Quá trình phát sinh sự sống trên Trái Đất trải qua ba giai đoạn chính: tiến hóa hóa học, tiến hóa tiền sinh học và tiến hóa sinh học. 

a,

Mỗi kiểu hình thích nghi chỉ phù hợp với một (hoặc một vài) môi trường sống cụ thể. Khi môi trường thay đổi, đặc điểm thích nghi đó có thể trở nên không còn phù hợp hoặc thậm chí có hại. 

Chọn lọc tự nhiên tác động dựa trên các biến dị di truyền đã có sẵn trong quần thể, không tạo ra các biến dị mới theo hướng hoàn hảo.

b,

Hình thành loài bằng con đường cách li địa lí:Thường xảy ra ở các loài động vật có khả năng di cư mạnh hoặc thực vật phát tán rộng. Các quần thể bị chia cắt bởi chướng ngại vật địa lí, tích lũy các đột biến và chịu sự chọn lọc tự nhiên khác nhau, dẫn đến cách li sinh sản và hình thành loài mới.

Hình thành loài bằng cách ly sinh thái:  Thường gặp ở thực vật và một số ít động vật ít di chuyển. Sự hình thành loài có thể xảy ra ngay cả khi không có cách li địa lí, thông qua các cơ chế như cách li tập tính, cách li thời gian sinh sản, hoặc lai xa và đa bội hóa (ở thực vật).

Câu 1

Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du là tiếng khóc xót thương cho những kiếp người nhỏ bé, bất hạnh trong xã hội phong kiến. Về nội dung, tác giả đã khắc họa hàng loạt số phận đau khổ: người lính chết nơi chiến trận, người phụ nữ lỡ làng buôn phấn bán hương, kẻ hành khất chết vùi ven đường, người đàn bà sống trong phiền não. Dù khác nhau về cảnh ngộ, họ đều chung một nỗi đau là bị cuộc đời vùi dập, bị lãng quên ngay cả khi đã chết. Qua đó, Nguyễn Du thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc, sự cảm thông bao trùm đối với con người, đặc biệt là những thân phận thấp bé. Về nghệ thuật, đoạn trích nổi bật với giọng điệu bi thương, thống thiết; hình ảnh giàu sức gợi; việc sử dụng từ láy như “lập lòe”, “văng vẳng” tạo nên không khí u ám, ám ảnh. Kết cấu điệp “cũng có kẻ” vừa liệt kê vừa nhấn mạnh tính phổ biến của đau khổ, làm nổi bật tư tưởng nhân đạo mang giá trị bền vững của tác phẩm

Câu 2

Trong những năm gần đây, thế hệ gen Z thường xuyên bị gắn mác bằng nhiều định kiến tiêu cực như sống thực dụng, thiếu kiên trì, ngại áp lực, thích “việc nhẹ lương cao” hay làm việc thiếu nghiêm túc. Những quy chụp ấy không chỉ phiến diện mà còn chưa thực sự công bằng khi nhìn nhận một thế hệ trẻ đang lớn lên trong bối cảnh xã hội nhiều biến động.

Trước hết, cần thừa nhận rằng một số biểu hiện tiêu cực ở một bộ phận gen Z đã góp phần tạo nên những định kiến trên. Có người dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn, có người bị cuốn vào thế giới ảo, đề cao cái tôi cá nhân quá mức hoặc thiếu kỷ luật trong công việc. Tuy nhiên, việc lấy một vài hiện tượng cá biệt để đánh giá cả một thế hệ là cách nhìn đơn giản và thiếu khách quan. Mỗi thế hệ đều có những điểm mạnh – điểm yếu riêng, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hoàn cảnh lịch sử, kinh tế và văn hóa mà họ sinh ra.

Nhìn một cách toàn diện, gen Z là thế hệ năng động, sáng tạo và dám khác biệt. Lớn lên trong thời đại công nghệ số, người trẻ có khả năng thích nghi nhanh, tư duy mở, chủ động tiếp cận tri thức mới và không ngại bày tỏ chính kiến. Nhiều bạn trẻ sẵn sàng khởi nghiệp sớm, làm việc tự do, theo đuổi đam mê cá nhân và tìm kiếm ý nghĩa trong công việc thay vì chỉ coi lao động là nghĩa vụ mưu sinh. Việc gen Z đề cao cân bằng giữa công việc và cuộc sống không phải là lười biếng, mà là biểu hiện của ý thức tự chăm sóc sức khỏe tinh thần – điều mà các thế hệ trước ít có cơ hội quan tâm.

Bên cạnh đó, gen Z cũng là thế hệ giàu lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm xã hội. Không ít người trẻ tích cực tham gia hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường, lan tỏa các giá trị tích cực trên mạng xã hội. Trong đại dịch hay thiên tai, hình ảnh những bạn trẻ xung phong hỗ trợ cộng đồng đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp. Những điều ấy cho thấy gen Z không hề thờ ơ hay vô trách nhiệm như một số định kiến vẫn tồn tại.

Từ góc nhìn của người trẻ, gen Z cần tỉnh táo nhìn nhận những lời đánh giá xã hội như một cơ hội để tự điều chỉnh và hoàn thiện bản thân. Thay vì phản ứng cực đoan hoặc tự ti, người trẻ nên chứng minh giá trị của mình bằng thái độ nghiêm túc trong học tập, lao động và cách sống có trách nhiệm. Đồng thời, xã hội cũng cần cởi mở hơn, tránh áp đặt tư duy của thế hệ trước lên thế hệ sau, để có cái nhìn công bằng và nhân văn.

Có thể khẳng định, mỗi thế hệ đều là “đứa con của thời đại”. Gen Z không hoàn hảo, nhưng cũng không đáng bị quy chụp bằng những định kiến tiêu cực. Khi được thấu hiểu, tin tưởng và định hướng đúng đắn, người trẻ hôm nay hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tích cực, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1.

Đoạn trích sử dụng các phương thức biểu đạt chính: biểu cảm và tự sự; ngoài ra có kết hợp miêu tả để làm nổi bật cảnh ngộ và nỗi đau của con người.

Câu 2.

Những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích:

-Người bị bắt đi lính, chết nơi chiến trận.

-Người phụ nữ lỡ làng, buôn nguyệt bán hoa.-

-Người đàn bà chịu nhiều,phiền não, chết trong nghèo khổ.

-Người hành khất, sống lang thang, chết vùi nơi đường quan.

Câu 3.

-Từ láy “lập lòe” gợi ánh lửa yếu ớt, chập chờn, tạo không khí u ám, rờn rợn.

-Từ láy “văng vẳng” gợi âm thanh xa xôi, dai dẳng của tiếng oan, làm tăng cảm giác thê lương, thương cảm cho những linh hồn bất hạnh.

Câu 4.

-Chủ đề: Khắc họa những kiếp người đau khổ, bị lãng quên trong xã hội cũ.

-Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng nhân đạo sâu sắc, xót thương cho số phận con người, đặc biệt là những con người thấp bé, bất hạnh.

Câu 5.

Đoạn trích cho thấy truyền thống nhân đạo bền vững của dân tộc ta: luôn biết cảm thông, yêu thương và chia sẻ với con người trong mọi cảnh ngộ. Dù sống hay đã khuất, những số phận bất hạnh vẫn được trân trọng và cầu nguyện. Tinh thần “thương người như thể thương thân” trở thành giá trị đạo lí cốt lõi. Chính truyền thống ấy đã nuôi dưỡng lòng nhân ái, gắn kết cộng đồng và làm nên chiều sâu văn hóa Việt Nam.

Câu 1

Bài Làm

Trong văn bản “Tôi kéo xe”, nhà văn Tam Lang mong muốn phản ánh chân thực cuộc sống khổ cực của những người phu xe trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Tác giả hóa thân thành một người lao động nghèo để tận mắt, tận thân trải nghiệm nỗi cơ cực đến tột cùng của họ. Qua từng chi tiết miêu tả chân thực – những bước chân mỏi mệt, cơ thể đau buốt, tiếng quát thúc giục của kẻ đi xe – người đọc cảm nhận được thân phận nhỏ bé, bị bóc lột và coi rẻ của con người trong xã hội cũ. Không chỉ dừng lại ở sự ghi chép, Tam Lang còn gửi gắm trong đó tấm lòng nhân đạo, sự xót xa và niềm khát vọng về một xã hội công bằng hơn, nơi con người được sống xứng đáng với sức lao động của mình.

Câu 1

- Văn bản thuộc thể loại ký 

Câu 2

- Văn bản ghi lại trải nghiệm chân thực của tác giả khi vào vai người phu kéo xe ở Hà Nội, qua đó phản ánh cuộc sống cực khổ, nhọc nhằn của những người lao động nghèo trước Cách mạng tháng Tám 1945.

Câu 3

- Biện pháp tu từ: so sánh và phóng đại.

- Tác dụng:

+ Diễn tả chân thực và sinh động cảm giác kiệt sức, đau đớn đến cùng cực của người kéo xe. + Thể hiện sự thấu hiểu, đồng cảm sâu sắc của tác giả đối với thân phận cơ cực của người lao động.

Câu 4

- Chi tiết gây ấn tượng mạnh là:“Người ta nói: Quả ở xứ nóng, quả chín sớm. Tôi bảo: Người làm cu-li xe kéo, người chết non.”

Vì:+ Câu nói giản dị mà thấm thía, phơi bày sự thật tàn nhẫn về kiếp người bị bào mòn sức lực, tuổi thọ vì lao động nặng nhọc. + Đồng thời thể hiện nỗi xót thương và thái độ phê phán xã hội bất công của tác giả.

Câu 5

- Tác giả bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc với thân phận cơ cực của người lao động nghèo, đồng thời lên án xã hội thực dân phong kiến tàn bạo đã đẩy con người vào cảnh khổ cực, bị bóc lột sức lao động đến tận cùng.