Câu 1. (khoảng 150 chữ)

Bài thơ Đề đền Sầm Nghi Đống của Hồ Xuân Hương thể hiện rõ thái độ châm biếm, khinh bỉ của tác giả đối với kẻ thù xâm lược từng thất bại thảm hại trước dân tộc Việt Nam. Qua hai câu thơ đầu, hình ảnh ngôi đền thờ Sầm Nghi Đống hiện lên nhỏ bé, chênh vênh “đứng cheo leo”, qua đó gián tiếp hạ thấp danh phận và sự nghiệp của viên tướng giặc. Hai câu thơ sau mang giọng điệu mỉa mai sâu sắc: nếu đổi phận làm trai thì sự “anh hùng” của hắn cũng chẳng đáng là bao. Bài thơ không chỉ chế giễu kẻ bại trận mà còn bộc lộ niềm tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước mạnh mẽ. Đồng thời, tác phẩm cũng cho thấy cá tính táo bạo, tư tưởng tiến bộ và bản lĩnh của Hồ Xuân Hương – một nữ thi sĩ dám lên tiếng trước thời cuộc.

Câu 2. (khoảng 400 chữ)

Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, dân tộc Việt Nam đã không ngừng đấu tranh để xây dựng và bảo vệ đất nước. Từ truyền thống ấy, mỗi người dân hôm nay cần ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc, bởi đó không chỉ là nghĩa vụ mà còn là biểu hiện cao đẹp của lòng yêu nước.

Trách nhiệm xây dựng và bảo vệ đất nước trước hết thể hiện ở ý thức sống và hành động đúng đắn của mỗi cá nhân. Trong thời bình, trách nhiệm không chỉ nằm ở những việc lớn lao mà bắt đầu từ việc học tập, lao động nghiêm túc, tuân thủ pháp luật, sống có đạo đức và kỉ luật. Một học sinh chăm chỉ học tập, một người lao động tận tâm với công việc của mình cũng chính là đang góp phần tạo nên sự phát triển chung của xã hội.

Bên cạnh đó, mỗi người cần có ý thức bảo vệ những giá trị chung của quốc gia. Đó là giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường, tôn trọng lịch sử, chủ quyền lãnh thổ và sẵn sàng lên tiếng trước những hành vi xâm hại lợi ích đất nước. Trong bối cảnh hội nhập, trách nhiệm ấy còn thể hiện ở việc tỉnh táo trước thông tin xấu độc, không tiếp tay cho những hành vi gây chia rẽ, tổn hại đến uy tín của dân tộc.

Đặc biệt, với thế hệ trẻ – chủ nhân tương lai của đất nước – trách nhiệm ấy càng trở nên quan trọng. Người trẻ cần nuôi dưỡng lý tưởng sống đẹp, không thờ ơ với vận mệnh quốc gia, không chạy theo lối sống ích kỉ, hưởng thụ. Khi mỗi bạn trẻ biết sống vì cộng đồng, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, đất nước sẽ có thêm sức mạnh để vươn lên.

Tóm lại, xây dựng và bảo vệ đất nước là trách nhiệm của toàn dân, của mỗi cá nhân trong xã hội. Khi mỗi người đều sống có trách nhiệm, biết cống hiến bằng khả năng và hành động thiết thực của mình, đất nước sẽ ngày càng giàu mạnh và bền vững.

Câu 1.
Bài thơ Đề đền Sầm Nghi Đống được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

• Trợ từ: kìa
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

• Các từ ngữ miêu tả thái độ của nữ sĩ: ghé mắt, trông ngang, kìa, cheo leo.
• Nhận xét: Thái độ của Hồ Xuân Hương là khinh bỉ, châm biếm, mỉa mai trước kẻ thù xâm lược từng bại trận, đồng thời thể hiện niềm tự hào dân tộc và khí phách mạnh mẽ.

Câu 4.

• Biện pháp tu từ: đảo ngữ kết hợp với từ tượng hình và giọng điệu mỉa mai.
• Tác dụng: Làm nổi bật hình ảnh ngôi đền nhỏ bé, chênh vênh, qua đó hạ thấp, chế giễu sự nghiệp và danh phận của Sầm Nghi Đống, kẻ từng mang chức Thái thú nhưng thất bại thảm hại trước quân dân

Câu 5.
Thông điệp của bài thơ:
Tác giả bày tỏ lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước, lên án kẻ xâm lược và phê phán việc tôn thờ những kẻ bại trận, đồng thời khẳng định khí phách anh hùng và ý thức bình đẳng giới, khi người phụ nữ cũng có thể bày tỏ chính kiến mạnh mẽ trước thời cuộc.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được xem là lực lượng nòng cốt, là chủ nhân tương lai của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh rất nhiều bạn trẻ sống tích cực, có lý tưởng và trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm trước hết được biểu hiện ở sự thờ ơ với bản thân. Nhiều bạn trẻ không có mục tiêu rõ ràng, sống buông thả, lười học tập, không trau dồi kỹ năng mà chỉ mải mê vào mạng xã hội, game online, hưởng thụ nhất thời. Họ không quan tâm đến tương lai của mình, phó mặc cuộc đời cho may rủi, thiếu ý chí vươn lên.

Không chỉ vậy, lối sống vô trách nhiệm còn thể hiện ở sự thiếu trách nhiệm với gia đình và xã hội. Có những người trẻ sẵn sàng tiêu xài hoang phí tiền bạc do cha mẹ vất vả làm ra, không biết ơn hay sẻ chia gánh nặng với gia đình. Một số khác lại thờ ơ trước các vấn đề chung, vô cảm trước nỗi đau của người khác, thậm chí vi phạm pháp luật, gây mất trật tự xã hội mà không ý thức được hậu quả do mình gây ra.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm ấy xuất phát từ nhiều phía. Đó có thể là do sự nuông chiều quá mức của gia đình, khiến một số bạn trẻ quen sống dựa dẫm, ích kỉ. Bên cạnh đó, mặt trái của xã hội hiện đại, của mạng xã hội và lối sống thực dụng cũng tác động mạnh mẽ, làm nhiều người trẻ chạy theo hưởng thụ, xem nhẹ giá trị đạo đức và trách nhiệm công dân.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Người sống thiếu trách nhiệm sẽ đánh mất niềm tin của người khác, khó thành công trong cuộc sống và dễ rơi vào thất bại. Xa hơn, nếu lối sống ấy lan rộng, nó sẽ làm suy yếu nền tảng đạo đức xã hội, kìm hãm sự phát triển của đất nước.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự nhìn lại bản thân, sống có mục tiêu, có ước mơ và biết chịu trách nhiệm với hành động của mình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ, giúp họ hiểu rằng: sống có trách nhiệm chính là cách tốt nhất để khẳng định giá trị bản thân và cống hiến cho cộng đồng.

Tóm lại, lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ hiện nay là vấn đề đáng báo động. Mỗi người trẻ cần ý thức rõ vai trò của mình, sống nghiêm túc, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội, để xứng đáng là tương lai của đất nước.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính tác giả (Nguyễn Khuyến) – một nhà nho đương thời tự nhìn lại bản thân mình.

Câu 3.

• “Làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi bật, không ra sao.
• Từ này thể hiện thái độ tự giễu, tự chê, pha chút chua chát và buồn cười trước chính cuộc đời, tài danh của mình.
• Câu 4.
• Nghệ thuật trào phúng: ẩn dụ kết hợp phóng đại, nói giảm nói tránh và giọng điệu mỉa mai.
• Tác dụng: làm nổi bật sự bất lực, thất bại của bản thân trong con đường công danh, tạo tiếng cười châm biếm nhưng thấm đẫm nỗi buồn thời thế.
• Câu 5.
  Hai câu thơ thể hiện sự tự mâu thuẫn và chua chát: tác giả vừa tự thấy mình đáng chán, vô dụng, lại vừa mang danh hiệu, bảng vàng khoa cử. Qua đó, Nguyễn Khuyến phê phán hư danh, đồng thời bộc lộ nỗi đau của kẻ có tài nhưng không gặp thời.
• Câu 6.
  Từ thông điệp của bài thơ, giới trẻ ngày nay cần:
• Sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không chạy theo hư danh.
• Không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức và năng lực thực chất.
• Chủ động cống hiến bằng hành động cụ thể, góp phần xây dựng quê hương, đất nước bằng tri thức và sự sáng tạo.

Theo em, bài thơ gửi gắm thông điệp phê phán những kẻ ham hư danh, giả làm người có học nhưng thực chất rỗng tuếch, không có tri thức thật. Qua tiếng cười châm biếm, tác giả nhắc nhở con người phải sống trung thực, coi trọng giá trị thực chất hơn hình thức bề ngoài. Đồng thời, bài thơ cũng thể hiện thái độ lên án xã hội đương thời đã dung túng cho thói giả dối, lố lăng ấy.

Bài thơ “Giễu ông đồ Bốn ở phố Hàng Sắt” của Trần Tế Xương là một tác phẩm trào phúng tiêu biểu, thể hiện rõ tài năng châm biếm sắc sảo và thái độ phê phán sâu cay của nhà thơ trước những hiện tượng giả dối, lố lăng trong xã hội phong kiến cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. Qua việc giễu cợt một nhân vật cụ thể – “ông đồ Bốn”, Trần Tế Xương đã vạch trần bản chất rỗng tuếch của lớp người sính danh, sính chữ nghĩa nhưng không có thực học. Ngay từ hai câu thơ đầu, giọng điệu mỉa mai đã được thể hiện rõ ràng: “Hỏi thăm quê quán ở nơi mô? Không học mà sao cũng gọi đồ?” Cách hỏi tưởng như ngây ngô nhưng thực chất lại là lời chất vấn đầy châm biếm. Danh xưng “ông đồ” vốn dành cho những người có chữ nghĩa, có học vấn, nhưng ở đây lại gắn với một kẻ “không học”. Câu hỏi tu từ vừa mang tính nghi vấn, vừa thể hiện sự ngạc nhiên giả tạo, qua đó lật tẩy sự vô lý và trớ trêu trong cách gọi tên. Hai câu thơ tiếp theo tiếp tục đào sâu bản chất lố bịch của “ông đồ Bốn”: “Ý hẳn người yêu mà gọi thế, Hay là mẹ đẻ đặt tên cho!” Nhà thơ cố tình đưa ra những giả thiết ngớ ngẩn để nhấn mạnh rằng cái tên “đồ” kia hoàn toàn không xuất phát từ học vấn hay tài năng thực sự. Lối nói bông đùa, mỉa mai khiến hình ảnh nhân vật trở nên đáng cười, đồng thời phơi bày thói chuộng hư danh của con người trong xã hội đương thời. Không chỉ dừng lại ở tên gọi, Trần Tế Xương còn khắc họa ngoại hình và cách ăn nói của “ông đồ” để làm nổi bật sự giả tạo: “Áo quần đĩnh đạc trông ra cậu, Ăn nói nhề nhàng nhác giọng Ngô.” Bề ngoài “áo quần đĩnh đạc” khiến nhân vật có vẻ ra dáng trí thức, nhưng thực chất chỉ là vẻ ngoài vay mượn, phô trương. Cách ăn nói “nhề nhàng”, pha giọng địa phương càng làm tăng thêm sự kệch cỡm, cho thấy sự học đòi nửa mùa, không ra dáng người có học thực sự. Hai câu thơ cuối là đỉnh điểm của tiếng cười trào phúng: “Hỏi mãi mới ra thằng bán sắt, Mũi nó gồ gồ, trán nó giô.” Sau bao lớp vỏ ngụy trang, bản chất thật của “ông đồ” cuối cùng cũng bị bóc trần: chỉ là “thằng bán sắt” bình thường. Những chi tiết tả thực như “mũi gồ gồ, trán giô” không chỉ khắc họa ngoại hình thô kệch mà còn mang ý nghĩa biểu tượng, nhấn mạnh sự đối lập giữa vẻ ngoài giả danh trí thức và bản chất tầm thường bên trong. Qua bài thơ, Trần Tế Xương không chỉ giễu cợt một cá nhân cụ thể mà còn phê phán cả một tầng lớp người trong xã hội đương thời – những kẻ sính danh, sính học vị, dùng vẻ bề ngoài để che đậy sự rỗng tuếch về tri thức và nhân cách. Với giọng điệu trào phúng sắc sảo, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi, bài thơ đã thể hiện rõ tài năng và bản lĩnh của Trần Tế Xương, đồng thời để lại bài học sâu sắc về giá trị chân thực của tri thức và con người.

Em luôn cố gắng học tập chăm chỉ, rèn luyện đạo đức tốt để sau này trở thành người có ích cho đất nước. Em tích cực tham gia các hoạt động tập thể, phong trào Đoàn – Đội và những việc làm tình nguyện vì cộng đồng. Hằng ngày, em có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ của công và tôn trọng kỷ luật. Em cũng tìm hiểu lịch sử, trân trọng và tự hào về truyền thống dân tộc Việt Nam. Trong tương lai, em sẽ tiếp tục nỗ lực học tập và cống hiến sức mình để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.