Câu 1 Trong truyện ngắn "Anh béo và anh gầy" của A. Chekhov, nhân vật anh gầy (Porfiry) là một bức chân dung biếm họa sắc sảo, đại diện cho thói xu nịnh và sự tha hóa nhân cách trong một xã hội phân giai cấp nặng nề. Ban đầu, khi tình cờ gặp lại người bạn thuở niên thiếu, anh gầy hiện lên với vẻ vồn vã, thân mật và tự hào khoe khoang về gia đình cùng vị trí công việc hiện tại. Đó là khoảnh khắc ngắn ngủi của một tình bạn chân thật, bình đẳng. Thế nhưng, bước ngoặt tâm lý thảm hại xảy ra ngay khi anh biết bạn mình giờ đây đã là Thái úy – một quan chức cấp cao. Ngay lập tức, anh gầy "rúm ró, cong queo", tự thu nhỏ mình lại. Sự thân mật tự nhiên biến mất, thay vào đó là thái độ khúm núm, hèn hạ, xưng hô "thưa cụ" và tiếng cười "hì hì" bợ đỡ đầy kệch cỡm. Đáng buồn thay, sự thay đổi chóng mặt ấy không hề do anh béo ép buộc, mà nó bộc phát từ căn bệnh nô lệ đã ăn sâu vào tiềm thức của những viên chức nhỏ bé. Qua sự biến đổi của anh gầy, Chekhov không chỉ lên án gay gắt thói luồn cúi, sợ sệt quyền lực đến mức đánh mất cả lòng tự trọng, mà còn để lại một bài học xót xa về sự băng hoại phẩm giá con người trước ma lực của danh vọng và địa vị.

Câu 2

Cuộc sống vốn dĩ là một bức tranh đa sắc, nơi những mảng sáng tối, niềm vui và nỗi buồn luôn song hành tồn tại. Đứng trước bức tranh ấy, thái độ và góc nhìn của chúng ta sẽ quyết định chất lượng cuộc sống. Bàn về điều này, có một ý kiến vô cùng sâu sắc: "Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai hoặc vui mừng vì bụi gai có hoa hồng." Câu nói mang đến một thông điệp ý nghĩa về quyền lựa chọn cách thức đối diện với những nghịch cảnh ở đời.

Câu 1. (0,5 điểm) Thể loại: truyện ngắn. Câu 2. (0,5 điểm) Đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy "Anh gầy bỗng dưng tái mét mặt, maava phỗng đá, nhưng lát sau thì anh là toet miệng cười mặt mày nhăn nhúm; dường như mắt anh ta sáng hẳn lên. Toàn thân anh ta rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm... Cả mấy thứ va-li, hộp, túi của anh ta như cũng co rúm lại, nhăn nhó... Chiếc cằm dài của bà vợ như dài thêm ra; thằng Na-pha-na-in thì rụt chân vào và gài hết cúc áo lại..." Câu 3. (1,0 điểm) Tình huống truyện: cuộc gặp gỡ giữa hai người bạn học cũ vốn dĩ vui mừng nhưng sau khi biết được cấp bậc của người bạn cũ, anh gầy liền tỏ ra sợ hãi, khép nép và khiến cho người bạn cảm thấy xa cách, chán nản. Chính tình huống này kết hợp với cử chỉ, điệu bộ quá đỗi khuôn phép của anh gầy đã đem đến tiếng cười cho câu chuyện

Câu 4: So sánh thái độ của anh gầy đối với anh béo trước và sau khi biết được cấp bậc của anh béo Sự thay đổi thái độ của anh gầy đối với anh béo trước và sau khi biết cấp bậc thể hiện một sự đối lập gay gắt, được nhà văn khắc họa đầy trào phúng: Trước khi biết cấp bậc của anh béo (khi nghĩ cả hai vẫn bình đẳng): Thái độ của anh gầy vô cùng vồn vã, mừng rỡ và thân mật. Anh ôm hôn bạn, rơm rớm nước mắt xúc động, xưng hô tự nhiên, thân thiết gợi nhắc lại những kỉ niệm và biệt danh thuở học trò. Anh thao thao bất tuyệt, tự hào khoe về vợ con, về công việc và chức vụ khiêm tốn của mình (viên chức bậc tám) với một tâm thế hoàn toàn cởi mở, bình đẳng và tự tin của một người bạn. Sau khi biết cấp bậc của anh béo (khi biết bạn đã là Thái úy - quan hàm bậc ba, vô cùng quyền thế): Thái độ của anh gầy quay ngoắt 180 độ. Sự thân mật, tự nhiên biến mất hoàn toàn, thay vào đó là sự khúm núm, sợ sệt và bợ đỡ. Về ngoại hình: Anh gầy bỗng nhiên "rúm ró, cong queo, chắp lép lại", tự thu nhỏ mình như một kẻ thấp hèn. Cả gia đình anh cũng hùa theo sự khúm núm ấy. Về lời nói và cử chỉ: Anh xưng hô thay đổi hẳn, gọi bạn là "Quan lớn", "Thưa cụ"; ăn nói lắp bắp, kính cẩn quá mức và luôn kèm theo tiếng cười "hì hì" giả tạo, nịnh nọt. Anh tự gạt bỏ tình bạn để khoác lên mình thân phận của một kẻ tôi tớ trước mặt bề trên. => Nhận xét: Sự đối lập này cho thấy rõ sự tha hóa nhân cách của nhân vật anh gầy. Bệnh nô lệ, thói xu nịnh, sợ quyền uy đã ăn sâu vào tiềm thức, khiến anh ta tự đánh mất lòng tự trọng và tự tay giết chết một tình bạn trong sáng, chân thành. Câu 5: Phát biểu nội dung của văn bản Nội dung của văn bản "Anh béo và anh gầy" có thể được tóm lược trên hai phương diện: Về cốt truyện: Tác phẩm kể về một cuộc gặp gỡ tình cờ tại nhà ga giữa hai người bạn cũ thời niên thiếu: một người nay đã giàu có, quyền thế (anh béo) và một người vẫn là viên chức nghèo khổ, thấp kém (anh gầy). Cuộc hội ngộ ban đầu diễn ra đầy xúc động và vui vẻ, nhưng đã nhanh chóng kết thúc trong sự gượng gạo, kệch cỡm khi anh gầy biết được cấp bậc Thái úy của bạn mình và lập tức chuyển sang thái độ khúm núm, bợ đỡ khiến anh béo chán nản bỏ đi. Về ý nghĩa tư tưởng: Tác phẩm là một tiếng cười châm biếm sâu sắc và chua chát. Qua sự biến đổi thảm hại của anh gầy, A. Chekhov phê phán gay gắt thói xu nịnh, luồn cúi, hèn hạ của những viên chức nhỏ bé trong xã hội Nga sa hoàng. Đồng thời, nhà văn cũng lên án một xã hội phân chia giai cấp, thứ bậc nặng nề – nơi ma lực của đồng tiền và quyền uy đã làm tha hóa nhân phẩm con người, bóp méo và tàn phá những tình cảm vốn rất thiêng liêng, thuần khiết như tình bạn.