về người phụ nữ hội tụ đủ cả hiếu, trung và tiết hạnh.

Câu 2.

Trong nhịp sống hiện đại hối hả ngày nay, giới trẻ đang có nhiều cơ hội để học tập, làm việc, giao lưu và khẳng định bản thân. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực ấy, một thói quen đáng lo ngại đang dần hình thành: nhiều bạn trẻ “bỏ quên” gia đình trong đời sống hằng ngày. Không ít người cho rằng chỉ cần lo học tập, công việc tốt là đủ, còn việc quan tâm, trò chuyện với gia đình có thể để sau. Chính quan niệm sai lầm ấy đã khiến khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình ngày càng xa. “Bỏ quên” gia đình không có nghĩa là rời bỏ hay phủ nhận vai trò của gia đình, mà là việc thờ ơ, thiếu quan tâm đến cha mẹ, người thân trong chính ngôi nhà của mình. Thói quen này thể hiện qua những hành động tưởng chừng rất nhỏ: ít trò chuyện với cha mẹ, dành phần lớn thời gian cho điện thoại, bạn bè, công việc; thậm chí có mặt ở nhà nhưng tâm trí luôn ở nơi khác. Thực trạng ấy đang diễn ra phổ biến trong đời sống hiện nay, đặc biệt ở các bạn trẻ sống trong môi trường công nghệ phát triển và áp lực học tập, mưu sinh ngày càng lớn. Có thể khẳng định rằng, việc “bỏ quên” gia đình là một thói quen và quan niệm tiêu cực cần phải thay đổi. Gia đình là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần, là điểm tựa vững chắc trong mọi giai đoạn của cuộc đời. Khi thờ ơ với gia đình, con người dần đánh mất sự gắn kết tình cảm, khiến các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt. Thực tế cho thấy, nhiều bậc cha mẹ cảm thấy cô đơn ngay trong chính ngôi nhà của mình vì con cái quá bận rộn hoặc mải mê với thế giới riêng. Có những câu chuyện đau lòng khi con cái chỉ nhận ra giá trị của gia đình khi đã quá muộn. Nhà văn Maxim Gorky từng nói: “Gia đình là nơi cuộc sống bắt đầu và tình yêu không bao giờ kết thúc.” Vì thế, việc xem nhẹ gia đình chính là tự đánh mất một giá trị thiêng liêng nhất. Nhiều bạn trẻ biện minh rằng họ bận học tập, làm việc, hoặc cần thời gian cho bản thân để phát triển. Điều đó không sai, nhưng nếu vì thế mà quên đi gia đình thì lại là cách nghĩ lệch lạc. Sự trưởng thành thật sự không phải là rời xa gia đình, mà là biết cân bằng giữa trách nhiệm với bản thân và tình cảm với những người thân yêu. Dành thời gian cho gia đình không hề cản trở sự phát triển, mà ngược lại còn giúp con người có thêm động lực, sự bình yên và điểm tựa tinh thần. Để từ bỏ thói quen “bỏ quên” gia đình, trước hết mỗi bạn trẻ cần thay đổi nhận thức và hành động của chính mình. Hãy học cách quan tâm từ những điều giản dị như trò chuyện với cha mẹ, ăn cơm cùng gia đình, lắng nghe và chia sẻ nhiều hơn. Đồng thời, gia đình cũng cần tạo không gian yêu thương, thấu hiểu để các thành viên gắn bó và gần gũi nhau hơn. Nhà trường và xã hội cần tăng cường giáo dục về giá trị gia đình, giúp giới trẻ hiểu rõ vai trò quan trọng của gia đình trong cuộc sống. Tóm lại, gia đình luôn là cội nguồn yêu thương và là nơi con người tìm về sau mọi sóng gió cuộc đời. Thông điệp mà bài viết muốn gửi gắm là: dù xã hội có thay đổi thế nào, gia đình vẫn luôn cần được trân trọng và gìn giữ. Mỗi người trẻ cần nhận thức đúng và hành động kịp thời, bởi chỉ khi biết yêu thương gia đình, chúng ta mới thực sự trưởng thành và sống một cuộc đời ý nghĩa.

Câu 1.

Chủ đề: tấm lòng hiếu thảo của người chinh phụ có chồng đi chinh chiến nơi xa

Câu 2.

Những lối nói, làn điệu xuất hiện trong văn bản: nói sử, hát sắp, hát vãn.

Câu 3. Khi bị quỷ bắt, nàng may mắn thoát chết nhờ sự giúp đỡ của quỷ cái. Đứng trước hoàn cảnh: Chồng đi lính, mẹ chồng già yếu, nàng suýt bị quỷ ăn thịt, Thị Phương có thể vì quá cùng quẫn mà bỏ lại mẹ chồng, ra đi. Nhưng không, nàng vẫn quay về bên mẹ chồng, thu xếp cho mẹ chỗ nghỉ ngơi. Khi thần rừng xuất hiện và đòi ăn thịt một trong hai người, Thị Phương không ngần ngại, nguyện hiến mạng để mẹ chồng được sống. => Thị Phương là người phụ nữ rất hiếu thảo. Có lẽ, cũng chính vì sự chân thành của nàng mà mẹ chồng mới thương yêu nàng đến thế. Bà cũng nguyện thí mạng mình để con dâu được sống

Câu 4. Người mẹ chồng rất thương yêu và đồng cảm với hoàn cảnh của Thị Phương: + Bà thương thân và cũng thương con dâu vất vả: Mẹ cảm thương thân mẹ/ Mẹ lại ngại thân con/ Như dao cắt ruột mẹ ra/ Trăm sầu, nghìn thảm chất đà lên con!. + Trước cảnh thần rừng đòi một người hiến mạng, bà cũng không ngần ngại dâng mạng mình để con dâu được sống. => Mối quan hệ mẹ chồng nàng dâu là mối quan hệ khó mà gần gũi biết bao đời nay. Thế nhưng, mẹ chồng của Thị Phương lại yêu thương con dâu, đối đãi với nàng như con ruột.

Câu 5.Từ hành động của nhân vật Thị Phương trong đoạn trích, bài học lớn nhất mà tôi rút ra được chính là: Lòng tốt và sự chân thành có sức mạnh cảm hóa mãnh liệt, có thể làm thay đổi cả những bản tính hung tàn nhất.

Bài học về sự cảm hóa bằng lòng tốt là điều tôi cảm thấy tâm đắc nhất. Trong đoạn trích, chính lòng hiếu thảo và sự hy sinh quên mình của Thị Phương đã khiến Quỷ cái mủi lòng kết nghĩa chị em, và khiến Hổ dữ phải thốt lên "Thấy mẹ con tiết nghĩa thay là" rồi tha mạng. Điều này chứng minh rằng sự tử tế và tình yêu thương chân thành có sức mạnh vô biên, có thể chiến thắng cái ác và sự hung bạo. Trong cuộc sống hiện đại, khi đối mặt với những mâu thuẫn, thay vì dùng sự giận dữ, nếu chúng ta dùng sự chân thành và lòng tốt để đối đãi, mọi nút thắt đều có thể được tháo gỡ.