CÂU 1:BÀI LÀM

• Nhân vật Dung: Đại diện cho số phận bi thảm của người phụ nữ nông thôn Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Nàng là nạn nhân của sự nghèo đói và chế độ phong kiến bất công.
• Đoạn trích: Tập trung khắc họa cuộc sống đầy tủi nhục, bị áp bức ở nhà chồng và đỉnh điểm là hành động tìm đến cái chết như một sự giải thoát tuyệt vọng.
• Nạn nhân của gia đình: Dung bị chính mẹ đẻ bán cho nhà giàu để lấy tiền, sống trong sự hờ hững của gia đình ruột thịt.
• Cuộc sống địa ngục ở nhà chồng:
• • Bị bóc lột sức lao động nặng nhọc: từ con nhà khá giả không phải làm gì, giờ phải làm lụng "đầu tắt mặt tối suốt ngày".
  • Thiếu sự cảm thông, an ủi: Người chồng thờ ơ, vô trách nhiệm ("cả ngày thả diều"), hai em chồng "ghê gớm" tìm cách làm hại nàng.
  • Bị mẹ chồng cay nghiệt, đay nghiến: Bà mẹ chồng luôn chì chiết, nhắc lại chuyện "mấy trăm bạc dẫn cưới" để hành hạ tinh thần Dung.
• Sự bế tắc, tuyệt vọng:
• • Dung không nhận được sự giúp đỡ từ cha mẹ ruột khi viết thư về.
  • Khi trốn về nhà, nàng tiếp tục bị mẹ đẻ đay nghiến, không còn nơi nương tựa.
  • Dung hoàn toàn mất hết hy vọng, cảm thấy "lạnh người đi như bị sốt", "ước ao cái chết như một sự thoát nợ".
• Hành động tự vẫn: Nàng gieo mình xuống sông để giữ sự trong sạch và tìm sự giải thoát khỏi bi kịch cuộc đời. Tuy nhiên, nàng được cứu sống. 
• Giá trị hiện thực: Đoạn trích phản ánh chân thực số phận bi đát, đầy oan trái của người phụ nữ dưới ách áp bức của xã hội phong kiến và hủ tục lạc hậu.
• Giá trị nhân đạo: Thạch Lam thể hiện sự đồng cảm, xót xa sâu sắc trước những đau khổ mà Dung phải chịu đựng, đồng thời lên án mạnh mẽ xã hội bất công đó.
• Nghệ thuật: Xây dựng tình huống kịch tính (cái chết bất thành, lời đay nghiến của mẹ chồng sau khi tỉnh lại), miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, chân thực. 
• Nhân vật Dung là một hình tượng điển hình, tố cáo mạnh mẽ cái xã hội đã đẩy con người, đặc biệt là người phụ nữ, vào bước đường cùng, khiến họ phải tìm đến cái chết để giải thoát.

CÂU 2:BÀI LÀM

CÂU 1: Luận đề của văn bản là phân tích sâu sắc chi tiết "cái bóng" trong tác phẩm "Chuyện người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ, nhấn mạnh giá trị nghệ thuật độc đáo của chi tiết này và mục đích tư tưởng sâu xa của tác giả là lên án thói ghen tuông mù quáng.

CÂU 2: Theo người viết, truyện hấp dẫn bởi tình huống truyện độc đáo được xây dựng từ chi tiết "cái bóng" (một trò chơi dân dã, phổ biến) khi người vợ chỉ cái bóng của mình mà nói với con đó là cha của Đản [1].

CÂU 3: Mục đích của việc người viết nhắc đến tình huống truyện ở phần mở đầu là để làm cái cớ, là cơ sở để xây dựng và phát triển luận điểm chính của mình trong phần sau, cụ thể là phân tích tài hoa, sâu sắc của người kể chuyện khi đẩy chi tiết dân dã lên thành một tình huống truyện độc đáo, có ý nghĩa tư tưởng và nghệ thuật [1].

• Chi tiết khách quan: Việc người vợ chỉ vào cái bóng của mình mà nói với con rằng đó là cha của Đản là một sự việc xảy ra trong câu chuyện, có thể kiểm chứng được từ văn bản gốc [1].
• Chi tiết chủ quan: Việc người viết giải thích "Có lẽ vì muốn con luôn cảm thấy người cha vẫn có mặt ở nhà, và để tự an ủi mình, thấy mình với chồng vẫn luôn bên nhau như hình với bóng" là một ý kiến chủ quan, suy đoán về tâm lý và động cơ của nhân vật [1].
• Mối quan hệ: Quan hệ giữa cách trình bày khách quan và chủ quan trong văn bản này là mối quan hệ biện chứng: Chi tiết khách quan (sự kiện) là cơ sở, là dẫn chứng để người viết đưa ra những nhận định chủ quan (ý kiến, phân tích) sâu sắc về ý nghĩa và tâm trạng nhân vật, từ đó làm nổi bật luận điểm của bài viết [1].
• CÂU 5: Người viết cho rằng chi tiết cái bóng là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc vì người kể chuyện đã khéo léo đẩy một trò chơi dân dã, hết sức phổ biến lên thành một tình huống truyện độc đáo, là cái cớ để xây dựng tình huống, thể hiện sự tài hoa và tấm lòng nhớ chồng da diết, thương con vô hạn của người vợ [1].

CÂU 1:Nhân vật Đạm Tiên trong đoạn trích hiện lên như một biểu tượng cho số phận tài hoa nhưng bạc mệnh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Nàng vốn là một ca nhi nổi danh “tài sắc một thì”, được nhiều người biết đến, “xôn xao ngoài cửa hiếm gì yến anh”. Thế nhưng, cuộc đời tưởng rực rỡ ấy lại nhanh chóng khép lại khi nàng “nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương”. Hình ảnh nấm mồ hoang lạnh – “sè sè nấm đất bên đàng”, “buồng không lạnh ngắt như tờ”, “dấu xe ngựa đã rêu lờ mờ xanh” – càng nhấn mạnh sự cô độc, bị lãng quên của một kiếp hồng nhan. Số phận Đạm Tiên vừa gợi nỗi xót xa vừa mang ý nghĩa dự báo cho những đoạn trường mà Thúy Kiều sẽ phải trải qua. Qua nhân vật này, Nguyễn Du bộc lộ tấm lòng nhân đạo sâu sắc: thương cảm cho thân phận người phụ nữ tài sắc nhưng bị cuộc đời vùi dập, đồng thời lên án xã hội bất công đã khiến “hồng nhan” luôn gắn với “bạc mệnh”. Hình tượng Đạm Tiên vì thế trở thành tiếng nói day dứt về kiếp người và nỗi đau nhân thế trong Truyện Kiều.

CÂU 2:Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của học sinh. Tuy nhiên, việc quá lạm dụng các nền tảng như Facebook, TikTok, Instagram… đang khiến nhiều bạn trẻ sao nhãng học tập, giảm khả năng tập trung và thiếu trách nhiệm trong cuộc sống. Vậy làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả? Đây là câu hỏi quan trọng mà mỗi học sinh cần tự trả lời để không bị cuốn vào những mặt tiêu cực của thế giới “ảo”.

Trước hết, cần xây dựng thói quen sử dụng mạng xã hội có giới hạn và có kế hoạch. Học sinh nên quy định thời gian cụ thể mỗi ngày, tránh việc truy cập vô thức dẫn đến tốn hàng giờ đồng hồ lướt tin vô bổ. Bên cạnh đó, cần biết lựa chọn nội dung tích cực, như trang giáo dục, kỹ năng sống, các nguồn kiến thức hữu ích thay vì chỉ xem giải trí đơn thuần. Việc tự rèn luyện kỹ năng lọc thông tin giúp mỗi cá nhân tránh được tin giả, bạo lực và những trào lưu thiếu lành mạnh.

Thứ hai, học sinh phải đặt ưu tiên cho học tập và mục tiêu cá nhân. Mạng xã hội chỉ nên là công cụ hỗ trợ, không được phép lấn át thời gian tự học, sinh hoạt gia đình hay các hoạt động rèn luyện bản thân. Khi biết cân bằng, ta sẽ vừa phát triển tư duy, vừa tận dụng được lợi ích kết nối và mở rộng hiểu biết mà mạng xã hội mang lại.

Cuối cùng, cần xây dựng bản lĩnh và ý thức trách nhiệm khi tương tác trên mạng. Mỗi lời nói, hình ảnh hay bình luận đều cần văn minh, tôn trọng người khác; tránh chạy theo sự nổi tiếng ảo hay những hành vi thiếu suy nghĩ gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng.

Tóm lại, sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả phụ thuộc vào ý thức, khả năng tự kiểm soát và mục tiêu sống của mỗi học sinh. Khi biết dùng đúng cách, mạng xã hội sẽ trở thành công cụ giúp chúng ta học tốt hơn, sống đẹp hơn và trưởng thành hơn giữa thời đại số.

CÂU 1:Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ lục bát, đặc trưng của Truyện Kiều.

CÂU 2:“Rằng: ‘Sao trong tiết Thanh minh,
Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?’”

→ Đây là lời dẫn trực tiếp (lời thoại trực tiếp), được đặt trong dấu ngoặc kép, thể hiện nguyên văn lời nói.

CÂU 3:Trong đoạn trích, Nguyễn Du sử dụng khá nhiều từ láy như: sè sè, dầu dầu, vắng tanh, lạnh ngắt, lờ mờ, dầm dầm/đầm đầm,…

→ Nhận xét:

• Các từ láy giàu giá trị gợi hình, gợi cảm, tái hiện không khí hoang vắng, lạnh lẽo, tàn phai nơi mộ Đạm Tiên.
• Từ láy diễn tả tinh tế tâm trạng buồn thương, xót xa của Thúy Kiều khi nghe chuyện về số phận bạc mệnh.
• Góp phần làm cho cảnh sắc và cảm xúc trở nên mềm mại, giàu chất thơ và đầy tính bi thương.
• CÂU 4:Tâm trạng, cảm xúc:
• Kiều xúc động mạnh, “dầm dầm châu sa”, “đau đớn thay phận đàn bà”.
• Cảm thông sâu sắc trước số phận bạc mệnh của Đạm Tiên – người con gái tài sắc nhưng đoản mệnh.
• Trong nỗi thương ấy còn phảng phất một chút đoạn trường, lo âu, dự cảm về chính số phận của mình.

Điều đó cho thấy Thuý Kiều là người:

• Nhân hậu, đa cảm, giàu lòng trắc ẩn.
• Có tâm hồn nhạy cảm, dễ xúc động trước những cảnh đời bất hạnh.
• Thể hiện phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam: giàu tình thương, sống nghĩa tình.
• CÂU 5:Bài học có thể rút ra:
• Hãy biết trân trọng cuộc sống, yêu quý những người xung quanh vì đời người ngắn ngủi, mong manh.
• Cần có lòng nhân ái, biết sẻ chia, cảm thông với những mảnh đời bất hạnh.
• Hiểu rằng vẻ đẹp, tài năng rất quý nhưng số phận con người đôi khi chịu nhiều bất trắc → phải sống nhân hậu, tử tế để tạo giá trị bền lâu.

Vì sao?

• Đoạn trích kể về số phận Đạm Tiên – tài sắc nhưng xấu số, qua đó nhắc nhở ta rằng cuộc đời không chỉ có vẻ đẹp và thành công.
• Tâm trạng của Kiều cho thấy tình thương và sự đồng cảm làm con người trở nên sâu sắc, nhân văn hơn.

Đoạn trích trong Chinh phụ ngâm (Đặng Trần Côn – bản dịch Đoàn Thị Điểm) là một trong những đoạn thơ tiêu biểu thể hiện sâu sắc tâm trạng cô đơn, khắc khoải và nỗi nhớ thương vô hạn của người chinh phụ khi xa chồng. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa hình tượng người phụ nữ thủy chung mà còn bộc lộ giá trị nhân đạo sâu sắc – tiếng nói cảm thương cho thân phận người vợ trong chiến tranh phong kiến.

Đoạn thơ mở đầu bằng hình ảnh người chinh phụ cô đơn trong không gian tĩnh lặng:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Từng bước đi, từng lần kéo rèm đều diễn tả sự trống vắng và chờ đợi vô vọng. Không gian “hiên vắng”, “rèm thưa” càng làm nổi bật nỗi cô đơn của người phụ nữ. Mỗi hành động nhỏ bé đều mang theo nỗi nhớ thương, khắc khoải chờ tin chồng nơi biên ải.

“Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?”

Hình ảnh chim thước – biểu tượng của tin vui – lại “chẳng mách tin”, khiến nỗi mong ngóng càng thêm vô vọng. Người chinh phụ quay sang tâm sự với ngọn đèn, gửi gắm nỗi lòng vào vật vô tri. Câu hỏi tu từ “đèn có biết chăng?” vừa thể hiện nỗi cô đơn tột độ, vừa cho thấy khao khát được sẻ chia, đồng cảm.

Nỗi cô đơn ấy dâng trào thành nỗi bi thiết, niềm buồn không thể nói thành lời:

“Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Hình ảnh “hoa đèn” lung linh chập chờn soi bóng người càng làm nổi bật cảnh một mình – một bóng, gợi lên sự hiu hắt của người phụ nữ sống trong cô độc và chờ đợi.

Từ cảnh đêm khuya tĩnh mịch, thời gian được gợi tả bằng tiếng gà gáy, ánh trăng và tiếng nhạc, cho thấy sự kéo dài vô tận của nỗi sầu:

“Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Hai hình ảnh so sánh “đằng đẵng như niên” và “dằng dặc tựa miền biển xa” diễn tả chiều dài của thời gian và chiều sâu của nỗi nhớ, khiến người đọc cảm nhận được sự bế tắc, vô vọng trong tâm trạng người chinh phụ.

Càng về cuối, nỗi nhớ thương càng trở nên mê mải, u uất:

“Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại châu chan.
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.”

Ba lần điệp từ “gượng” cho thấy mọi hành động của người chinh phụ đều gượng ép, cố làm mà lòng thì rã rời. Mỗi cử chỉ vốn tượng trưng cho nữ tính, cho niềm vui (đốt hương, soi gương, gảy đàn) giờ trở thành biểu hiện của nỗi đau và tuyệt vọng. Hình ảnh “dây uyên, phím loan” – biểu tượng cho tình nghĩa vợ chồng – bị “đứt”, “chùng” càng làm nổi bật sự tan vỡ, xa cách.

• Thể song thất lục bát được sử dụng linh hoạt, nhịp điệu chậm rãi, trầm buồn, phù hợp với cảm xúc cô đơn, sầu muộn.
• Ngôn ngữ giàu hình ảnh và nhạc tính, kết hợp nhuần nhuyễn giữa tả cảnh và tả tình, tạo nên không gian buồn thương, u tịch.
• Biện pháp tu từ như điệp ngữ, so sánh, nhân hóa, câu hỏi tu từ được vận dụng khéo léo để diễn tả sâu sắc tâm trạng người chinh phụ.
• Nghệ thuật đối lập giữa không gian rộng và thời gian dài với nỗi lòng nhỏ bé, cô đơn tạo chiều sâu cảm xúc cho đoạn thơ.
• Đoạn trích trên là một bức tranh tâm trạng tinh tế, sâu lắng về người phụ nữ trong chiến tranh phong kiến: yêu thương, thủy chung, nhưng cũng đầy cô đơn, khắc khoải.
  Qua đó, Chinh phụ ngâm không chỉ là lời than thở của riêng một người chinh phụ, mà còn là tiếng nói nhân đạo của cả thời đại, cảm thương cho số phận con người và trân trọng tình yêu, hạnh phúc lứa đôi.

Câu chuyện “Từ Thức lấy vợ tiên” gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc:
Đừng mải mê đi tìm hạnh phúc nơi xa xôi huyền ảo, bởi giá trị đích thực của đời người nằm ở ngay trong cõi đời bình dị này.

Câu chuyện “Từ Thức lấy vợ tiên” gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc:
Đừng mải mê đi tìm hạnh phúc nơi xa xôi huyền ảo, bởi giá trị đích thực của đời người nằm ở ngay trong cõi đời bình dị này.