Câu 1.
Bài thơ Đề đền Sầm Nghi Đống được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

• Trợ từ: kìa
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

• Các từ ngữ miêu tả thái độ của nữ sĩ: ghé mắt, trông ngang, kìa, đứng cheo leo, há bấy nhiêu.
• Nhận xét: Thái độ của Hồ Xuân Hương là khinh bỉ, mỉa mai, châm biếm sâu sắc, thể hiện sự coi thường đối với Sầm Nghi Đống – một kẻ bại trận nhưng lại được lập đền thờ.

Câu 4.

• Biện pháp tu từ: đảo ngữ kết hợp với từ tượng hình và giọng điệu mỉa mai.
• Tác dụng:
• • “Ghé mắt trông ngang” cho thấy cái nhìn hờ hững, không coi trọng.
  • “Đứng cheo leo” vừa gợi hình ảnh ngôi đền ở vị trí cao, vừa ẩn dụ cho sự tồn tại chênh vênh, đáng cười của một kẻ thất bại.
    → Qua đó, tác giả bộc lộ thái độ chế giễu, phê phán mạnh mẽ.

Câu 5.
Thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ:

• Khẳng định niềm tự hào dân tộc, ca ngợi chiến thắng oanh liệt của nghĩa quân Tây Sơn và vua Quang Trung.
• Phê phán việc tôn vinh kẻ xâm lược, đồng thời thể hiện tư tưởng đề cao giá trị chân chính của anh hùng dân tộc và tinh thần độc lập, tự tôn của đất nước.

Câu 1.
Bài thơ Đề đền Sầm Nghi Đống được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

• Trợ từ: kìa
• Từ tượng hình: cheo leo

Câu 3.

• Các từ ngữ miêu tả thái độ của nữ sĩ: ghé mắt, trông ngang, kìa, đứng cheo leo, há bấy nhiêu.
• Nhận xét: Thái độ của Hồ Xuân Hương là khinh bỉ, mỉa mai, châm biếm sâu sắc, thể hiện sự coi thường đối với Sầm Nghi Đống – một kẻ bại trận nhưng lại được lập đền thờ.

Câu 4.

• Biện pháp tu từ: đảo ngữ kết hợp với từ tượng hình và giọng điệu mỉa mai.
• Tác dụng:
• • “Ghé mắt trông ngang” cho thấy cái nhìn hờ hững, không coi trọng.
  • “Đứng cheo leo” vừa gợi hình ảnh ngôi đền ở vị trí cao, vừa ẩn dụ cho sự tồn tại chênh vênh, đáng cười của một kẻ thất bại.
    → Qua đó, tác giả bộc lộ thái độ chế giễu, phê phán mạnh mẽ.

Câu 5.
Thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ:

• Khẳng định niềm tự hào dân tộc, ca ngợi chiến thắng oanh liệt của nghĩa quân Tây Sơn và vua Quang Trung.
• Phê phán việc tôn vinh kẻ xâm lược, đồng thời thể hiện tư tưởng đề cao giá trị chân chính của anh hùng dân tộc và tinh thần độc lập, tự tôn của đất nước.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được xem là lực lượng xung kích, là tương lai của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh rất nhiều bạn trẻ sống tích cực, có lý tưởng và trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang có lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm của giới trẻ trước hết được thể hiện ở thái độ thờ ơ với bản thân. Nhiều bạn không có mục tiêu học tập rõ ràng, học tập đối phó, lười biếng, dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Có người phó mặc tương lai cho hoàn cảnh, sống buông thả, sa đà vào trò chơi điện tử, mạng xã hội mà không ý thức được giá trị của thời gian và tuổi trẻ. Việc không chịu rèn luyện bản thân khiến các bạn dần đánh mất cơ hội phát triển và tự làm hỏng tương lai của chính mình.

Không chỉ vô trách nhiệm với bản thân, một số bạn trẻ còn thiếu trách nhiệm với gia đình. Họ không quan tâm đến công sức, sự hi sinh của cha mẹ, sống ích kỉ, chỉ biết hưởng thụ. Thậm chí, có người vì lối sống buông thả mà làm cha mẹ buồn lòng, thất vọng. Đây là biểu hiện đáng buồn của sự xuống cấp trong nhận thức và đạo đức.

Đáng lo hơn, lối sống vô trách nhiệm còn thể hiện ở thái độ thờ ơ với cộng đồng và xã hội. Nhiều bạn chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, dửng dưng trước các vấn đề chung, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, nội quy trường lớp. Một số hành vi như gian lận trong học tập, thiếu trung thực, vô cảm trước nỗi đau của người khác… đều bắt nguồn từ việc sống không có trách nhiệm.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía: sự nuông chiều của gia đình, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, lối sống thực dụng, cũng như sự thiếu rèn luyện về kỹ năng sống và giá trị đạo đức. Bên cạnh đó, bản thân một số bạn trẻ chưa ý thức được vai trò và trách nhiệm của mình đối với xã hội.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Nó không chỉ khiến người trẻ đánh mất cơ hội thành công mà còn làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của đất nước. Một xã hội không thể phát triển bền vững nếu thế hệ trẻ sống thiếu trách nhiệm.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện lối sống có trách nhiệm: biết đặt mục tiêu cho bản thân, chăm chỉ học tập, sống trung thực, biết yêu thương và sẻ chia. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng để giúp giới trẻ hình thành nhân cách tốt đẹp.

Tuổi trẻ chỉ đến một lần trong đời. Sống có trách nhiệm không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để mỗi người trẻ khẳng định giá trị của mình, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp và văn minh hơn.

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được xem là lực lượng xung kích, là tương lai của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh rất nhiều bạn trẻ sống tích cực, có lý tưởng và trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận giới trẻ đang có lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm của giới trẻ trước hết được thể hiện ở thái độ thờ ơ với bản thân. Nhiều bạn không có mục tiêu học tập rõ ràng, học tập đối phó, lười biếng, dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Có người phó mặc tương lai cho hoàn cảnh, sống buông thả, sa đà vào trò chơi điện tử, mạng xã hội mà không ý thức được giá trị của thời gian và tuổi trẻ. Việc không chịu rèn luyện bản thân khiến các bạn dần đánh mất cơ hội phát triển và tự làm hỏng tương lai của chính mình.

Không chỉ vô trách nhiệm với bản thân, một số bạn trẻ còn thiếu trách nhiệm với gia đình. Họ không quan tâm đến công sức, sự hi sinh của cha mẹ, sống ích kỉ, chỉ biết hưởng thụ. Thậm chí, có người vì lối sống buông thả mà làm cha mẹ buồn lòng, thất vọng. Đây là biểu hiện đáng buồn của sự xuống cấp trong nhận thức và đạo đức.

Đáng lo hơn, lối sống vô trách nhiệm còn thể hiện ở thái độ thờ ơ với cộng đồng và xã hội. Nhiều bạn chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân, dửng dưng trước các vấn đề chung, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, nội quy trường lớp. Một số hành vi như gian lận trong học tập, thiếu trung thực, vô cảm trước nỗi đau của người khác… đều bắt nguồn từ việc sống không có trách nhiệm.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía: sự nuông chiều của gia đình, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, lối sống thực dụng, cũng như sự thiếu rèn luyện về kỹ năng sống và giá trị đạo đức. Bên cạnh đó, bản thân một số bạn trẻ chưa ý thức được vai trò và trách nhiệm của mình đối với xã hội.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Nó không chỉ khiến người trẻ đánh mất cơ hội thành công mà còn làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực, ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của đất nước. Một xã hội không thể phát triển bền vững nếu thế hệ trẻ sống thiếu trách nhiệm.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức rèn luyện lối sống có trách nhiệm: biết đặt mục tiêu cho bản thân, chăm chỉ học tập, sống trung thực, biết yêu thương và sẻ chia. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng để giúp giới trẻ hình thành nhân cách tốt đẹp.

Tuổi trẻ chỉ đến một lần trong đời. Sống có trách nhiệm không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để mỗi người trẻ khẳng định giá trị của mình, góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp và văn minh hơn.

Bài thơ “Giễu ông đồ Bốn ở phố Hàng Sắt” của Trần Tế Xương là một tác phẩm tiêu biểu cho giọng thơ trào phúng sắc sảo của ông. Qua việc giễu cợt một nhân vật cụ thể – “ông đồ Bốn”, nhà thơ đã phê phán sâu cay thói sính danh, giả dối và sự xuống cấp của tầng lớp nho sĩ cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX trong xã hội thực dân nửa phong kiến.

Mở đầu bài thơ là hai câu hỏi mang giọng điệu mỉa mai:
“Hỏi thăm quê quán ở nơi mô?
Không học mà sao cũng gọi đồ?”
Cách xưng hô “đồ” vốn dành cho những người có học vấn Nho học, nhưng ở đây tác giả đặt vấn đề đầy châm biếm: không học mà vẫn được gọi là “đồ”. Điều đó cho thấy sự đảo lộn các giá trị xã hội, khi danh xưng không còn đi đôi với thực chất. Ngay từ đầu, Trần Tế Xương đã bộc lộ thái độ hoài nghi, châm chọc đối với nhân vật được nhắc đến.

Hai câu thơ tiếp theo tiếp tục tăng thêm sắc thái giễu nhại:
“Ý hẳn người yêu mà gọi thế,
Hay là mẹ đẻ đặt tên cho!”
Những cách giải thích mang tính bông đùa này khiến danh xưng “ông đồ” trở nên lố bịch. Qua đó, nhà thơ cho thấy danh hiệu mà xã hội gán cho nhân vật này hoàn toàn vô nghĩa, không dựa trên tài năng hay học vấn thật sự.

Đến hai câu thực, Trần Tế Xương tập trung khắc họa hình dáng và cách ăn nói của “ông đồ Bốn”:
“Áo quần đĩnh đạc trông ra cậu,
Ăn nói nhề nhàng nhác giọng Ngô.”
Vẻ bề ngoài thì chải chuốt, làm ra dáng trí thức, nhưng cách nói năng lại “nhề nhàng”, pha giọng địa phương, thiếu sự chuẩn mực của một người có học. Sự đối lập giữa hình thức và bản chất đã phơi bày rõ nét thói giả tạo, học làm sang của nhân vật, đồng thời thể hiện con mắt quan sát tinh tế và giọng điệu mỉa mai thâm thúy của nhà thơ.

Hai câu kết là đòn phê phán mạnh mẽ nhất:
“Hỏi mãi mới ra thằng bán sắt,
Mũi nó gồ gồ, trán nó giô.”
Sau khi tìm hiểu kỹ, hóa ra “ông đồ” chỉ là một người bán sắt – một nghề lao động bình thường, không hề gắn với Nho học. Cách gọi “thằng bán sắt” cùng việc miêu tả ngoại hình thô kệch đã hạ bệ hoàn toàn cái vẻ đạo mạo ban đầu. Qua đó, Trần Tế Xương không hề chê bai nghề nghiệp, mà chủ yếu phê phán việc khoác lên mình danh xưng trí thức một cách giả dối, lừa bịp thiên hạ.

Tóm lại, bài thơ “Giễu ông đồ Bốn ở phố Hàng Sắt” không chỉ là một bài thơ trào phúng mang tính cá nhân, mà còn phản ánh hiện thực xã hội đương thời: Nho học suy tàn, chuẩn mực đạo đức và học vấn bị đảo lộn. Bằng giọng thơ châm biếm sắc bén, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi, Trần Tế Xương đã thể hiện thái độ phê phán mạnh mẽ đối với thói hư danh, giả tạo, đồng thời bộc lộ nỗi đau xót trước sự xuống cấp của tầng lớp trí thức trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX.

Là một học sinh, em thể hiện tinh thần yêu nước trước hết bằng việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích cho xã hội. Em luôn kính trọng thầy cô, yêu thương và giúp đỡ bạn bè, sống đúng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Em tích cực tham gia các hoạt động tập thể, sinh hoạt Đội, Đoàn và giữ gìn kỷ luật ở trường, ở lớp. Ngoài ra, em có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan nơi công cộng. Trong tương lai, em sẽ tiếp tục cố gắng học tập tốt hơn để góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

Là một học sinh, em thể hiện tinh thần yêu nước trước hết bằng việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích cho xã hội. Em luôn kính trọng thầy cô, yêu thương và giúp đỡ bạn bè, sống đúng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Em tích cực tham gia các hoạt động tập thể, sinh hoạt Đội, Đoàn và giữ gìn kỷ luật ở trường, ở lớp. Ngoài ra, em có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan nơi công cộng. Trong tương lai, em sẽ tiếp tục cố gắng học tập tốt hơn để góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

Trong dòng chảy văn học Việt Nam, thơ trào phúng giữ một vị trí đặc biệt bởi tiếng cười sắc sảo mà thấm thía, dùng nghệ thuật để phê phán xã hội. Trong số những tác phẩm thơ trào phúng, em tâm đắc nhất là bài “Vịnh khoa thi Hương” của Trần Tế Xương – một bài thơ tiêu biểu cho tiếng cười chua cay, đả kích sâu sắc hiện thực xã hội đương thời.

Trước hết, “Vịnh khoa thi Hương” phản ánh chân thực và sinh động bộ mặt nhố nhăng của nền khoa cử cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX. Khoa thi vốn là nơi tuyển chọn nhân tài cho đất nước, nhưng qua ngòi bút Tú Xương lại hiện lên đầy lố bịch: sĩ tử thì kệch cỡm, quan trường thì sa đọa, xã hội thì đảo lộn các giá trị. Hình ảnh “lọng cắm rợp trời”, “váy lê quét đất” cho thấy cảnh thi cử không còn trang nghiêm mà trở thành một trò phô trương hình thức, phản cảm và nực cười.

Tiếng cười trào phúng trong bài thơ mang tính đả kích mạnh mẽ. Nhà thơ không cười vui mà cười mỉa mai, chua chát. Ông cười để tố cáo một xã hội suy đồi, nơi những giá trị truyền thống bị bóp méo, nơi khoa cử không còn là con đường chân chính để dựng xây đất nước. Đằng sau tiếng cười ấy là nỗi đau của một trí thức có tài, có tâm nhưng bất lực trước thời cuộc.

Bên cạnh giá trị phê phán, bài thơ còn thể hiện nhân cách đáng quý của Trần Tế Xương. Dù sống trong xã hội đầy bất công và giả dối, ông vẫn giữ được thái độ thẳng thắn, dũng cảm nói lên sự thật. Tiếng cười trào phúng vì thế trở thành một “vũ khí” sắc bén, giúp nhà thơ đấu tranh chống lại cái xấu, cái lố lăng trong xã hội.

Tóm lại, “Vịnh khoa thi Hương” không chỉ là một bài thơ trào phúng xuất sắc mà còn là tiếng nói phê phán sâu cay của một nhà thơ giàu lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với xã hội. Tác phẩm giúp em hiểu rõ hơn sức mạnh của tiếng cười trong văn học – một tiếng cười vừa đả kích, vừa thức tỉnh con người.

Em đồng ý với ý kiến cho rằng tiếng cười là một thứ vũ khí chống lại cái chưa hay, chưa đẹp. Tiếng cười giúp phê phán những thói hư tật xấu một cách nhẹ nhàng mà sâu sắc, khiến con người tự nhìn lại bản thân. Qua tiếng cười châm biếm, cái xấu bị lật tẩy, cái giả dối bị lên án. Đồng thời, tiếng cười còn mang lại tinh thần lạc quan, giúp con người sống tích cực hơn. Vì vậy, tiếng cười không chỉ để giải trí mà còn có giá trị giáo dục và nhân văn sâu sắc.