Câu 1 (2,0 điểm) – Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Hữu Chi

Nhân vật Lý Hữu Chi trong Chuyện Lý tướng quân là hình ảnh điển hình cho kẻ có quyền mà vô đạo, để lòng tham và sự tàn bạo che lấp lương tri. Xuất thân là người nông dân, nhờ sức khỏe và tài đánh trận mà được phong làm tướng quân, nhưng khi có quyền thế, Lý Hữu Chi lại bộc lộ bản chất tham lam, độc ác, háo sắc và kiêu ngạo. Hắn cướp đất, bóc lột dân lành, coi thường nho sĩ, bất chấp đạo lý làm người. Dù được thầy tướng cảnh báo về hậu quả tội ác, hắn vẫn ngoan cố, cười nhạo lời khuyên, tiếp tục sa vào con đường tội lỗi. Cuối cùng, hắn phải chịu sự trừng phạt nghiêm khắc nơi địa ngục, chịu đau đớn, khổ hình muôn kiếp. Qua hình tượng Lý Hữu Chi, Nguyễn Dữ đã gửi gắm thông điệp sâu sắc: lưới trời tuy thưa mà khó thoát, kẻ làm ác sớm muộn cũng phải đền tội. Nhân vật là lời cảnh tỉnh con người về hậu quả của lòng tham và sự mất nhân tính.

🔥 Câu 2 (4,0 điểm) – Bài nghị luận (400–600 chữ) về tác hại của lòng tham trong đời sống

Trong cuộc sống, ai cũng có mong muốn được sung sướng, đầy đủ, được thành công và được hạnh phúc. Nhưng nếu những mong muốn ấy vượt quá giới hạn của đạo đức và lẽ phải, con người sẽ rơi vào lòng tham – một trong những nguyên nhân sâu xa khiến xã hội nảy sinh nhiều tệ nạn và đau khổ. Câu chuyện về Lý Hữu Chi trong Chuyện Lý tướng quân là lời nhắc nhở thấm thía về hậu quả của lòng tham: vì ham danh, ham của, ham sắc mà cuối cùng phải nhận lấy hình phạt đau đớn, thân bại danh liệt.

Lòng tham khiến con người mù quáng, chỉ biết chạy theo lợi ích cá nhân mà quên đi đạo lý, tình người. Trong đời sống hiện nay, ta dễ dàng bắt gặp những biểu hiện của lòng tham: người tham tiền mà gian lận, tham chức mà bất chấp thủ đoạn, học sinh tham điểm mà quay cóp, gian dối trong thi cử. Tất cả đều dẫn đến sự tha hóa nhân cách, đánh mất lòng tin và danh dự. Xã hội vì thế mà trở nên rối ren, thiếu công bằng, lòng người xa cách.

Để hạn chế và loại bỏ lòng tham, trước hết mỗi người cần nhận thức rõ ranh giới giữa nhu cầu chính đáng và tham vọng ích kỷ, biết “đủ” để sống thanh thản. Gia đình, nhà trường và xã hội cần giáo dục lòng trung thực, tinh thần vị tha, ý thức kỷ luật và đạo đức sống cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, mỗi người phải rèn luyện bản lĩnh, ý chí tự chủ, không để vật chất chi phối, luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Lòng tham là ngọn lửa nhỏ – nếu biết kiểm soát, nó có thể sưởi ấm; nhưng nếu để bùng lên, nó sẽ thiêu rụi mọi giá trị tốt đẹp. Vì thế, mỗi người cần sống chân thành, trung thực, biết đủ và biết dừng lại đúng lúc, để giữ cho tâm hồn mình trong sạch, cuộc đời bình yên và xã hội thêm tốt đẹp.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào?

👉 Trả lời:
Văn bản thuộc thể loại truyền kỳ – là loại truyện kết hợp giữa yếu tố hiện thực và hoang đường, kỳ ảo, thường dùng để phản ánh, răn dạy đạo lý con người.

Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.

👉 Trả lời:
Truyện được kể theo ngôi thứ ba – người kể chuyện giấu mình, khách quan thuật lại các sự việc và nhân vật.

Câu 3. Theo em, nhân vật chính trong văn bản trên là ai? Nhân vật ấy được mô tả với những nét tính cách nào?

👉 Trả lời:

• Nhân vật chính: Lý Hữu Chi.
• Tính cách: hung bạo, tham lam, háo sắc, coi thường người khác, tàn ác với dân lành, kiêu ngạo và ngoan cố – dù được khuyên răn vẫn không chịu hối cải.

Câu 4. Chỉ ra một chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện và nêu tác dụng của chi tiết ấy.

👉 Trả lời:

• Chi tiết kỳ ảo: Thầy tướng cho Lý xem trong chùm hạt châu thấy cảnh địa ngục; hoặc việc Thúc Khoản được xuống Minh Ti chứng kiến cảnh xử tội linh hồn.
• Tác dụng: Làm cho câu chuyện thêm hấp dẫn, sinh động; đồng thời thể hiện quan niệm nhân quả, báo ứng – kẻ làm ác sẽ bị trừng phạt, người thiện sẽ được cứu độ.

Câu 5. Phát biểu ý nghĩa của văn bản và rút ra bài học cho bản thân (5–7 dòng).

👉 Trả lời:
Chuyện Lý tướng quân thể hiện tư tưởng nhân quả, thiện ác báo ứng: kẻ làm điều tàn ác dù có quyền thế cũng không thoát khỏi sự trừng phạt của trời. Tác phẩm khuyên con người phải sống hiền lành, biết nghe lời khuyên đúng đắn, tránh sa vào tham lam và tội lỗi.
Qua đó, em nhận thấy cần tu dưỡng đạo đức, sống trung thực, nhân ái và biết hướng thiện, để cuộc sống bản thân và xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1. (2,0 điểm) – Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật người chinh phụ

Trong đoạn trích Chinh phụ ngâm, hình ảnh người chinh phụ hiện lên đầy xót xa, thương cảm. Nàng là người phụ nữ có chồng đi chinh chiến nơi biên ải xa xôi, phải sống trong cô đơn, nhớ nhung và mong ngóng tin chồng từng ngày. “Trải mấy xuân tin đi tin lại / Tới xuân này tin hãy vắng không” – thời gian trôi qua mà vẫn bặt vô âm tín, nỗi nhớ càng trở nên da diết. Những hành động như “nghe hơi sương sắm áo bông sẵn sàng”, “gieo bói tiền tin dở còn ngờ”, “trông rèm, nói với đèn”... cho thấy một tâm hồn yếu mềm nhưng chan chứa tình yêu thương, thủy chung son sắt. Nỗi cô đơn của nàng không chỉ là nỗi buồn của một người vợ, mà còn là bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến – khi chiến tranh và lễ giáo đã tước đoạt quyền được yêu thương và hạnh phúc của họ. Qua hình tượng người chinh phụ, tác giả thể hiện tiếng nói cảm thương sâu sắc cho số phận người phụ nữ, đồng thời bộc lộ khát vọng hòa bình và hạnh phúc lứa đôi.

🕊️ Câu 2. (4,0 điểm) – Bài nghị luận (khoảng 400–600 chữ)

Đề: Từ hình ảnh người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm, hãy bàn về những mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra và nêu suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc trân trọng và giữ gìn cuộc sống hòa bình.

Chiến tranh từ lâu đã là nỗi ám ảnh của nhân loại. Nó không chỉ mang đến đổ nát, tang thương mà còn cướp đi biết bao hạnh phúc của con người. Hình ảnh người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm là minh chứng cho những mất mát ấy: chồng ra đi nơi biên ải, vợ ở nhà vò võ trông tin, nỗi nhớ thương hóa thành nỗi cô đơn tuyệt vọng. Chiến tranh không chỉ giết chết con người nơi chiến trường mà còn giết chết bao niềm vui, hy vọng và tình yêu nơi hậu phương. Mỗi cuộc chiến đều để lại những vết thương khó lành – không chỉ trên thân thể, mà còn trong tâm hồn.

Ngày nay, chúng ta may mắn được sống trong hòa bình. Đó là thành quả của biết bao thế hệ cha ông đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức sâu sắc giá trị của hòa bình, trân trọng cuộc sống yên bình mà ta đang có. Giữ gìn hòa bình không chỉ là tránh xa chiến tranh, mà còn là biết yêu thương, cảm thông, sống nhân ái, đoàn kết; là nỗ lực học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu mạnh, để không bao giờ phải sống trong cảnh chia ly, mất mát. Mỗi người trẻ hãy biến lòng biết ơn thành hành động – học tập tốt, sống có trách nhiệm, chung tay xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Chiến tranh có thể đã lùi xa, nhưng dư âm của nó vẫn nhắc nhở ta về giá trị vô giá của hòa bình. Chỉ khi biết trân trọng cuộc sống hiện tại, con người mới thật sự xứng đáng với những hi sinh của thế hệ đi trước và mới có thể giữ vững nền hòa bình cho muôn đời sau.

Câu 1. (2,0 điểm) – Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật người chinh phụ

Trong đoạn trích Chinh phụ ngâm, hình ảnh người chinh phụ hiện lên đầy xót xa, thương cảm. Nàng là người phụ nữ có chồng đi chinh chiến nơi biên ải xa xôi, phải sống trong cô đơn, nhớ nhung và mong ngóng tin chồng từng ngày. “Trải mấy xuân tin đi tin lại / Tới xuân này tin hãy vắng không” – thời gian trôi qua mà vẫn bặt vô âm tín, nỗi nhớ càng trở nên da diết. Những hành động như “nghe hơi sương sắm áo bông sẵn sàng”, “gieo bói tiền tin dở còn ngờ”, “trông rèm, nói với đèn”... cho thấy một tâm hồn yếu mềm nhưng chan chứa tình yêu thương, thủy chung son sắt. Nỗi cô đơn của nàng không chỉ là nỗi buồn của một người vợ, mà còn là bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến – khi chiến tranh và lễ giáo đã tước đoạt quyền được yêu thương và hạnh phúc của họ. Qua hình tượng người chinh phụ, tác giả thể hiện tiếng nói cảm thương sâu sắc cho số phận người phụ nữ, đồng thời bộc lộ khát vọng hòa bình và hạnh phúc lứa đôi.

🕊️ Câu 2. (4,0 điểm) – Bài nghị luận (khoảng 400–600 chữ)

Đề: Từ hình ảnh người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm, hãy bàn về những mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra và nêu suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc trân trọng và giữ gìn cuộc sống hòa bình.

Chiến tranh từ lâu đã là nỗi ám ảnh của nhân loại. Nó không chỉ mang đến đổ nát, tang thương mà còn cướp đi biết bao hạnh phúc của con người. Hình ảnh người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm là minh chứng cho những mất mát ấy: chồng ra đi nơi biên ải, vợ ở nhà vò võ trông tin, nỗi nhớ thương hóa thành nỗi cô đơn tuyệt vọng. Chiến tranh không chỉ giết chết con người nơi chiến trường mà còn giết chết bao niềm vui, hy vọng và tình yêu nơi hậu phương. Mỗi cuộc chiến đều để lại những vết thương khó lành – không chỉ trên thân thể, mà còn trong tâm hồn.

Ngày nay, chúng ta may mắn được sống trong hòa bình. Đó là thành quả của biết bao thế hệ cha ông đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần nhận thức sâu sắc giá trị của hòa bình, trân trọng cuộc sống yên bình mà ta đang có. Giữ gìn hòa bình không chỉ là tránh xa chiến tranh, mà còn là biết yêu thương, cảm thông, sống nhân ái, đoàn kết; là nỗ lực học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước giàu mạnh, để không bao giờ phải sống trong cảnh chia ly, mất mát. Mỗi người trẻ hãy biến lòng biết ơn thành hành động – học tập tốt, sống có trách nhiệm, chung tay xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Chiến tranh có thể đã lùi xa, nhưng dư âm của nó vẫn nhắc nhở ta về giá trị vô giá của hòa bình. Chỉ khi biết trân trọng cuộc sống hiện tại, con người mới thật sự xứng đáng với những hi sinh của thế hệ đi trước và mới có thể giữ vững nền hòa bình cho muôn đời sau.