Câu 1: Bài thơ haiku của Kobayashi Issa mở ra một khoảnh khắc thăng hoa của tâm hồn khi con người bắt gặp vẻ đẹp kì diệu của vũ trụ. Hình ảnh “đẹp cô cùng” gợi tả vẻ đẹp thanh khiết, mong manh nhưng sâu lắng, như một cảm giác bỗng bừng lên khi nhà thơ hướng mắt nhìn ra thế giới. Cấu trúc haiku ba dòng ngắn gọn mà giàu sức gợi, đặc biệt chi tiết “cửa giấy rách” mang ý nghĩa quan trọng: đó là chỗ tưởng như xấu xí, tầm thường, thậm chí bị bỏ quên, nhưng lại chính là khung cửa dẫn tới “sông Ngân” – dòng Ngân Hà lấp lánh. Sự đối lập giữa cái nhỏ bé – thô ráp của đời thường và cái bao la – huyền diệu của trời đêm cho thấy quan niệm thẩm mỹ sâu sắc của Issa: vẻ đẹp lớn lao đôi khi xuất hiện từ những điều giản dị nhất. Từ đó, bài thơ gợi bài học về cách nhìn: chỉ khi trái tim biết mở ra, ta mới nhận ra vẻ đẹp tràn đầy ngay trong những điều tưởng chừng rất bình thường. Haiku của Issa vì thế không chỉ miêu tả cảnh đẹp mà còn đánh thức ở con người khả năng rung cảm và trân trọng cuộc sống. Câu 2: Trong xã hội hiện đại, đồng tiền ngày càng giữ vai trò quan trọng trong đời sống con người. Có tiền, chúng ta có thể đáp ứng nhu cầu vật chất, chăm lo cho bản thân và gia đình, mở ra nhiều cơ hội học tập và phát triển. Tuy nhiên, thật đáng lo ngại khi nhiều người, đặc biệt là một bộ phận giới trẻ, lại coi đồng tiền là sức mạnh tuyệt đối và xem nó như thước đo duy nhất của giá trị con người. Chính vì thế, quan niệm: “Có tiền mua tiên cũng được” trở thành lời biện minh cho lối sống thực dụng, coi nhẹ đạo đức và tình người. Em viết bài này để thuyết phục người thân của mình từ bỏ quan niệm sai lệch ấy và biết đặt đồng tiền vào đúng vị trí vốn có của nó. Trước hết, cần phải khẳng định rằng tiền bạc tuy quan trọng nhưng không phải là tất cả. Tiền có thể mua được thức ăn nhưng không thể mua được sự ngon miệng; có thể mua được ngôi nhà rộng rãi nhưng không thể mua được cảm giác bình yên; có thể mua được món quà đắt tiền nhưng không mua được tình thương thật sự. Những giá trị tinh thần như nhân cách, lòng trung thực, sự đàng hoàng, sống đẹp với mọi người… đều là những điều không thể đổi chác bằng tiền. Một người giàu tiền nhưng nghèo nhân phẩm thì cũng chẳng khác gì chiếc bình đẹp nhưng rỗng ruột. Cuộc sống sẽ công bằng hơn nếu người ta học cách tôn trọng nhau vì cách sống, chứ không phải vì số tiền trong túi. Quan niệm “Có tiền mua tiên cũng được” dễ khiến con người lệch lạc trong suy nghĩ và hành xử. Khi tin rằng tiền có thể giải quyết mọi việc, con người trở nên chủ quan, kiêu ngạo, thậm chí xem thường pháp luật và đạo lý. Không ít người sẵn sàng dùng tiền để che lấp sai lầm, để mua chuộc, để đổi lấy sự ưu ái hoặc phục tùng từ người khác. Điều đó khiến các giá trị đạo đức tốt đẹp bị bào mòn, xã hội trở nên méo mó và thiếu nhân văn. Với người trẻ, lối suy nghĩ này lại càng nguy hiểm. Nhiều bạn chỉ chăm chăm kiếm tiền bằng mọi giá, sẵn sàng đánh đổi thời gian, sức khỏe và cả tương lai chỉ để đạt được lợi ích vật chất trước mắt. Đến khi nhận ra thì đã đánh mất những điều quý giá nhất: tuổi trẻ, sự tử tế và lòng tự trọng. Hơn nữa, một xã hội mà con người đánh giá nhau dựa trên tiền bạc sẽ là một xã hội lạnh lẽo và đầy nghi ngờ. Các mối quan hệ trở nên dễ vỡ vì chúng được dựng lên trên lợi ích, chứ không phải tình cảm thật lòng. Khi đó, ngay cả người có rất nhiều tiền cũng cảm thấy cô đơn vì không biết ai đang ở bên cạnh mình vì tình cảm, ai chỉ vì tiền. Cuộc sống chỉ thật sự có ý nghĩa khi ta biết sống tử tế, biết yêu thương, biết trân trọng những gì bình dị nhất – những thứ mà không một đồng tiền nào có thể mua được. Từ bỏ quan niệm sai lầm kia không có nghĩa là phủ nhận giá trị của tiền. Ngược lại, đó là cách để ta sử dụng tiền đúng đắn và ý nghĩa hơn. Tiền chỉ thật sự quý khi được làm ra từ lao động chân chính và được dùng để giúp bản thân hoàn thiện hơn, giúp gia đình hạnh phúc hơn và giúp xã hội trở nên tốt đẹp hơn. Người có nhân cách và biết dùng tiền để làm điều thiện mới là người giàu có đúng nghĩa. Vì vậy, em mong người thân của mình hãy hiểu rằng: tiền quan trọng, nhưng không phải là bí quyết của tất cả thành công và hạnh phúc. Tiền có thể khiến cuộc sống tiện nghi hơn, nhưng không thể khiến một người trở nên tử tế hơn. Hãy coi tiền là công cụ, chứ không phải chủ nhân của cuộc đời. Khi biết sống nhân văn, biết đặt tình người lên trên vật chất, chúng ta mới thật sự là người giàu có nhất.

Câu 1: Văn bản bàn về đời sống, con người và giá trị văn thơ yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu, đồng thời khẳng định vị trí, đóng góp lớn lao của ông đối với văn nghệ dân tộc. Câu 2 : Hai câu tiêu biểu là: 1. “Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy… càng nhìn thì càng thấy sáng.” → Khái quát về giá trị bền vững, càng đọc càng thấy hay – “ánh sáng” văn chương Nguyễn Đình Chiểu. 2. “Những tác phẩm đó… còn quý giá ở chỗ nó soi tỏ tâm hồn trong sáng, cao quý lạ thường của tác giả và ghi lại lịch sử của một thời khổ nhục nhưng vĩ đại!” → Nhận xét khái quát về giá trị nghệ thuật và giá trị lịch sử – tinh thần. Câu 3 : - Bằng chứng phong phú: dẫn từ tác phẩm (“Lục Vân Tiên”, “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc”) đến câu thơ, lời nhận định. - Tiêu biểu và chính xác: Tập trung vào thơ văn yêu nước – mặt nổi bật nhất của Nguyễn Đình Chiểu. - Kết hợp cả dẫn chứng văn học + sự kiện lịch sử (bối cảnh mất nước, nhân dân khởi nghĩa…). - Dẫn chứng được phân tích, đặt trong mối liên hệ, giúp luận điểm sáng tỏ, thuyết phục. => Cách sử dụng bằng chứng hợp lí – giàu sức thuyết phục – làm nổi bật sâu sắc hình tượng Nguyễn Đình Chiểu. Câu 4 : - Để làm nổi bật giá trị lớn lao của Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, đặt nó bên cạnh một kiệt tác của dân tộc. - Nhấn mạnh tinh thần yêu nước bất khuất của dân tộc Việt Nam qua hai thời kì. - Khẳng định đóng góp của Nguyễn Đình Chiểu: dù viết về những người “thất thế”, tác phẩm vẫn là “khúc ca anh hùng”. => So sánh nhằm tôn vinh vị trí của Nguyễn Đình Chiểu và ý nghĩa lịch sử – nhân văn to lớn của tác phẩm ông. Câu 5 : Sau hơn nửa thế kỉ kể từ 1963, những điều tác giả gửi gắm đã trở thành hiện thực. Ngày nay, đất nước đã độc lập, thống nhất, người dân được sống trong hòa bình, điều mà những nghĩa sĩ Cần Giuộc đã hi sinh để giành lấy. Tên tuổi và sự nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu cũng được tôn vinh rộng rãi: các tác phẩm được đưa vào sách giáo khoa, nghiên cứu, kỉ niệm 200 năm ngày sinh ông được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới (2022). Những giá trị mà ông gửi gắm – tinh thần yêu nước, chí khí bất khuất – vẫn tiếp tục được thế hệ trẻ học tập và noi theo. Điều đó cho thấy niềm tin của tác giả về sự “hả dạ” của Nguyễn Đình Chiểu và nghĩa sĩ Cần Giuộc đã thành hiện thực trong một đất nước độc lập, tri ân và trân trọng những người đã hi sinh.