Câu 1

Đoạn trích “Cây hai ngàn lá” của Pờ Sảo Mìn đã làm nổi bật vẻ đẹp đáng trân trọng của con người Pa Dí. Trước hết, đó là vẻ đẹp của sự cần cù, bền bỉ trong lao động. Hình ảnh “con trai trần trong mặt trời nắng cháy / ép đá xanh thành rượu” cho thấy sức mạnh, ý chí và tinh thần không ngại gian khổ. Bên cạnh đó, người con gái hiện lên vừa dịu dàng vừa khéo léo qua chi tiết “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”, thể hiện sự đảm đang, tinh tế. Không chỉ vậy, con người Pa Dí còn mang vẻ đẹp của tinh thần làm chủ thiên nhiên, thể hiện qua những hình ảnh giàu sức gợi như “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, “chặn suối, ngăn sông”. Dù dân số ít ỏi, họ vẫn đoàn kết, lạc quan và luôn hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Qua đó, tác giả đã ca ngợi một cộng đồng tuy nhỏ bé nhưng giàu nghị lực, giàu sức sống và đáng tự hào.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đây là động lực giúp người trẻ thích nghi với sự phát triển nhanh chóng của khoa học – công nghệ và hội nhập quốc tế. Dám đổi mới thể hiện ở việc không ngại thử thách, sẵn sàng thay đổi tư duy, tìm tòi cái mới trong học tập và công việc. Nhờ đó, nhiều bạn trẻ đã sáng tạo, khởi nghiệp thành công và đóng góp tích cực cho xã hội. Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với việc chạy theo trào lưu một cách mù quáng. Nếu thiếu hiểu biết và định hướng, người trẻ dễ rơi vào sai lầm, đánh mất giá trị bản thân. Vì vậy, tinh thần đổi mới cần đi kèm với tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm. Mỗi người trẻ cần biết học hỏi, kiên trì và lựa chọn con đường phù hợp với mình. Khi dám nghĩ, dám làm một cách đúng đắn, thế hệ trẻ sẽ trở thành lực lượng tiên phong, góp phần xây dựng xã hội ngày càng phát triển.

Câu 1.

Thể thơ của đoạn trích: Thơ tự do.

Câu 2.

Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái:

“Con trai trần trong mặt trời nắng cháy

Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày”

“Con gái đẹp trong sương giá đông sang

Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3.

Biện pháp tu từ: Điệp từ (“gọi”, “chặn”, “ngăn”) kết hợp với liệt kê và phóng đại.

Tác dụng: Nhấn mạnh sức mạnh, ý chí và tinh thần lao động bền bỉ của con người; làm nổi bật khả năng chinh phục thiên nhiên, thể hiện sự kiên cường và giàu nghị lực của dân tộc.

Câu 4.

Tác giả thể hiện niềm tự hào sâu sắc, tình yêu gắn bó với dân tộc Pa Dí – một cộng đồng tuy nhỏ bé nhưng giàu sức sống, cần cù, mạnh mẽ và luôn vươn lên trong cuộc sống.

Câu 5.

Bài học rút ra:

Mỗi người cần biết trân trọng nguồn cội, tự hào về dân tộc mình; đồng thời học tập tinh thần chăm chỉ, kiên trì, vượt khó, luôn cố gắng vươn lên để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.

câu1:Tôn trọng sự khác biệt là việc chấp nhận, đánh giá cao những nét riêng biệt về ngoại hình, tư duy, hoàn cảnh hay quan điểm của mỗi cá nhân, thay vì kỳ thị hay áp đặt tư duy số đông . Đây là thái độ sống văn minh, thể hiện sự thấu hiểu rằng thế giới vốn đa dạng và mỗi con người là một mảnh ghép độc đáo không thể thay thế 

Ý nghĩa to lớn của việc tôn trọng sự khác biệt nằm ở chỗ nó tạo ra một xã hội bình đẳng, cởi mở, nơi mọi người tự tin sống thật, phát huy tối đa tiềm năng cá nhân thay vì sợ hãi bị phán xét

Khi chúng ta học cách tôn trọng người khác, chúng ta giảm bớt mâu thuẫn, xây dựng mối quan hệ bền vững, tin cậy và học hỏi được nhiều điều mới từ góc nhìn đa chiều 

Hơn thế nữa, sự đa dạng được tôn trọng chính là nguồn gốc của sáng tạo và phát triển bền vững 

Ngược lại, thiếu sự tôn trọng sẽ dẫn đến sự chia rẽ, đố kỵ và ngăn cản sự tiến bộ 

Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện tư duy mở, lắng nghe chân thành và học cách thấu hiểu để lan tỏa sự tôn trọng trong cộng đồng.

Câu2:Lưu Trọng Lư là một trong những hồn thơ tiên phong của phong trào Thơ mới, nổi bật với giọng thơ giàu cảm xúc, ưu tư và thường hoài niệm về quá khứ. "Nắng mới" là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông, được coi là tiếng reo vui pha lẫn nỗi buồn man mác, khắc họa tình mẫu tử thiêng liêng và ký ức ấu thơ sâu nặng. Bài thơ không chỉ là khúc ca về tình mẹ mà còn là bức tranh thiên nhiên, tâm cảnh nhuốm màu thời gian.

Mở đầu bài thơ là bối cảnh thời gian và không gian gợi cảm giác buồn vắng:

"Mỗi lần nắng mới hắt bên song,

Xao xác, gà trưa gáy não nùng,"

Cụm từ "mỗi lần" gợi ra một điệp khúc, một nỗi nhớ không bao giờ dứt. "Nắng mới" không rực rỡ mà "hắt bên song", kết hợp với tiếng gà trưa "xao xác", "não nùng" tạo nên không gian tĩnh lặng, đượm buồn. Âm thanh ấy như đánh thức ký ức, khiến tâm hồn nhà thơ "rượi buồn" và sống lại những hoài niệm dĩ vãng, "chập chờn" trong tâm trí.

Nỗi nhớ mẹ được cụ thể hóa bằng những hình ảnh gần gũi, thân thuộc của tuổi ấu thơ:

"Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời

Lúc người còn sống, tôi lên mười;"

Từ "me" (từ cổ) gợi lên sự gần gũi, thân thương, ấm áp của mẹ. Ký ức về mẹ gắn liền với tuổi lên mười, tuổi hồn nhiên nhất. Những hình ảnh về mẹ được tái hiện qua nắng và màu sắc:

"Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,

Áo đỏ người đưa trước giậu phơi."

Khác với "hắt" ở câu trước, "nắng mới reo" mang lại cảm giác vui tươi, rạng rỡ. Màu áo đỏ phơi trên giậu thưa trở thành điểm nhấn rực rỡ, sống động giữa không gian hoài niệm. Hình ảnh ấy không chỉ đẹp mà còn thể hiện sự chăm chút, ân cần của người mẹ đối với gia đình.

Khổ thơ cuối khép lại nhưng lại mở ra một nỗi nhớ da diết, bất tận:

"Hình dáng me tôi chửa xoá mờ

Hãy còn mường tượng lúc vào ra:

Nét cười đen nhánh sau tay áo

Trong ánh trưa hè trước giậu thưa."

"Chửa xóa mờ" cho thấy ký ức về mẹ vẫn còn in đậm, vẹn nguyên trong tâm trí thi sĩ. Đặc biệt, "nét cười đen nhánh" – nét duyên thầm của người phụ nữ Việt Nam xưa – kết hợp với hình ảnh "sau tay áo" tạo nên nét dịu dàng, kín đáo, e ấp. Hình dáng mẹ không rõ ràng, chỉ là "mường tượng", "chập chờn", càng làm

Câu 1:PTBĐ chính: Nghị Luận

Câu 2. Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

Tằn tiện >< Phung phí 

Hào phóng >< Keo kiệt 

Thích ở nhà >< Ưa bay nhảy 

Câu 3. Tác giả cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác dễ dàng vì:

Mỗi người có một góc nhìn, cách sống và hoàn cảnh riêng (tằn tiện/phung phí, ở nhà/bay nhảy).

Việc phán xét dựa trên định kiến cá nhân chỉ thể hiện góc nhìn phiến diện 

Phán xét gây mệt mỏi cho cả người nói và người nghe, không đem lại giá trị tích cực 

Câu 4. Quan điểm "Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó" có nghĩa là:

Định kiến giống như tấm lưới giam cầm sự tự do tư duy 

Điều tồi tệ nhất không phải là bị kẻ khác đánh giá, mà là khi ta nhận sai và sống theo định kiến, sợ hãi sự khác biệt mà người khác gán cho mình, đánh mất bản thân

Câu 5. Thông điệp rút ra:

Hãy tôn trọng sự khác biệt của mỗi người, ngừng phán xét dễ dàng 

Dũng cảm sống đúng với con người mình, lắng nghe trái tim thay vì sợ hãi sự đánh giá của đám đông

Câu1:Đoạn thơ của Trương Trọng Nghĩa là một nốt lặng đầy ám ảnh về sự biến đổi của làng quê trong cơn lốc đô thị hóa. Với giọng điệu trầm buồn, tác giả đã tái hiện một thực tại xót xa khi những giá trị truyền thống dần bị đẩy lùi vào dĩ vãng. Hình ảnh "lũy tre ngày xưa" giờ chỉ còn trong ký ức, thay vào đó là sự chen chúc của nhà cửa và những cánh đồng lộng gió giờ đã chật hẹp. Nỗi đau càng thêm thắt lại khi cuộc sống mưu sinh trở nên nhọc nhằn: "Mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no", buộc những người con của làng phải rời bỏ quê hương, mang theo "nỗi buồn ruộng rẫy" lên phố thị. Đặc biệt, sự thay đổi của người thiếu nữ – không còn tóc dài, không còn câu hát dân ca – chính là biểu tượng cho sự đứt gãy về văn hóa và hồn cốt quê hương. Bằng thể thơ tự do và những hình ảnh đối lập giàu sức gợi, đoạn thơ không chỉ là tiếng thở dài tiếc nuối cho một thời đã qua mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về việc giữ gìn bản sắc cội nguồn giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại. Qua đó, người đọc cảm nhận được tình yêu quê hương thiết tha và nỗi lòng đau đáu của nhà thơ trước những đổi thay của cuộc đời.

Câu2:Mạng xã hội: "Con dao hai lưỡi" trong đời sống hiện đại

Trong kỷ nguyên công nghệ số 4.0, mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram,...) đã trở thành một phần không thể thiếu, len lỏi vào mọi ngõ ngách của đời sống con người. Như một phép màu của công nghệ, mạng xã hội mở ra một thế giới phẳng đầy tiềm năng, nhưng đồng thời cũng ẩn chứa những hệ lụy khôn lường, giống như một "con dao hai lưỡi" mà mỗi chúng ta cần tỉnh táo khi sử dụng.

Trước hết, không thể phủ nhận những giá trị tích cực mà mạng xã hội mang lại. Nó là cầu nối vĩ đại giúp xóa tan khoảng cách địa lý. Chỉ bằng một cái chạm tay, chúng ta có thể kết nối với bạn bè, người thân ở cách xa nửa vòng trái đất. Bên cạnh đó, mạng xã hội là kho tàng tri thức khổng lồ và cập nhật thông tin cực kỳ nhanh chóng. Đây còn là môi trường lý tưởng để mỗi cá nhân thể hiện bản sắc, kinh doanh trực tuyến hay lan tỏa những thông điệp nhân văn, những chiến dịch thiện nguyện có sức tác động lớn đến cộng đồng.

Tuy nhiên, mặt trái của nó lại là một bài toán nan giải. Sự bùng nổ của tin giả (fake news) khiến người dùng dễ bị dẫn dắt, gây hoang mang dư luận. Đáng báo động hơn là tình trạng "nghiện" mạng xã hội, khi con người mải mê đắm chìm trong thế giới ảo mà quên đi những giá trị thực tại. Nhiều bạn trẻ dành hàng giờ đồng hồ chỉ để lướt điện thoại, dẫn đến sự xa cách trong các mối quan hệ trực tiếp, suy giảm sức khỏe và xao nhãng học tập. Không ít người còn trở thành nạn nhân hoặc thủ phạm của vấn nạn "bắt nạt qua mạng" – những bình luận ác ý có thể hủy hoại danh dự, thậm chí là tính mạng của một con người.

Nguyên nhân của những mặt tiêu cực này một phần đến từ sự quản lý lỏng lẻo của các nền tảng, nhưng quan trọng nhất vẫn là ý thức của người sử dụng. Nhiều người coi mạng xã hội là nơi để trút giận, để phô trương ảo tưởng mà thiếu đi sự thấu cảm và kỹ năng lọc thông tin cần thiết.

Để mạng xã hội thực sự là công cụ hữu ích, mỗi chúng ta cần trang bị cho mình một "màng lọc" thông minh. Hãy là một người dùng văn minh: biết chọn lọc thông tin, kiểm chứng trước khi chia sẻ và giữ thái độ lịch sự khi tranh luận. Chúng ta cần học cách quản lý thời gian, biết đặt điện thoại xuống để tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống thực, để lắng nghe và thấu hiểu những người xung quanh bằng trái tim thay vì qua màn hình lạnh lẽo.

Tóm lại, mạng xã hội không xấu, nó chỉ là tấm gương phản chiếu hành vi và tư duy của con người. Làm chủ công nghệ hay để công nghệ điều khiển là lựa chọn của mỗi chúng ta. Hãy sử dụng mạng xã hội một cách thông thái để nó trở thành cánh cửa đưa ta đến với thế giới tiến bộ, thay vì là chiếc lồng nhốt chúng ta trong những giá trị ảo mộng.

Câu 1 :Thể thơ: Tự do

Câu 2 : Dựa vào văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, im lìm, dịu dàng, vô tư.

Câu 3 :Nội dung: Đoạn thơ sử dụng hình ảnh so sánh "hạnh phúc" với "quả thơm" để diễn tả rằng hạnh phúc không nhất thiết phải là những điều lớn lao, ồn ào. Hạnh phúc có thể hiện hữu một cách bình dị, thầm lặng và ngọt ngào ngay trong cuộc sống thường nhật. Nó đòi hỏi sự cảm nhận tinh tế từ tâm hồn để nhận ra những giá trị tốt đẹp đang hiện hữu xung quanh chúng ta

Câu 5:Quan niệm của tác giả về hạnh phúc rất tinh tế và nhân văn:

Hạnh phúc là sự cảm nhận từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất trong cuộc sống.

Hạnh phúc gắn liền với trạng thái tâm hồn bình yên, sự bao dung và lòng vị tha (vô tư như dòng sông).

Đó là một quan niệm tích cực, hướng con người tới lối sống nhẹ nhàng, biết trân trọng hiện tại và biết cho đi mà không cần nhận lại.

Câu 4:Biện pháp so sánh: Hạnh phúc được so sánh "như sông".

Tác dụng:

Gợi hình: Làm cho khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" trở nên sinh động, có sức sống và sự vận động không ngừng như dòng chảy của con sông.

Gợi cảm: Nhấn mạnh vẻ đẹp của sự vô tư, tự tại. Hạnh phúc đích thực là khi ta biết cống hiến, biết "trôi" đi một cách tự nhiên mà không quá bận tâm, toan tính đến việc mình đang "đầy và vơi