Nguyễn Thủy Tiên
Giới thiệu về bản thân
Bài thơ "Chạy giặc" của Nguyễn Đình Chiểu là lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm với Tổ quốc, và thế hệ trẻ hôm nay cần biến lòng yêu nước thành hành động thiết thực. Em đã và sẽ thể hiện tinh thần yêu nước bằng việc học tập thật tốt, rèn luyện tri thức và đạo đức để trở thành công dân có ích, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh. Cụ thể, em luôn giữ gìn môi trường sống xung quanh, không xả rác bừa bãi, xem đó là bảo vệ "tấc đất" quê hương. Trong tương lai, em sẽ nỗ lực nghiên cứu, làm chủ khoa học công nghệ để đất nước không bị tụt hậu. Quan trọng hơn, em sẽ tích cực tìm hiểu lịch sử hào hùng của dân tộc, để hiểu rõ hơn những hy sinh mà cha ông đã đổ ra để có được độc lập hôm nay.
Phân tích bài thơ "Lai Tân" của Hồ Chí Minh
Trong dòng chảy thơ ca Việt Nam, thơ trào phúng luôn mang một vị trí đặc biệt, nơi tiếng cười không chỉ để giải khuây mà còn là vũ khí sắc bén để phê phán hiện thực. Trong số đó, bài thơ "Lai Tân" trong tập Nhật kí trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tác phẩm mà em tâm đắc nhất, bởi chất trào phúng ở đây nhẹ nhàng, thâm thúy nhưng lại mang sức công phá mạnh mẽ vào bản chất mục ruỗng của chế độ đương thời.
Bài thơ được Bác viết vào khoảng thời gian Bác bị giam tại nhà lao Lai Tân, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Bác là người tù, nhưng đồng thời cũng là người quan sát sắc sảo. Bằng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt - thể thơ ngắn gọn, súc tích - Bác đã vẽ nên một bức tranh thời sự sinh động về bộ máy chính quyền Tưởng Giới Thạch.
Tác phẩm thành công ngay từ ba câu thơ đầu khi Bác chỉ điểm danh ba nhân vật đại diện cho chính quyền:
“Ban trưởng nhà lao chuyên đánh bạc,
Cảnh trưởng tham thôn giải phạm tiền;
Huyện trưởng thiêu đăng biện công sự.”
Ngay lập tức, người đọc nhận ra sự trớ trêu, nghịch lý đang diễn ra. Ba nhân vật này đều mang chức "trưởng"-ngụ ý là người đứng đầu, có trách nhiệm giữ gìn kỷ cương, pháp luật. Thế nhưng, hành động của họ lại hoàn toàn đi ngược lại với chức trách: Ban trưởng thì đánh bạc công khai ngay tại nơi giam giữ; Cảnh trưởng thì tham lam nhận hối lộ để giải tù nhân; và Huyện trưởng, tuy đêm khuya chong đèn làm "công sự," nhưng hành động này lại ẩn chứa sự quan liêu, hoặc tệ hơn là đang thực hiện việc riêng (hút thuốc phiện). Bác đã khéo léo sử dụng thủ pháp liệt kê tăng tiến và điệp từ "trưởng" để nhấn mạnh sự thối nát, suy đồi lan rộng từ cấp thấp lên cấp cao nhất trong bộ máy chính quyền. Tiếng cười trào phúng bật lên từ sự đối lập gay gắt giữa danh nghĩa và hành động.
Tuy nhiên, đòn đả kích mạnh mẽ nhất lại nằm ở câu thơ cuối cùng, tạo nên cái "nhãn tự" của bài thơ:
“Trời đất Lai Tân vẫn thái bình.”
Sau khi phơi bày tất cả sự bẩn thỉu, lộn xộn, Bác lại kết luận bằng một nhận định tưởng chừng như khách quan và ca ngợi: "thái bình". Đây chính là đỉnh cao của nghệ thuật trào phúng: nói ngược, nói trái với sự thật để làm nổi bật sự thật đó lên gấp bội. Sự "thái bình" ở Lai Tân không phải là sự yên ổn thực sự, mà là sự bình yên giả dối, là sự dung túng, là sự "bình thường hóa" của cái xấu. Cái loạn đã trở thành cái quen, cái thối nát đã thành nề nếp. Câu thơ này như một cái búng tay mạnh mẽ, làm bung vỡ mọi lớp vỏ bọc, cho thấy bản chất mục rỗng bên trong của chế độ.
"Lai Tân" là một bài thơ tiêu biểu cho trí tuệ và bản lĩnh của Hồ Chí Minh. Bác không lên án trực tiếp bằng những lời lẽ gay gắt mà dùng bút pháp châm biếm, mỉa mai sâu cay, kết hợp tả thực với bình luận ngược đời, thể hiện phong cách thơ trào phúng mang tầm vóc nhân loại.
nêu quan điểm đồng tình với ý kiến. Chỉ rõ tiếng cười ở đây là tiếng cười trào phúng, châm biếm.
- Ý nghĩa: Người ta có thể dùng tiếng cười trào lộng, mỉa mai, hay châm biếm sâu cay để qua đó phê phán một cách linh hoạt, sắc sảo những cái chưa hay, chưa đẹp, cái tiêu cực, xấu xa,… nhằm hướng con người tới các giá trị thẩm mĩ, nhân văn hoặc lí tưởng sống cao đẹp.
giải nghĩa từ “thiếu phụ”: người phụ nữ trẻ tuổi; thường để chỉ người đã lập gia đình
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba”
Bài ca dao đã nhắc nhở mỗi người dân Việt Nam về lòng biết ơn với các vua Hùng. Vừa qua, tôi đã được đến thăm đền Hùng nhân dịp ngày thành lập trường cùng với các bạn trong lớp và đó cũng chính là chuyến đi có ấn tượng sâu sắc với tôi.
Sáu giờ sáng, bố đã đánh thức tôi dậy. Mọi người cùng ăn sáng, sau đó chờ xe đến đón. Chuyến đi khởi hành vào lúc bảy giờ. Xe đi khoảng gần hai tiếng thì đến nơi. Tôi theo bố mẹ đi thăm quan đền Hùng. Đền Hùng là Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
Từ cổng chính đi lên là Đền Hạ, theo truyền thuyết đây là nơi bà Âu Cơ sinh một bọc trăm trứng, nở ra một trăm người con tạo thành sức mạnh dân tộc Việt Nam. Lên nữa là Đền Trung nơi các vua Hùng bàn việc nước với các Lạc hầu, Lạc tướng và trên đỉnh núi là Đền Thượng với bốn chữ vàng “Nam Việt Triệu Tổ” (Tổ muôn đời nước Việt Nam). Đây là nơi Vua Hùng thờ Thánh Gióng và làm lễ tế trời đất cầu mưa gió thuận hòa, mùa màng tươi tốt, muôn dân ấm no. Cạnh Đền Thượng là ngôi Lăng nhỏ thường gọi là mộ Tổ mang ý nghĩa tượng trưng. Từ Lăng đi xuống về hướng Đông, dưới chân núi là Đền Gióng nơi xưa hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa con Vua Hùng thứ 18 soi gương nước trang điểm, vì thế giếng còn có tên là Giếng Ngọc. Giếng ấy nay ở trong lòng đền.
Qua mỗi điểm, tôi và bố mẹ lại dừng chân để thắp hương, với mong muốn bày tỏ lòng thành kính. Cũng có rất nhiều người cũng giống như chúng tôi vậy. Có thể thấy rằng, khu di tích lịch sử Đền Hùng đã để lại những giá trị về văn hóa, kiến trúc, tâm linh. Nơi đây cũng gợi nhắc con người hướng tới truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” quý giá của dân tộc Việt Nam. Tôi càng cảm thấy tự hào về đất nước của mình nhiều hơn.
Chuyến tham quan di tích lịch sử, văn hóa đền Hùng đã giúp tôi có thêm trải nghiệm quý giá. Tôi cũng thêm trân trọng và biết ơn các vua Hùng và ý thức được trách nhiệm giữ gìn truyền thống biết ơn của dân tộc.
- Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn xen lục ngôn.
- Những hình ảnh thiên nhiên được nhắc đến là:
- Hoa hòe: tán lá đùn đùn, xanh thẫm.
- Hoa lựu: màu đỏ rực rỡ.
- Hoa sen: ngát hương lan tỏa.
- Âm thanh: "lao xao" từ chợ cá và "dắng dỏi" từ tiếng ve.
- Trong câu thơ "Lao xao chợ cá làng ngư phủ, / Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương", biện pháp đảo ngữ được sử dụng bằng cách đảo các từ láy chỉ âm thanh ("lao xao", "dắng dỏi") lên đầu câu.
- Tác dụng:
- Nhấn mạnh: Làm nổi bật âm thanh rộn rã, náo nhiệt của cuộc sống lao động và thiên nhiên.
- Tạo nhạc điệu: Tạo nên sự sống động, nhịp điệu cho câu thơ, giúp khắc họa rõ nét bức tranh ngày hè đầy sức sống.
- Câu 4: Cảm xúc trong hai dòng thơ cuối
- Hai dòng thơ cuối bộc lộ những cảm xúc và ước vọng cao đẹp của tác giả:
- Niềm vui, sự thanh thản: Tác giả tìm thấy niềm vui giản dị, an nhiên trong cuộc sống hòa mình với thiên nhiên.
- Khát vọng: Khao khát cho nhân dân được sống trong thái bình, ấm no, đất nước mạnh giàu.
- Chủ đề: Tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc sống và khát vọng thái bình, thịnh vượng cho đất nước.
- Căn cứ xác định:
- Yêu thiên nhiên, cuộc sống: Qua việc miêu tả sinh động, đầy sức sống của cảnh ngày hè và niềm vui tác giả cảm nhận được.
- Ước vọng hòa bình: Qua lời ước nguyện dùng "khúc Nam Phong" của vua Nghiêu Thuấn để ca ngợi cuộc sống của dân chúng, thể hiện lòng ưu ái với nhân dân.