a)Quá trình feralit:

Trong khí hậu nóng ẩm, phong hóa mạnh làm các chất dễ tan bị rửa trôi, còn oxit sắt và nhôm tích tụ, tạo đất feralit màu đỏ vàng – loại đất phổ biến ở vùng đồi núi.

Lớp đất dày:

Nhiệt độ cao và mưa nhiều làm phong hóa mạnh, tạo lớp đất và vỏ phong hóa dày.

Phân hóa theo mùa:

Mùa mưa rửa trôi mạnh; mùa khô tích tụ oxit, có thể hình thành tầng đá ong.

Xâm thực – bồi tụ:

Mưa lớn làm xói mòn đất ở đồi núi; vật liệu bị cuốn trôi và bồi đắp ở hạ lưu, tạo đồng bằng phù sa màu mỡ

b) Nguyên nhân do con người (chính):

Khai thác quá mức: chặt phá rừng, săn bắt và buôn bán động vật hoang dã.

• Chuyển đổi đất: phá rừng làm nông nghiệp, xây dựng đô thị, khu công nghiệp, thủy điện.

• Ô nhiễm môi trường: hóa chất nông nghiệp, chất thải công nghiệp và sinh hoạt.

• Khai thác hủy diệt: đánh bắt cá bằng thuốc nổ, xung điện, lưới nhỏ.

Nguyên nhân tự nhiên:

• Biến đổi khí hậu gây hạn hán, lũ lụt, xâm nhập mặn.

• Thiên tai như cháy rừng, bão lũ phá hủy hệ sinh thái

a)Nông nghiệp:

Nhà Nguyễn khuyến khích khai hoang, lập đồn điền (tiêu biểu là Nguyễn Công Trứ ở Tiền Hải và Kim Sơn) nên diện tích canh tác tăng. Tuy nhiên, địa chủ chiếm nhiều ruộng đất, nông dân thiếu ruộng; đê điều ít được chăm sóc nên thường xảy ra thiên tai, mất mùa.

Thủ công nghiệp:

Xưởng nhà nước (Cục Bách công) sản xuất nhiều đồ tinh xảo cho cung đình và quân đội. Làng nghề dân gian vẫn phát triển nhưng bị kiểm soát và đánh thuế nặng.

Thương nghiệp:

Nội thương phát triển với nhiều chợ làng, chợ huyện. Ngoại thương bị hạn chế do chính sách “đóng cửa”, chủ yếu buôn bán với các nước láng giềng và Trung Quốc nên khó tiếp cận tiến bộ thế giới

b)Tình hình xã hội:

Xã hội thời Nguyễn bất ổn, đời sống nhân dân (đặc biệt là nông dân) cực khổ do địa chủ áp bức, thuế nặng, quan lại tham nhũng và thiên tai.

Các cuộc khởi nghĩa:

Mâu thuẫn với triều đình gay gắt nên nhiều cuộc nổi dậy nổ ra như Phan Bá Vành, Lê Văn Khôi, Cao Bá Quát.

Ý nghĩa:

Số lượng khởi nghĩa lớn cho thấy triều đình suy yếu, đời sống nhân dân khổ cực và tinh thần đấu tranh mạnh mẽ; đồng thời cảnh báo sự rạn nứt xã hội khi thực dân Pháp đang chuẩn bị xâm lược.