Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Trong đoạn trích, nhân vật Hăm-lét hiện lên là một con người thông minh, dũng cảm nhưng cũng đầy giằng xé nội tâm. Để tìm ra sự thật về cái chết của vua cha, Hăm-lét đã nghĩ ra cách cho diễn một vở kịch có nội dung giống với tội ác của vua Clô-đi-út. Qua phản ứng hoảng sợ của nhà vua khi xem cảnh bỏ thuốc độc, chàng đã khẳng định được sự thật. Điều đó cho thấy Hăm-lét là người sắc sảo, tỉnh táo và có ý thức đấu tranh chống lại cái ác. Đồng thời, nhân vật còn mang nỗi đau đớn, căm phẫn sâu sắc trước tội ác của chú ruột và sự phản bội của mẹ. Những lời nói như: “ta có thể uống máu nóng và làm những việc khủng khiếp” cho thấy khát vọng trả thù mãnh liệt của chàng. Tuy nhiên, Hăm-lét không phải con người tàn bạo. Chàng luôn đấu tranh để giữ phần nhân tính trong mình: “Ác thì được, nhưng quyết không được bất nghĩa bất nhân.” Qua đó, Hăm-lét hiện lên là hình tượng con người giàu lí trí, nhân hậu và có ý thức bảo vệ công lí.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Martin Luther King từng nói: “Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác.” Đây là một nhận định sâu sắc, nhắc nhở con người về trách nhiệm sống dũng cảm, biết đấu tranh chống lại điều xấu trong cuộc sống.

Cái ác là những hành vi gây tổn hại đến con người và xã hội như bạo lực, tham nhũng, gian dối, bắt nạt hay vô cảm trước nỗi đau của người khác. Im lặng trước cái ác nghĩa là biết điều sai trái đang diễn ra nhưng không lên tiếng ngăn cản, không bảo vệ lẽ phải, thậm chí thờ ơ mặc kệ. Câu nói của Martin Luther King muốn khẳng định rằng nếu con người dung túng, làm ngơ trước cái xấu thì cũng góp phần khiến cái ác tồn tại và lan rộng.

Trong cuộc sống, cái ác không chỉ xuất hiện ở những hành động lớn lao mà đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Đó có thể là việc chứng kiến một bạn học bị bắt nạt nhưng không ai dám bênh vực; thấy người khác gian lận, nói dối nhưng vẫn im lặng cho qua; hay thấy hành vi sai trái ngoài xã hội mà thờ ơ vì cho rằng không liên quan đến mình. Chính sự im lặng ấy khiến cái ác ngày càng mạnh hơn, còn người tốt dần trở nên cô độc. Khi không có ai lên tiếng bảo vệ công lí, những điều sai trái sẽ dễ dàng tiếp diễn và gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn.

Lịch sử và thực tế đã cho thấy nhiều con người dũng cảm đứng lên chống lại cái ác để bảo vệ lẽ phải. Martin Luther King đã đấu tranh chống nạn phân biệt chủng tộc để đòi quyền bình đẳng cho người da màu ở Mỹ. Ở Việt Nam, biết bao chiến sĩ đã hi sinh để chống lại chiến tranh xâm lược, bảo vệ độc lập dân tộc và cuộc sống bình yên cho nhân dân. Ngay trong cuộc sống hôm nay, vẫn có nhiều người sẵn sàng tố giác tội phạm, bảo vệ người yếu thế hay giúp đỡ nạn nhân của bạo lực. Những hành động ấy góp phần làm cho xã hội trở nên tốt đẹp và nhân văn hơn.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng đấu tranh chống cái ác không đồng nghĩa với hành động nóng vội hay cực đoan. Con người cần có sự tỉnh táo, dũng cảm và hành động đúng cách. Đôi khi, việc lên tiếng có thể bắt đầu từ những điều đơn giản như bảo vệ bạn bè bị bắt nạt, góp ý khi thấy người khác làm sai hoặc thông báo cho người có trách nhiệm xử lí các hành vi vi phạm. Điều quan trọng là không thờ ơ trước điều xấu.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện lối sống trung thực, nhân ái và có trách nhiệm với cộng đồng. Mỗi người phải biết phân biệt đúng – sai, dũng cảm bảo vệ lẽ phải và không tiếp tay cho điều xấu dù chỉ bằng sự im lặng. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức đấu tranh chống cái ác, xã hội sẽ ngày càng văn minh, công bằng và tốt đẹp hơn.

Câu nói của Martin Luther King là một lời nhắc nhở ý nghĩa đối với mỗi con người. Sống không chỉ là tránh làm điều xấu mà còn phải biết lên tiếng trước cái ác để bảo vệ công lí và những giá trị tốt đẹp của cuộc sống.

Câu 1.
Sự việc trong văn bản là: Hăm-lét cho diễn vở kịch có nội dung giống việc vua cha bị đầu độc nhằm thử phản ứng của vua Clô-đi-út để tìm ra sự thật về tội ác giết vua cướp ngôi. Khi xem đến cảnh bỏ thuốc độc, Clô-đi-út hoảng sợ bỏ đi, qua đó Hăm-lét khẳng định lời hồn ma vua cha là đúng.

Câu 2.
Một chỉ dẫn sân khấu trong văn bản là:

• “Đổ thuốc độc vào tai vua đang ngủ.”
  hoặc
• “Tất cả vào trừ Hăm-lét và Hô-ra-xi-ô.”

Câu 3.
Mâu thuẫn, xung đột kịch trong văn bản là:

• Xung đột giữa Hăm-lét với vua Clô-đi-út – kẻ giết cha chàng để cướp ngôi và lấy mẹ chàng.
• Đồng thời còn là xung đột trong nội tâm Hăm-lét giữa khát vọng trả thù với bản chất nhân hậu, lí trí của mình.

Câu 4.
Lời thoại trên cho thấy nội tâm Hăm-lét đang vô cùng căm phẫn, đau đớn và quyết liệt trước tội ác của Clô-đi-út. Chàng muốn trả thù cho cha và trừng trị cái ác. Tuy nhiên, ngay sau đó Hăm-lét vẫn tự nhắc mình phải giữ được bản chất nhân ái, không trở nên tàn bạo. Điều đó cho thấy Hăm-lét là người giàu tình cảm, có ý thức đạo đức và luôn đấu tranh nội tâm dữ dội.

Câu 5.
Văn bản gợi cho em nhiều suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác trong cuộc sống. Cái ác có thể che giấu bằng quyền lực và sự giả tạo nhưng cuối cùng vẫn sẽ bị phơi bày. Đồng thời, tác phẩm cũng giúp em hiểu rằng con người cần sống trung thực, công bằng, dũng cảm đấu tranh chống lại cái xấu nhưng vẫn phải giữ được lòng nhân hậu và lí trí của mình.

Ước mơ và lao động có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực giúp con người hướng tới những điều tốt đẹp trong tương lai; còn lao động chính là con đường để biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không chịu học tập, rèn luyện và làm việc thì ước mơ mãi chỉ là những điều viển vông. Ngược lại, lao động không có mục tiêu, không có khát vọng sẽ khiến con người dễ mất phương hướng và nhanh chán nản. Trong thực tế, nhiều người đã đạt được thành công nhờ biết kiên trì lao động để theo đuổi ước mơ của mình. Những học sinh chăm chỉ học tập để trở thành bác sĩ, giáo viên hay kỹ sư trong tương lai đều đang từng ngày dùng lao động để chạm tới khát vọng của bản thân. Tuy nhiên, vẫn có những người lười biếng, chỉ mơ tưởng mà không hành động nên khó đạt được thành công. Vì vậy, mỗi người cần nuôi dưỡng những ước mơ đẹp và không ngừng lao động, cố gắng để thực hiện ước mơ ấy.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, giàu chất suy tư và mang vẻ đẹp vừa hào hùng vừa sâu lắng. Bài thơ “Nhớ” được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ tình đặc sắc của thơ ca kháng chiến. Qua bài thơ, tác giả đã thể hiện sâu sắc tâm trạng của nhân vật trữ tình: nỗi nhớ người yêu da diết hòa quyện với tình yêu đất nước và lí tưởng chiến đấu cao đẹp.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh thiên nhiên vừa đẹp vừa giàu ý nghĩa biểu tượng:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây”

Nỗi nhớ được gửi gắm qua hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa”. Nhà thơ nhân hóa thiên nhiên như cũng mang tâm trạng nhớ thương. “Ngôi sao” lấp lánh giữa bầu trời đêm không chỉ soi sáng con đường hành quân mà còn gợi ánh sáng của niềm tin, hi vọng và tình yêu. Còn “ngọn lửa” giữa “đêm lạnh” lại đem đến hơi ấm cho người chiến sĩ nơi núi rừng kháng chiến:

“Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây”

Qua những hình ảnh ấy, người đọc cảm nhận được tâm trạng nhớ nhung sâu nặng của nhân vật trữ tình. Nỗi nhớ ấy không bi lụy mà trở thành nguồn động viên tinh thần, tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ trên con đường chiến đấu gian khổ.

Tâm trạng của nhân vật trữ tình được bộc lộ trực tiếp và sâu sắc hơn trong khổ thơ tiếp theo:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”

Đây là câu thơ đẹp và giàu ý nghĩa. Tình yêu đôi lứa được đặt song hành với tình yêu đất nước. Nhà thơ không tách rời tình cảm cá nhân với tình cảm dân tộc mà hòa quyện chúng làm một. Đất nước hiện lên vừa “vất vả đau thương” bởi chiến tranh gian khổ, vừa “tươi thắm vô ngần” bởi vẻ đẹp và sức sống mãnh liệt. Qua đó, ta thấy tình yêu của nhân vật trữ tình dành cho người yêu cũng tha thiết, sâu nặng và thủy chung như tình yêu dành cho Tổ quốc.

Nỗi nhớ người yêu còn hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống:

“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Điệp từ “mỗi” được lặp lại nhiều lần nhấn mạnh nỗi nhớ thường trực, da diết. Người yêu luôn hiện diện trong suy nghĩ của người chiến sĩ, từ lúc hành quân đến khi nghỉ ngơi. Nỗi nhớ ấy đã trở thành một phần trong cuộc sống tinh thần của nhân vật trữ tình. Qua đó, ta cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người lính thời kháng chiến: sống giàu tình cảm, chân thành và tha thiết yêu thương.

Ở khổ thơ cuối, tâm trạng của nhân vật trữ tình được nâng lên thành niềm tin và lí tưởng:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”

Hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa” một lần nữa xuất hiện như biểu tượng của tình yêu, niềm tin và ý chí chiến đấu bền bỉ. Tình yêu đôi lứa giờ đây không chỉ là nỗi nhớ riêng tư mà còn gắn liền với nhiệm vụ chiến đấu vì đất nước. Câu thơ:

“Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người”

đã khẳng định vẻ đẹp cao cả của con người Việt Nam trong kháng chiến. Họ biết yêu thương, biết hi sinh và sống có lí tưởng. Tình yêu ấy giúp con người trở nên mạnh mẽ, lạc quan và kiêu hãnh hơn.

Bằng thể thơ tự do, giọng thơ tha thiết, giàu nhạc điệu cùng những hình ảnh giàu sức biểu tượng, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ “Nhớ”. Đó là nỗi nhớ da diết về người yêu, là tình yêu đất nước sâu nặng và niềm tin mãnh liệt vào cuộc chiến đấu. Bài thơ không chỉ cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người lính thời kháng chiến mà còn góp phần làm phong phú thêm cho thơ ca tình yêu trong văn học Việt Nam hiện đại.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: nghị luận.

Câu 2.
Văn bản bàn về: ý nghĩa và vai trò của lao động đối với cuộc sống con người và xã hội.

Câu 3.
Để làm rõ ý kiến: “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống.”, tác giả đã đưa ra các bằng chứng:

• Chim yến khi còn non được bố mẹ mớm mồi nhưng lớn lên phải tự đi kiếm ăn.
• Hổ và sư tử cũng phải tự lao động để tồn tại.

Nhận xét:
Những bằng chứng này gần gũi, cụ thể, tiêu biểu và có sức thuyết phục, giúp người đọc hiểu rằng lao động là quy luật tự nhiên của mọi sinh vật.

Câu 4.
Câu nói trên giúp em nhận ra rằng lao động không chỉ để kiếm sống mà còn mang lại niềm vui, giá trị và hạnh phúc cho con người. Khi yêu thích và cảm thấy vui trong công việc, con người sẽ sống tích cực hơn, có động lực cố gắng và thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Ngược lại, nếu làm việc một cách miễn cưỡng, chán nản thì rất khó có được hạnh phúc thật sự.

Câu 5.
Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng về ý nghĩa của lao động là:
Có những người lười biếng, chỉ muốn hưởng thụ, dựa dẫm vào gia đình hoặc người khác mà không chịu học tập, làm việc để tự lập. Điều đó cho thấy họ chưa hiểu rằng lao động là trách nhiệm và cũng là giá trị tạo nên ý nghĩa cuộc sống.