Câu 1

Bài thơ Than đạo học là một tiếng thở dài đầy chua xót trước sự suy tàn của Nho học cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Về nội dung, tác giả đã khắc họa chân thực cảnh đạo học không còn được coi trọng, việc học hành sa sút và sĩ khí nhạt nhòa. Thay vì theo đuổi đạo lí và trí tuệ, con người thời bấy giờ lại chạy theo lối học thực dụng, danh lợi tầm thường. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật trang trọng nhưng chan chứa nỗi niềm. Đặc biệt, việc sử dụng các từ láy như lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh đã gợi tả sinh động tâm trạng uể oải, sốt ruột và cả sự bất chấp của những sĩ tử trong bối cảnh giao thời. Qua đó, bài thơ không chỉ là bức tranh hiện thực mà còn là lời tự sự đau đớn của một tâm hồn tâm huyết với giáo dục nước nhà.

Ý THỨC HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TRONG XÃ HỘI HIỆN NAY Từ ngàn đời nay, hiếu học đã trở thành một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh giáo dục ở mỗi thời kỳ, ta lại thấy những nỗi niềm riêng. Nếu như trong bài thơ Than đạo học, tác giả từng đau xót thốt lên "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" trước cảnh Nho học suy tàn, thì ngày nay, vấn đề ý thức học tập của học sinh lại một lần nữa trở thành tâm điểm của sự chú ý với những chuyển biến đầy phức tạp. Ý thức học tập không đơn thuần là việc đến trường đúng giờ hay hoàn thành bài tập về nhà. Đó là sự tự giác, chủ động trong việc tiếp nhận tri thức và rèn luyện nhân cách. Trong kỷ nguyên số, chúng ta không thể phủ nhận tinh thần học tập tích cực của một bộ phận lớn học sinh. Nhiều bạn trẻ đã tận dụng tối đa sức mạnh của công nghệ để tự học, nghiên cứu khoa học và đạt được những thành tích vang dội trên đấu trường quốc tế. Đó là những tấm gương sáng, thể hiện khát vọng tự thân và ý thức trách nhiệm với tương lai của chính mình. Tuy nhiên, bên cạnh những mảng sáng, thực trạng đáng lo ngại vẫn đang tồn tại. Giống như bối cảnh thực tiễn mà bài thơ Than đạo học phản ánh về một lối học thực dụng, chạy theo danh lợi, một bộ phận học sinh hiện nay đang rơi vào lối học đối phó. Việc học đôi khi chỉ được xem là công cụ để có được tấm bằng, để làm hài lòng cha mẹ hoặc đạt điểm số cao nhằm "khoe" trên mạng xã hội. Khi mục tiêu học tập bị lệch lạc, sự "uể oải" và "sốt ruột" trong tư duy là điều khó tránh khỏi. Sự bùng nổ của các công cụ hỗ trợ như trí tuệ nhân tạo hay văn mẫu đang khiến nhiều bạn trở nên lười suy nghĩ, mất đi khả năng sáng tạo và tính trung thực trong học thuật. Nguyên nhân của sự sa sút ý thức này một phần đến từ áp lực thi cử quá nặng nề, khiến các em quên mất niềm vui của việc khám phá kiến thức. Bên cạnh đó, sự cám dỗ từ các hình thức giải trí thiếu lành mạnh cũng khiến ý thức tự giác bị bào mòn. Hậu quả là nhiều học sinh khi ra trường dù có bằng cấp nhưng lại thiếu hụt kỹ năng sống và sự nhạy bén thực tế. Để khắc phục tình trạng này, điều cốt lõi là mỗi học sinh cần thay đổi tư duy: Học không phải là một gánh nặng, mà là đặc quyền để mở mang trí tuệ. Gia đình và nhà trường cần giảm bớt áp lực thành tích, thay vào đó là khích lệ tinh thần tự học và trải nghiệm thực tiễn. Chúng ta cần nhớ rằng, mục tiêu cao cả của giáo dục là để biết, để làm và để tự khẳng định giá trị bản thân, chứ không phải để chạy theo những lợi ích thực dụng nhất thời. Tóm lại, ý thức học tập là chìa khóa then chốt quyết định tương lai của mỗi cá nhân và cả quốc gia. Đừng để tiếng than về sự suy tàn của đạo học trong quá khứ trở thành nỗi ám ảnh của hiện tại. Mỗi học sinh hãy là một người thợ tự xây đắp nền móng tri thức cho mình bằng sự kiên trì, lòng đam mê và một ý thức tự giác chân chính

Câu 1. Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2. Đề tài: Đạo học/ Sự suy tàn của Nho học. Câu 3. Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi. Câu 4. Những từ láy được sử dụng trong văn bản: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh. Nhận xét: Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiễn Nho học suy tàn. Câu 5. Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.