Câu 1: Nguyễn Du – đại thi hào của dân tộc, người được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới – không chỉ là một thiên tài nghệ thuật mà còn là một trái tim nhân hậu, biết đau cùng nỗi đau của con người. Đoạn trích “Thăm mộ Đạm Tiên” trong Truyện Kiều là một minh chứng tiêu biểu cho điều đó. Qua cảm xúc và suy ngẫm của Thúy Kiều trước số phận của Đạm Tiên, Nguyễn Du đã thể hiện sâu sắc tư tưởng nhân đạo – thương người và trân trọng kiếp người nhỏ bé trong xã hội phong kiến đầy bất công.

Trên đường du xuân cùng em và bạn, khi bắt gặp nấm mồ hoang lạnh của Đạm Tiên – một ca nhi tài sắc nhưng yểu mệnh, Kiều xúc động rơi lệ. “Lòng đâu sẵn mối thương tâm, / Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa.” Giọt nước mắt ấy không chỉ là thương cảm cho một kiếp người đã khuất mà còn là biểu hiện của một tấm lòng nhân ái, biết rung động trước nỗi bất hạnh của người khác. Ngay từ đây, Nguyễn Du đã khắc họa một hình tượng Thúy Kiều đầy tình người – người con gái mang trái tim đa cảm, luôn biết chia sẻ với nỗi đau nhân thế.

Nhưng nỗi thương của Kiều không chỉ dừng lại ở xúc cảm. Trước số phận hẩm hiu của Đạm Tiên, Kiều cất lời than thở: “Đau đớn thay phận đàn bà! / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.” Hai câu thơ ấy như tiếng khóc dồn nén từ muôn kiếp hồng nhan. Trong xã hội phong kiến, người phụ nữ dù tài hoa, sắc sảo đến đâu vẫn không thoát khỏi bi kịch bị chà đạp, bị định đoạt bởi thế lực đồng tiền và quyền lực. Nỗi thương Đạm Tiên cũng là nỗi xót xa cho chính phận mình mà Kiều dường như đã linh cảm. Câu thơ “Phũ phàng chi bấy hóa công” vang lên như lời trách móc số phận bất công, đồng thời là lời tố cáo xã hội vô nhân đã khiến những người phụ nữ phải chịu nhiều thiệt thòi.

Không chỉ xúc động trong lời nói, Kiều còn có những hành động đầy ý nghĩa. Nàng “thắp một vài nén nhang”, “lầm rầm khấn vái nhỏ to” — một nghi lễ tưởng nhớ tuy nhỏ bé nhưng chan chứa tấm lòng thành. Giữa cánh đồng chiều hiu quạnh, bóng tà và gió hiu hiu, hình ảnh Kiều khấn mộ càng gợi lên vẻ đẹp của tấm lòng nhân hậu, trọng tình, trọng nghĩa. Đó chính là biểu hiện sinh động cho tư tưởng nhân đạo xuyên suốt Truyện Kiều – thương người, đồng cảm với người bất hạnh, trân trọng những giá trị chân – thiện – mỹ của con người.

Qua đoạn trích này, Nguyễn Du không chỉ dựng lên một cảnh tượng buồn thương mà còn gửi gắm tấm lòng của mình với kiếp người, nhất là với người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Tiếng khóc của Kiều chính là tiếng nói của Nguyễn Du – tiếng nói của lòng nhân đạo vượt thời gian, luôn khiến người đọc hôm nay vẫn rung động và suy ngẫm.

“Thăm mộ Đạm Tiên” vì thế không chỉ là một đoạn thơ trữ tình thấm đẫm nước mắt, mà còn là tấm gương phản chiếu nhân cách cao đẹp của Nguyễn Du – người “đau đớn thay phận đàn bà” hơn hai trăm năm trước vẫn khiến hậu thế cúi đầu cảm phục. Qua đó, mỗi chúng ta học được bài học quý: hãy sống bằng lòng nhân ái, biết trân trọng, yêu thương con người – nhất là những kiếp người nhỏ bé, thiệt thòi trong cuộc đời.

Câu 2: Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của thanh thiếu niên. Tuy nhiên, việc sử dụng thiếu kiểm soát đã khiến nhiều bạn trẻ rơi vào tình trạng lạm dụng. Các em có thể dành hàng giờ liền để lướt mạng, bỏ bê việc học, thiếu tương tác thực tế và ngày càng sống khép kín hơn. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe thể chất, tâm lý và sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ. Nguyên nhân chính là do sự thiếu định hướng, thiếu kỹ năng quản lý thời gian cũng như chưa nhận thức được hậu quả lâu dài của việc lệ thuộc vào không gian ảo. Để khắc phục tình trạng này, thanh thiếu niên cần chủ động điều chỉnh thói quen, tận dụng mạng xã hội vào mục đích học tập, kết nối lành mạnh. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần phối hợp hỗ trợ, giáo dục kỹ năng số và định hướng sử dụng công nghệ đúng đắn. Có như vậy, mạng xã hội mới thực sự trở thành công cụ phục vụ con người thay vì chi phối con người.

Câu 1: Thể thơ của văn bản trên là thể thơ Lục bát

Câu 2: Hai dòng thơ:

Rằng: “Sao trong tiết thanh minh,

Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?”

sử dụng kiểu lời thoại trực tiếp, nội tâm, thể hiện sự thắc mắc, xót xa của nhân vật Thúy Kiều khi thấy mộ Đạm Tiên vắng vẻ trong ngày Thanh Minh, cho thấy sự đồng cảm sâu sắc và tâm trạng buồn bã trước số phận người tài hoa bạc mệnh, làm tiền đề cho lời bói của Vương Quan về thân phận Đạm Tiên. 

Câu 3: Hệ thống từ láy trong Truyện Kiều của Nguyễn Du vô cùng phong phú, đa dạng, có giá trị thẩm mĩ cao, giúp miêu tả sinh động thế giới nội tâm nhân vật và bức tranh thiên nhiên, xã hội; tạo nhịp điệu, âm hưởng cho thơ, tăng tính nhạc họa, gợi cảm; và góp phần đưa ngôn ngữ "lời quê" đến gần hơn với độc giả, làm nên thành công vang dội của tác phẩm, khiến Truyện Kiều trở thành tác phẩm của mọi nhà. 

Câu 4: Trước hoàn cảnh của Đạm Tiên, Thúy Kiều cảm thấy xót xa, thương cảm sâu sắc cho kiếp hồng nhan bạc mệnh, đồng thời thấy bóng dáng mình trong số phận yểu mệnh đó, thể hiện một tâm hồn nhạy cảm, giàu lòng trắc ẩn, thấu hiểu nỗi đau người khác và sớm nhận ra sự mong manh của cuộc đời mình, một người con gái có tài, có sắc nhưng cũng đầy u hoài, bi kịch tiềm tàng. 

Câu 5: Từ nội dung của văn bản ở phần Đọc hiểu, em rút ra được bài học là đồng tiền khi rơi vào tay kẻ xấu chính là công cụ gây ra tội ác cho “kẻ yếu” hơn. Và Truyện Kiều chính là một bản tự sự đầy nước mắt về cuộc đời người con gái tài sắc Thuý Kiều đang bị chính sức mạnh và sự bất nhân của đồng tiền gây ra. Nhưng điều khiến tác phẩm này trở thành linh hồn chính là giá trị nhân đạo mà Nguyễn Du truyền tới người thưởng thức. Thông qua nhân vật chính của tác phẩm là Thuý Kiều, Nguyễn Du muốn thể hiện niềm đồng cảm sâu sắc của ông với những số phận bất hạnh nhất là người phụ nữ. Trong xã hội phong kiến, trọng nam khinh nữ, thân phận người phụ nữ như chỉ mua vui, họ bèo bọt, rẻ rúng. Tuổi xuân của họ của người phụ nữ xinh đẹp như Kiều đáng phải được nâng niu, trân trọng thì nay lại bị những kẻ cậy quyền, tham lam lợi dụng, lừa lọc để làm công cụ kiếm tiền nơi lầu xanh.

Câu 1: Nhân vật Dung trong đoạn trích "Hai lần chết" của Thạch Lam hiện lên với vẻ đẹp của một tâm hồn trong sáng, nhạy cảm và giàu lòng vị tha. Cô là hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam truyền thống, chịu thương chịu khó, luôn đặt hạnh phúc gia đình lên trên hết. Dù phải đối mặt với nỗi đau mất chồng, Dung vẫn giữ được sự bình tĩnh, mạnh mẽ, lo toan chu toàn cho con cái. Sự hi sinh thầm lặng của cô được thể hiện qua từng cử chỉ, hành động nhỏ nhặt, từ việc chăm sóc con cái đến việc lo liệu công việc nhà cửa. Tình yêu thương của Dung dành cho chồng, dù chồng đã mất, vẫn còn đong đầy, thể hiện qua những hồi ức, những kỷ niệm mà cô vẫn giữ gìn cẩn thận. Tuy nhiên, bên cạnh sự mạnh mẽ, Dung cũng là người phụ nữ yếu đuối, dễ tổn thương trước những mất mát, đau buồn trong cuộc sống. Hình ảnh Dung nằm khóc bên cạnh quan tài chồng, hay sự bơ phờ, mệt mỏi trên khuôn mặt cô, đều cho thấy sự đau khổ, tuyệt vọng mà cô phải gánh chịu. Qua nhân vật Dung, tác giả Thạch Lam đã khắc họa thành công hình ảnh người phụ nữ Việt Nam giàu đức hi sinh, luôn mạnh mẽ vượt qua khó khăn, nhưng cũng không kém phần yếu đuối, cần được che chở. Cô là hiện thân của vẻ đẹp tâm hồn, của sự chịu đựng và hy sinh cao cả.

Câu 2: Cuộc sống ngày càng phát triển, và điều này đã dẫn đến một giảm bớt về vấn đề "Trọng nam khinh nữ" trong xã hội hiện đại. Vai trò của người phụ nữ trong xã hội ngày càng được coi trọng, tương đương với vai trò của người chồng. Họ không chỉ có cơ hội để tự thể hiện mình trong cuộc sống, mà còn có thể tham gia vào thị trường lao động, đóng góp vào kinh tế gia đình. Do đó, tiếng nói của người phụ nữ trong gia đình cũng trở nên có uy lực và ảnh hưởng lớn hơn. Bình đẳng giới không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà còn là một thực tế trong xã hội hiện đại. Trong một gia đình và xã hội, người phụ nữ có vị trí và vai trò quan trọng, không còn phải chịu sự quản lý học phục tùng như thời kỳ phong kiến. Bình đẳng giới không chỉ mang lại quyền lợi cho người phụ nữ mà còn đòi hỏi sự tôn trọng và hỗ trợ từ phía nam giới và xã hội. Người đàn ông và xã hội phải tôn trọng người phụ nữ và tạo điều kiện cho họ có cơ hội phát triển. Bằng cách này, nam và nữ có thể trở nên bình quyền thông qua bộ luật dân sự và các biện pháp hỗ trợ từ nhà nước Việt Nam. Mặc dù đã có những tiến triển về bình đẳng giới được thể hiện trong các luật, nhưng thực tế cuộc sống vẫn chưa hoàn toàn đạt đến sự bình đẳng này. Trong cuộc sống hàng ngày, người phụ nữ trong xã hội ngày nay có nhiều cơ hội hơn để phát triển, thể hiện bản thân và đóng góp vào xã hội. Tuy nhiên, sự bình đẳng giới vẫn chỉ ở mức tương đối, chưa đạt đến mức độ hoàn toàn bình đẳng. Trong các lĩnh vực khác nhau, người phụ nữ vẫn phải đối mặt với những thách thức và thiệt thòi nhiều hơn, làm cho việc đảm bảo sự bình đẳng giới trở nên khó khăn. Đấu tranh cho bình đẳng giới không chỉ là việc loại bỏ các định kiến và tư tưởng cũ, mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong ý thức và hành vi của cả cộng đồng. Trong mỗi gia đình, các thành viên thường cùng nhau chia sẻ công việc, từ việc kiếm tiền đến công việc nhà, nội trợ và chăm sóc con cái. Tuy nhiên, thực tế là người phụ nữ thường phải đảm nhận nhiều công việc hơn, đặc biệt là khi kết hợp giữa công việc ngoại trời và công việc gia đình. Điều này tạo ra một tình trạng không công bằng và là một thách thức trong việc thực hiện bình đẳng giới. Mặc dù đã có những tiến triển về bình đẳng giới, nhưng trong mọi cuộc đấu tranh, người phụ nữ vẫn thường phải đối mặt với nhiều khó khăn và thiệt thòi hơn so với nam giới. Các vấn đề như tư tưởng cổ hủ, trọng nam khinh nữ, và sự phân biệt đối xử giới vẫn tồn tại trong xã hội Việt Nam. Sự thay đổi này không dễ dàng và đòi hỏi sự đồng lòng của cả xã hội. Trong vấn đề sinh sản, người phụ nữ thường phải tự lo cho các biện pháp kế hoạch hóa gia đình, trong khi người đàn ông thường ít quan tâm đến vấn đề này. Điều này là một dạng bất bình đẳng giới, nơi người phụ nữ phải chịu trách nhiệm nhiều hơn trong việc duy trì an toàn và sức khỏe của gia đình. Một khía cạnh khác của bất bình đẳng giới là trong lựa chọn nghề nghiệp. Có những ngành nghề đặc thù tuyển dụng chủ yếu nam giới, vì họ được xem là có khả năng đảm bảo công việc nặng nhọc và áp lực cao. Mặc dù không phải là trọng nam khinh nữ, nhưng tính chất của công việc vẫn tạo ra sự chênh lệch giữa nam và nữ trong một số ngành nghề. Trong xã hội hiện đại, chúng ta đang hướng tới sự bình đẳng giới để làm cho cuộc sống trở nên trọn vẹn hơn. Mỗi thành viên trong gia đình cần phải có ý thức về tôn trọng đối với người phụ nữ, dù là người vợ hay người mẹ. Quan điểm cổ truyền về sự ưu tiên con trai trong gia đình cần được thay đổi, và sự hạnh phúc không nên phụ thuộc vào giới tính của đứa con. Sự chia sẻ trách nhiệm và quan tâm lẫn nhau giữa vợ chồng và các thành viên trong gia đình là chìa khóa để xây dựng một xã hội bình đẳng giới và tiến bộ.

Câu 1: Nhân vật Dung trong đoạn trích "Hai lần chết" của Thạch Lam hiện lên với vẻ đẹp của một tâm hồn trong sáng, nhạy cảm và giàu lòng vị tha. Cô là hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam truyền thống, chịu thương chịu khó, luôn đặt hạnh phúc gia đình lên trên hết. Dù phải đối mặt với nỗi đau mất chồng, Dung vẫn giữ được sự bình tĩnh, mạnh mẽ, lo toan chu toàn cho con cái. Sự hi sinh thầm lặng của cô được thể hiện qua từng cử chỉ, hành động nhỏ nhặt, từ việc chăm sóc con cái đến việc lo liệu công việc nhà cửa. Tình yêu thương của Dung dành cho chồng, dù chồng đã mất, vẫn còn đong đầy, thể hiện qua những hồi ức, những kỷ niệm mà cô vẫn giữ gìn cẩn thận. Tuy nhiên, bên cạnh sự mạnh mẽ, Dung cũng là người phụ nữ yếu đuối, dễ tổn thương trước những mất mát, đau buồn trong cuộc sống. Hình ảnh Dung nằm khóc bên cạnh quan tài chồng, hay sự bơ phờ, mệt mỏi trên khuôn mặt cô, đều cho thấy sự đau khổ, tuyệt vọng mà cô phải gánh chịu. Qua nhân vật Dung, tác giả Thạch Lam đã khắc họa thành công hình ảnh người phụ nữ Việt Nam giàu đức hi sinh, luôn mạnh mẽ vượt qua khó khăn, nhưng cũng không kém phần yếu đuối, cần được che chở. Cô là hiện thân của vẻ đẹp tâm hồn, của sự chịu đựng và hy sinh cao cả.

Câu 2: Cuộc sống ngày càng phát triển, và điều này đã dẫn đến một giảm bớt về vấn đề "Trọng nam khinh nữ" trong xã hội hiện đại. Vai trò của người phụ nữ trong xã hội ngày càng được coi trọng, tương đương với vai trò của người chồng. Họ không chỉ có cơ hội để tự thể hiện mình trong cuộc sống, mà còn có thể tham gia vào thị trường lao động, đóng góp vào kinh tế gia đình. Do đó, tiếng nói của người phụ nữ trong gia đình cũng trở nên có uy lực và ảnh hưởng lớn hơn. Bình đẳng giới không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà còn là một thực tế trong xã hội hiện đại. Trong một gia đình và xã hội, người phụ nữ có vị trí và vai trò quan trọng, không còn phải chịu sự quản lý học phục tùng như thời kỳ phong kiến. Bình đẳng giới không chỉ mang lại quyền lợi cho người phụ nữ mà còn đòi hỏi sự tôn trọng và hỗ trợ từ phía nam giới và xã hội. Người đàn ông và xã hội phải tôn trọng người phụ nữ và tạo điều kiện cho họ có cơ hội phát triển. Bằng cách này, nam và nữ có thể trở nên bình quyền thông qua bộ luật dân sự và các biện pháp hỗ trợ từ nhà nước Việt Nam. Mặc dù đã có những tiến triển về bình đẳng giới được thể hiện trong các luật, nhưng thực tế cuộc sống vẫn chưa hoàn toàn đạt đến sự bình đẳng này. Trong cuộc sống hàng ngày, người phụ nữ trong xã hội ngày nay có nhiều cơ hội hơn để phát triển, thể hiện bản thân và đóng góp vào xã hội. Tuy nhiên, sự bình đẳng giới vẫn chỉ ở mức tương đối, chưa đạt đến mức độ hoàn toàn bình đẳng. Trong các lĩnh vực khác nhau, người phụ nữ vẫn phải đối mặt với những thách thức và thiệt thòi nhiều hơn, làm cho việc đảm bảo sự bình đẳng giới trở nên khó khăn. Đấu tranh cho bình đẳng giới không chỉ là việc loại bỏ các định kiến và tư tưởng cũ, mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong ý thức và hành vi của cả cộng đồng. Trong mỗi gia đình, các thành viên thường cùng nhau chia sẻ công việc, từ việc kiếm tiền đến công việc nhà, nội trợ và chăm sóc con cái. Tuy nhiên, thực tế là người phụ nữ thường phải đảm nhận nhiều công việc hơn, đặc biệt là khi kết hợp giữa công việc ngoại trời và công việc gia đình. Điều này tạo ra một tình trạng không công bằng và là một thách thức trong việc thực hiện bình đẳng giới. Mặc dù đã có những tiến triển về bình đẳng giới, nhưng trong mọi cuộc đấu tranh, người phụ nữ vẫn thường phải đối mặt với nhiều khó khăn và thiệt thòi hơn so với nam giới. Các vấn đề như tư tưởng cổ hủ, trọng nam khinh nữ, và sự phân biệt đối xử giới vẫn tồn tại trong xã hội Việt Nam. Sự thay đổi này không dễ dàng và đòi hỏi sự đồng lòng của cả xã hội. Trong vấn đề sinh sản, người phụ nữ thường phải tự lo cho các biện pháp kế hoạch hóa gia đình, trong khi người đàn ông thường ít quan tâm đến vấn đề này. Điều này là một dạng bất bình đẳng giới, nơi người phụ nữ phải chịu trách nhiệm nhiều hơn trong việc duy trì an toàn và sức khỏe của gia đình. Một khía cạnh khác của bất bình đẳng giới là trong lựa chọn nghề nghiệp. Có những ngành nghề đặc thù tuyển dụng chủ yếu nam giới, vì họ được xem là có khả năng đảm bảo công việc nặng nhọc và áp lực cao. Mặc dù không phải là trọng nam khinh nữ, nhưng tính chất của công việc vẫn tạo ra sự chênh lệch giữa nam và nữ trong một số ngành nghề. Trong xã hội hiện đại, chúng ta đang hướng tới sự bình đẳng giới để làm cho cuộc sống trở nên trọn vẹn hơn. Mỗi thành viên trong gia đình cần phải có ý thức về tôn trọng đối với người phụ nữ, dù là người vợ hay người mẹ. Quan điểm cổ truyền về sự ưu tiên con trai trong gia đình cần được thay đổi, và sự hạnh phúc không nên phụ thuộc vào giới tính của đứa con. Sự chia sẻ trách nhiệm và quan tâm lẫn nhau giữa vợ chồng và các thành viên trong gia đình là chìa khóa để xây dựng một xã hội bình đẳng giới và tiến bộ.