Văn bản "Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa" tập trung làm rõ cách thức di chuyển và vận tải của đồng bào vùng cao thông qua hai khu vực chính: miền núi phía Bắc và Tây Nguyên.

• Ở miền núi phía Bắc: Các tộc người như Mông, Hà Nhì, Dao chủ yếu sử dụng sức ngựa để cưỡi hoặc thồ hàng qua những cung đường núi dốc. Trong khi đó, người Sán Dìu lại có xe quệt trâu kéo độc đáo để chở nông sản. Với những cư dân sống ven sông Đà, sông Mã (người Kháng, người Thái, người La Ha...), thuyền đuôi én và bè mảng là phương tiện đường thủy không thể thiếu.
• Ở khu vực Tây Nguyên: Sự khác biệt nằm ở việc người dân hiếm khi dùng trâu làm sức kéo mà thay vào đó là sử dụng voi và ngựa. Nghề thuần dưỡng voi tại đây giúp việc kéo gỗ và vận chuyển hàng hóa trở nên thuận lợi hơn. Trên các dòng sông lớn, thuyền độc mộc dài hàng chục mét được đẽo từ thân gỗ nguyên khối là phương tiện di chuyển chủ đạo.

Tổng thể, văn bản khẳng định các phương tiện này là thành tố quan trọng trong văn hóa vật chất, thể hiện khả năng tận dụng điều kiện tự nhiên khéo léo của con người để phục vụ sinh hoạt và phát triển kinh tế

Văn bản "Ghe xuồng Nam Bộ" cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết về các loại phương tiện giao thông đường thủy đặc trưng của vùng sông nước miền Tây. Tác giả phân loại cụ thể các loại ghe (ghe bầu, ghe lồng, ghe chài...) và xuồng (xuồng ba lá, xuồng tam bản, xuồng máy...) dựa trên cấu tạo và mục đích sử dụng. Qua đó, bài viết không chỉ giới thiệu về sự đa dạng của các phương tiện mà còn làm nổi bật nét đẹp trong đời sống sinh hoạt, văn hóa giao thương độc đáo của người dân Nam Bộ. Đây chính là di sản văn hóa vật thể gắn liền với lịch sử khai phá vùng đất này.