Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nhiều cảm xúc xót xa, hoài niệm về sự đổi thay của làng quê trong cuộc sống hiện đại. Mở đầu bằng hình ảnh “Tôi đi về phía tuổi thơ”, tác giả như đang tìm lại những kỉ niệm đẹp của một thời đã xa. Thế nhưng, càng trở về, nhà thơ càng nhận ra quê hương không còn nguyên vẹn như trước. Những người bạn tuổi thơ “đã rời làng kiếm sống”, bởi cuộc sống khó khăn, “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no”. Câu thơ thể hiện nỗi nhọc nhằn của người nông dân trước sự khắc nghiệt của cuộc mưu sinh. Không chỉ con người đổi thay mà cảnh vật quê hương cũng mất dần nét bình dị xưa cũ: thiếu nữ không còn hát dân ca, lũy tre làng thân thuộc cũng biến mất, thay vào đó là “nhà cửa chen chúc mọc”. Những hình ảnh đối lập giữa quá khứ và hiện tại đã làm nổi bật nỗi buồn, sự tiếc nuối của tác giả trước sự đổi thay của làng quê. Nghệ thuật thơ giàu cảm xúc, ngôn ngữ giản dị mà sâu lắng, kết hợp hình ảnh gần gũi, chân thực đã giúp đoạn thơ chạm đến trái tim người đọc. Qua đó, tác giả bày tỏ tình yêu quê hương tha thiết và nỗi trăn trở trước sự mai một của những giá trị truyền thống.

• Xanh (trong nắng dội, mưa tràn)
• Thơm (trong im lặng)
• Dịu dàng
• Vô tư
• Đầy, vơi

• Tác dụng biểu đạt: Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng là "hạnh phúc" bằng hình ảnh "dòng sông" rộng mở, khoáng đạt. Nó gợi lên sự vận động không ngừng và vẻ đẹp tự nhiên, tràn đầy của cảm xúc.
• Tác dụng biểu cảm: Làm cho câu thơ thêm sinh động, giàu sức gợi hình, gợi cảm; đồng thời thể hiện cái nhìn lạc quan, tâm thế tự tại và bao dung của tác giả trước cuộc đời (như dòng sông "vô tư trôi về biển cả").